Кіріспе

Ник Кейвтің кітабы "Есек періште көрді" – австралиялық музыкант және әнші Ник Кейвтің алғашқы романы, алғаш рет 1989 жылы Ұлыбританиядағы Black Spring Press және АҚШ-тағы HarperCollins баспаларында жарық көрді. 2003 жылы 2.13.61 басылымымен қайта жарияланды. 2007 жылдың жазында Black Spring Press компаниясы сәнді "жинақшылар басылымын" шығарды. Кітап атауы – Сандар кітабының 22 тарауының 23-31 аяттарынан алынған цитата: "Есек Раббының періштесі жолдың ортасында тұрғанын көрді". Оңтүстік готикалық атмосфераға ие болғандықтан, сыншылар оны американдық авторлар Уильям Фолкнер мен Фланнери О’Коннордың романдарымен салыстырды. Кейвтің екінші романы "Банни Мунроның өлімі" 2009 жылдың қыркүйегінде жарық көрді. 2009 жылы "Ник Кейв: Көрме" Австралия бойынша ұлттық турнеге шықты. Көрмеде Ник Кейвтің түпнұсқа ән мәтіндері, жазба кітаптары, суреттері, фотосуреттері және кітаптары, сондай-ақ оның жеке кітапханасы мен кеңсесінен алынған заттар қойылды, оның ішінде "Есек періште көрді" романының қолжазбасы да болды.

Шығу тегі

"And the Ass Saw the Angel" фильмі Кев пен Эван Инглиштің "Swampland" атты түсірілмеген сценарийінен туындады (осы атаумен ән 1983 жылы Cave-тің The Birthday Party тобының "Mutiny!" EP-сінде жарық көрді). Фильм жобасы іске аспаған соң, Кейв сценарийді романға дейін кеңейтті. Кейвтің 1996 жылы BBC Radio 3 радиосы үшін жазылған "The Flesh Made Word" эссесі және 1997 жылы "King Ink II" жинағында қайта басылған "And the Ass Saw the Angel" романын жазу туралы естеліктері бар:

Сюжет

"Ангелдің есек көргені" Ехрид Еукроудың өмірін баяндайды. Ол зорлық-зомбылық көрсеткен, маскүнем анасынан және жануарларды азаптап, қауіпті тұзақтар құруға құмар әкесінен дүниеге келген, сөйлей алмайтын бала. Олар фанатикалық дінге берілген укулиттер мекендейтін аңғарда тұрады, онда олар жек көріледі. Ехридтің психикалық құлдырауына қорқынышты періштелердің көріністері кіреді, ал оқиға Ехридтің өзін азаптағандарға қорқынышты кек қайтаруымен аяқталады.

Негізгі тақырыптар

Ник Кейв пен Бад Сейдс-тің алғашқы бірнеше альбомындағы кейбір әндердің мәтіндері («Оның мәңгілігі», «Тұңғыш туған өлі» және «Сіздің жерлеу рәсіміңіз – менің сынағым») романның идеяларын кеңейте түседі. Атау Киелі кітаптан, Сандар кітабының 22:23 аятынан алынған, онда Балаам Иеміздің періштесін көрмейді, бірақ оның есегі көреді. Роман бойынша Киелі кітапқа жиі сілтеме жасалады. BOMB журналына берген сұхбатында Кейв былай деді: «Кітапта бірнеше дауыс бар: Эухридтің бірінші тұлғадағы баяны, үшінші тұлғадағы авторлық дауыс, көбінесе Киелі кітаптан алынған цитаталар (нақты немесе ойдан шығарылған), сондай-ақ кім сөйлеп тұрғанына байланысты үн мен тілге қатысты үнемі болатын өзгерістер. Кітапты жаза бастағанда, маған оқығанға қызықпаған элементтер болды. Романды оқығанда, оқиға басталар алдында оқиға орнын толтыру керек. Сондықтан мен ұзақ пролог жаздым. Онда әрекет жоқ. Онда қысқа тарауларда деректі фильмдер, поэзия, карталар мен диаграммалар бар. Бұл аяқталғаннан кейін ғана нағыз оқиға басталады. Содан кейін дауыс баяндаушының шындығы мен Эухридтің іллюзиялық шындығы арасында ауысады. Соңғы кітап – Эухридтің кульминацияға дейін жететін монологы». Кітап басты кейіпкердің үнсіз оңтүстік акцентімен баяндалады, оны Кейв «көз диалектісінде» жазады. Бір ерекше маңызды тақырып – адамның адамға жасаған зұлпысы және олардың түсінбеген нәрседен сескену қабілеті. Эухрид үнемі өзгешелікті қауіп деп санайтындардың қоршауында болады. Эухридті ақымақ жануардан артық нәрсе деп көретін жалғыз кейіпкер – Бет (және белгілі бір дәрежеде оның анасы). Бетті укулиттер қабылдаса да, ол да қалғандарынан ерекшеленеді. Роман бойынша ойлар ауысады; оның ерекшелігін қауым құдайлық деп санайды, ал Бет Эухридті құдайлық деп санайды. Романдағы тағы бір тақырып – жаман деп саналатын нәрселердің сұлулығы. Режиссер Линдзи Смитпен сұхбаттасқанда Кейв былай деді: «Жаман нәрселер жаман болуы керек. Кітаптың тек жаман нәрселер туралы екенін ойлағым келмейді. Ол сонымен қатар күнәсіздік туралы, оның сұлулығы туралы. Көптеген кейіпкерлердің бейнесі мультфильмдік сипатта. Бетті – Эухридтің көзімен қарағандағы идеалданған, кемелді, күнәсіз жас қыз ретінде көремін».

Оқулар

Кейв кітап жарияланғанға дейін де, кейін де көптеген оқылымдар жасады, кейде түрлі музыканттармен бірге. Оқылымдардың таңдамасы "Tender Prey" альбомының түпнұсқалық шығарылымымен бірге бонус 12 дюймдік пластинка ретінде жарық көрді: "Mah Sanctum", "Lamentation", "One Autumn" және "Animal Static". 1998 жылы Mute Records осы төрт бөлімді Мик Харви мен Эд Клейтон Джонстың музыкасымен бірге "And the Ass Saw the Angel" (EUCHRID1) атты CD-де шығарды.