Кіріспе

Америкалық комикс жазушысы (1939–2020)

Оның ең танымал туындылары – «Green Lantern/Green Arrow» және Нейл Адамспен бірге жазған «Бэтмен». «Бэтмен» үшін олар командалық жұмыспен Бэтмен кейіпкерін 1960-шы жылдардағы әжуалы телесериалдардан айырып, қараңғы готикалық түбірлеріне қайтарды. Алайда, комикс тарихшысы Лес Дэниелс О’Нилдің «көңілсіз, ұқыпсыз» Бэтменін кейіпкердің барлық келесі бейнелеріне әсер еткен түпкілікті интерпретация деп санайды. Осы кезеңде О’Нил «Бэтмен» жаулары Ра’с әл Гул мен Талия әл Гулды бірлесіп жасады. «Green Lantern/Green Arrow» жұмысы барысында О’Нил мен Адамс «Snowbirds Don't Fly» сияқты әңгімелер арқылы ересек, шынайы үнді енгізді, онда «Жасыл жебенің» тәрбиеленушісі Рой «Speedy» Харпер есірткіге тәуелді болғаны белгілі болды. Олар 1971 жылы «Жасыл шамшырақ» кейіпкері Джон Стюартты да жасап, таныстырды. Редактор ретінде ол DC-ге қайтып келгеннен кейін 1986 жылдан бастап «Бэтмен» атты әртүрлі комикстерді редакциялаумен танымал. 1989 жылы О’Нил «Бэтмен: Қараңғы рыцарь туралы аңыздар» сериясын бастады және «Шаман» мен «У» әңгімелерінің авторы болды. О’Нил «Бэтмен: Knightfall» (1993–1994) сюжеттік желісі үшін «Бэтмен» шығармашылық тобын басқарды. О’Нил 1992 жылы антигерой Азраелді (Жан Пол Вэлли) бірлесіп жасады, ол «Knightfall» кезінде уақытша жаңа «Бэтмен» болды. Сюжет аяқталғаннан кейін О’Нил 100 саны бар «Азраел» айлық комиксінің авторы болды. Оның басқа да маңызды жұмыстары – Джим Берримен бірге Ричард Драконды жасауы, Майкл Калутамен бірге «Көлеңке» және Денис Коуэнмен бірге «Сұрақ» комикстерін жазуы. «Marvel» компаниясында жұмыс істеген кезде О’Нил 1980-ші жылдары «The Amazing Spider-Man», «Iron Man» және «Daredevil» комикстеріне сценарий жазды. 1990-шы жылдардың соңында О’Нил Манхэттендегі Бейнелеу өнері мектебінде комикс жазу курсын оқытты. Ол сондай-ақ «Батырлар бастамасы» қайырымдылық қорының директорлар кеңесіне мүше болып, оның қаражат жұмсау комитетінде қызмет етті.

Ерте өмір

О'Нил 1939 жылдың 3 мамырында Миссури штатының Сент-Луис қаласында ирландтық католик отбасында дүниеге келді. Жексенбі күндері ол әкесімен немесе әкесінің әкесімен дүкенге барып, жеңіл азық-түлік және кейде комикстер сатып алатын. О'Нил 1960 жылдардың басында Сент-Луис университетін ағылшын әдебиеті, шығармашылық жазу және философия мамандығы бойынша бітірді. Содан кейін ол АҚШ Әскери-теңіз күштеріне Куба зымырандық дағдарысы кезінде Кубаны блокадалауға қатысу үшін қосылды. Бұл Рой Томасқа әсер етті, ол өзі де кейіннен бұл саланың тарихындағы маңызды есімдердің біріне айналды. Marvel компаниясының кеңеюі Лиге компанияның барлық кітаптарын өзі жазуға мүмкіндік бермегенде, Ли Рой Томасқа көбін тапсырды, бірақ оған жазушылар әлі де қажет болды, сондықтан О'Нил Strange Tales журналындағы Доктор Стрэндж туралы бірнеше комикстерді жазуға кірісті, алты нөмірді жазды. Ол сондай-ақ "Rawhide Kid" және "Millie the Model" сияқты комикстерге диалог жазды, сондай-ақ Ли демалысқа кеткен кезде "Daredevil #18" комиксінің соңғы 13 бетіне сценарий жазды. О'Нил мен суретші Нил Адамс "X-Men" комиксінің 65-нөмірінде профессор Х кейіпкерін қайта жандандырды, бұл шығармашылық команданың алғашқы ынтымақтастықтарының бірі болды.

Чарлтон комикстері

Marvel үшін жазуға арналған жұмыс орындары шамалы уақыттан кейін тоқтады, О'Нил Сергиус О'Шогнеси псевдонимімен Charlton Comics-те жұмыс істеді. О'Нилдің алғашқы тапсырмалары DC сатуын арттырудың екі стратегиясын қамтыды. Бір тәсіл жаңа кейіпкерлерді құруға бағытталған, О'Нил Стив Дитко жасаған жаңа кейіпкер – Криперді бейнелейтін сериалдың бірнеше нөмірін жазды. Содан кейін DC О'Нилді «Ғажайып әйел» және «Америка Әділдік Лигасына» ауыстырды. Суретші Майк Сековскиймен бірге ол «Ғажайып әйелдің» күшін жойып, оны амазонка қауымынан қуды да, соқыр ұстазы И Цзинмен халықаралық интригаларға ұшыратты. Бұл өзгерістер «Ғажайып әйелдің» ескі жанкүйерлеріне, әсіресе феминистерге ұнаған жоқ, ал О'Нил кейін DC-нің ең танымал суперқаһарманның күшін жою оқырмандарды бейқамдыққа ұшыратқанын мойындады. «Әділдік Лигасында» ол сәттілікке қол жеткізді, ол сол атауға алғашқы әлеуметтік және саяси тақырыптағы әңгімелер енгізді, бұл кейіннен «Жасыл фонарь» / «Жасыл жебе» бойынша жұмыс істеуге негіз болды. Боб Хейни мен Нил Адамстың «Батыл және батыл» әңгімесіндегі көшбасшылық рөлін ұстанған О'Нил 1969 және 1986 жылдар аралығында комикстерде пайда болған Жасыл жебенің нұсқасын визуалды түрде қайта анықтады. О'Нил оны байлығынан және плейбой мәртебесінен айырып, оны қалалық батыр етті. Бұл қайта анықталу «Жасыл фонарь» / «Жасыл жебе» (Адамс сурет салған көптеген әңгімелермен) кейіпкерінде пайда болады, ол әлеуметтік саналы, солшыл шығармашылық, ол «Жасыл фонарь» кітабын тиімді түрде басып алып, оны сол жұмысты анықтайтын саяси тұжырымдамаларды дыбыстауда фольга және сабан адам ретінде қолданады. Осы кезеңде Жасыл жебенің ең танымал оқиғасы пайда болды, «Жасыл фонарь» #85–86 («Қар құстары ұшпайды»), Жасыл жебенің тәрбиеленушісі Speedy героинге тәуелді екені анықталғанда. «Жасыл фонарь» және «Жасыл жебе» фильмдеріндегі жұмысы нәтижесінде О'Нил былай деп баяндады: «Мен толық беймәлімдіктен кейін менің атым «The New York Times» газетінде жарияланып, ток-шоуларға шақырылды. Бұл ешқандай да таза бата емес. Бұл менің ойымды бірнеше жыл бойы мазалай берді. Некенің бұзылуы, жаман әдеттер, адамдармен қарым-қатынастың бұзылуы, әдетте, жазу машинасы емес нәрсемен. Сол жерде бірнеше жыл өте қиын болды». О'Нилдің 1970 жылдары редактор Джулиус Шварцтың басшылығымен Батман атаулары бойынша жасаған жұмысы, мүмкін, оның ең танымал еңбегі, 1960 жылдардағы телесериалдардың лагерьтік сипаты үстем болған кезеңнен кейін кейіпкердің қараңғы тамырларына оралу. Комикс тарихшысы Лес Дэниелс «О'Нилдің Батменді кекшіл, маңдайлы адам ретінде түсіндіруі, ол кішіпейілділікпен тамырларға оралу деп сипаттады, бұл шын мәнінде шығармашылық қиялдың әрекеті болды, ол Қара Аттың барлық кейінгі нұсқаларына әсер етті» деп атап өтті. О'Нил мен Адамстың жаратылысы Ра'с әл Гул «Бэтмен» журналының 232-ші санында (1971-ші маусымда) «Жынның қызы» әңгімесінде таныстырылды. О'Нил және суретші Боб Браун сонымен қатар Талия әл Гүлді де жасады. Осы кезеңде О'Нил өзінің тұрақты әріптесі Адамспен (Джордано жиі сияға көмектеседі) Батман мен Детектив Комикстің бірнеше есте қаларлық мәселелерінде жиі жұмыс істеді. Шығармашылық топ «Бэтмен» #234 (тамыз 1971) «Жарты жамандық» фильмінде Екі жүзді қайта тірілтеді және «Жокердің бес жолындағы кек алуы!» фильмінде Жокерді қайта жандандырады. «Бэтмен» журналының 251-ші санында (қыркүйек 1973) кейіпкерді өзінің тамырларына, адамдарды қасқырлықпен өлтіретін және өз қасіретіне қуанатын кісі өлтіруші маньяк ретінде қайтару туралы тарихи оқиға жазылған. О'Нил мен Джордано «Детектив Комикс» журналының 457-ші санында (1976 жылдың наурызында) «Қылмыс аллеясында үміт жоқ» деген әңгімесінде Лесли Томпкинс атты Батманның қосалқы кейіпкерін жасады. О'Нил және суретші Дон Ньютон Детектив Комикс #485 (тамыз–қыркүйек 1979) Батуменнің түпнұсқа нұсқасын өлтірді. Ол DC Special Series #21 (көктем 1980) үшін «Қажет: Санта Клаус – өлген не тірі» атты қысқаша Рождестволық әңгімені жазды, онда Бэтмен туралы әңгіменің алғашқы суреті Фрэнк Миллердің бейнесі болды. Джулиус Шварц #233 санымен (1971-ші қаңтарда) Суперменнің редакторы болғанда, ол О'Нил мен суретші Курт Сванды Супермен мифін криптонитті жоюдан бастай отырып, оңтайландыруға жіберді. 1973 жылы О'Нил DC жаңадан баспа құқығына ие болған екі кейіпкердің қайта жаңғыруын жазды. Бастапқы Капитан Марвелді бейнелейтін жаңа серия ақпан айының бетінде шығарылды және кейіпкердің түпнұсқа суретшісі C. C. Beck суреті көрсетілген. Сол жылы О'Нил мен суретші Майкл Калута The Shadow сериясындағы 1930-шы жылдардың пульп кейіпкерінің «атмосфералық интерпретациясын» шығарды. 1975 жылы О'Нил 1930 жылдардағы Қорғанды бейнелейтін комикс бейімдемесін жазды. 1976 жылы О'Нил мен суретші Майк Грелл Жасыл фонарь атауын қайта жаңғыртты. Адамспен қайта қосылған О'Нил 1978 жылғы «Суперменге қарсы Мұхаммед Әли» (Адамс олардың ынтымақтастығындағы өзінің сүйіктісі деп атады) атты үлкен комиксті бірлесіп жазды.

Marvel Comics-ке қайта оралу

О'Нил 1980 жылы Marvel Comics-ке оралғаннан кейін, "The Amazing Spider-Man" комиксінің сценарийін жазуға кірісті және бір жыл бойы осымен айналысты. О'Нил "The Amazing Spider-Man Annual" журналының екі нөмірін жазды, екеуін де Фрэнк Миллер салған. 1980 жылғы Annual нөмірінде Доктор Стрэнджбен бірлескен оқиға болды, ал 1981 жылғы Annual нөмірінде Punisher-мен кездесу көрсетілді. Ол және суретші Джон Ромита-младший "The Amazing Spider-Man" #210-да Мадам Вебті, ал #212-де Гидро-Мэнды таныстырды. О'Нил 1982 жылдан 1986 жылға дейін "Темір адам" комиксінің, ал 1983 жылдан 1985 жылға дейін "Daredevil" комиксінің тұрақты сценарийшісі болды. "Темір адам" комиксінде жұмыс істеген кезінде О'Нил Обадия Стэйнді (кейін Темір Монгерге айналған), Тони Старкты қайтадан алкоголизмге түсірді, Джим Роудсты Темір адамға айналдырды және Күміс жүзбасы бронясын жасады. О'Нилдің "Daredevil" комиксіндегі жұмысы Фрэнк Миллердің осы комикстің екі рет жазуы арасындағы кезеңді толтырды, көбінесе Дэвид Мазучелли суретші ретінде жұмыс істеді. Ол өзінің жұмысы кезінде Юрико Ояманы таныстырды, ол кейін X-Men комиксінің танымал жауыз кейіпкері Леди Дефстрикке айналды.

DC Comics-ке қайта оралу

1986 жылы DC Comics-ке оралғаннан кейін ол әртүрлі Бэтмен тақырыптарының редакторы болды және 2000 жылға дейін осы қызметте қалды. 1987 жылдың ақпан айында О’Нил «Сұрақ» атты үздіксіз серияны жазуға кірісті, оның суреттерін негізінен Денис Кован салған. 1988 және 1990 жылдар аралығында О’Нил «Жасыл жебеге» оралып, негізгі тақырыппен бірге жылдық шығарылымдарды да жазды. «Сұрақ» журналының редакторы болғандықтан, ол жазған үш жылдық шығарылымның барлығында да пайда болды. «Бэтмен: Қараңғы салттар» сериясы 1989 жылы О’Нил мен суретші Эд Ханниганның бес бөлімді «Шаман» сюжетімен басталды. Бұл серия жаңа Бэтмен тақырыбының алғашқысы болды, ол шамамен елу жылға созылды, ал алғашқы санының миллионға жуық данасы сатылды. «Армагеддон 2001» – 1991 жылғы кроссовер оқиғасы. Ол екі томдық шектеулі серияда және сол жылы мамырдан қазанға дейін жарық көрген DC-нің көптеген жылдық шығарылымдарында жарияланды. Әрбір жылдық шығарылым өзінің басты кейіпкерлерінің болашағындағы мүмкін болатын жағдайларды зерттеді. Серияны О’Нил мен Арчи Гудвин жазды, ал суреттерін Дэн Юргенс салған. Ол және суретші Джо Квесада 1992 жылы төрт томдық мини-сериалда таныстырылған Азраел кейіпкерін жасады. Сол жылы О’Нил «Бэтмен: Демонның тууы» атты комикс романын жазды. О’Нилдің 1992 жылы жазған тағы бір DC шығарылымы – «Бэтмен/Жасыл жебе: Ертеңгі у». О’Нил «Бэтмен: Күштен құлау» (1993–1994) сюжеттік желісі үшін Бэтменнің шығармашылық тобын басқарды, оның барысында Азраел уақытша жаңа Бэтмен болды. 1994 жылы О’Нил «Күштен құлау» романына негізделген туынды жазды. Романның басында О’Нил «Күштен құлау» романының жазылу себебінің бірі «Терминатор» және Джеймс Бонд сияқты фильмдердегі «қатал» кейіпкерлердің жақындағы танымалдылығы болғанын айтты, өйткені редакторлар оқырмандар қарсыластарын өлтіруге дайын Бэтменді артық көретін бе деп ойлана бастады. «Күштен құлау» аяқталғаннан кейін О’Нил 1995 және 2003 жылдар аралығында Доңғалақтың Сент-Дюма орденімен шайқастарын баяндайтын 100 томдық «Азраел» комикстер сериясын жазды. О’Нил серияны Артур аңыздарына негіздеп, Азраелдің өзі туралы шындықты табуға жасаған тырысысын Киелі Граальмен салыстырды. Бастапқыда серия Азраелдің өлімімен аяқталуы тиіс еді. Алайда, 2002 жылдың қыркүйегінде О’Нил жүрек талмасынан кейін редактор Майк Карлин О’Нилдің жасаған кейіпкерін өлтіру орынсыз деп шешті. О’Нил Азраелдің тағдырын түсініксіз қалдырып, оқырмандарға оның не болғанын өздері шешуге мүмкіндік берді.

Басқа жазу

О'Нил бірнеше роман, комикс, әңгімелер, рецензиялар және телеспектакльдер жазды, соның ішінде "Бэтмен басталады" және "Қараңғы рыцарь" фильмдерінің романдары. Джим Деннис псевдонімімен, жазушы Джим Берримен бірге О'Нил Ричард Дракон атты кунг-фу кейіпкері туралы романдар сериясын жазып, кейіннен оларды DC үшін комикске бейімдеді. О'Нил 1978 жылғы Marvel журналының "Халк!" басымы үшін "Джефф Мундоның қараңғы бұрыштары" атты төрт бөлімдік рубрикалық серия жазды. Бұл рубрика 21-ші нөмірінен 24-ші нөміріне дейін жарық көрді және түрлі поп-мәдениет тақырыптарын қамтыды. О'Нил ComicMix үшін мақалалар жазды.

Өңдеу

1980 жылы Marvel редакциясына қосылған О'Нил, Фрэнк Миллер жазушы және суретші болып жұмыс істеген кезде Daredevil комиксін редакциялады. О'Нил Миллерді Daredevil үшін шынайы күрес стилін жасауға ынталандырды, ал Миллердің сөзіне сүйенсек, осының нәтижесінде ол Daredevil және кейіннен Ronin комикстеріне жекпе-жек өнерін енгізді. 1980-жылдардың басында және ортасында О'Нил Marvel-дің Alpha Flight, Power Man and Iron Fist, G. I. Joe: A Real American Hero және Moon Knight сияқты комикстерін редакциялады. Боб Будианскийдің мәлімдемесіне сәйкес, О'Нил Автоботтардың көшбасшысы – Трансформер Оптимус Праймнің атын тапқан. О'Нил редакциялауды оқырманға көрінбейтін көмекші рөл деп есептегенін, және егер шешім оған тиесілі болса, редактор ретінде емес, тек жазушы ретінде жұмыс істегенде ғана оның аты титрлерде көрсетілгенін айтты.

Жеке өмір

О'Нил Марифран О'Нилмен оның қайтыс болғанға дейін үйленген болатын. Ол жазушы, режиссер және продюсер Лоренс "Ларри" О'Нилдің әкесі еді, ол 1997 жылғы Дэвид Швиммер қатысқан "Брестмен" фильмімен ең танымал. Ол 2020 жылдың 11 маусымында 81 жасында жүрек-өкпе тоқтасынан қайтыс болды. "Бэтмен: Аждаһаның жаны" атты анимациялық фильм оның естелігіне арналды. Ларри О'Нил әкесіне "Тэп Тэп Тэп" деп аталатын сөзсіз құрмет көрсетті, оны Хорхе Форнес суреттеді және ол "Green Arrow 80th Anniversary 100 Page Super Spectacular #1" (2021 жылдың тамызы) басылымында жарияланды.

БАҚ-тағы көріністер

The Batman Adventures – Batman: The Animated Series сериалының алғашқы комикске арналған жекеленген туындысы – О'Нилдің карикатурасы Перфессер рөлінде бейкүнде суперқұмарлардың үштігінің бірі болып көрінеді, оған сондай-ақ Мастермайнд (Майк Карлиннің карикатурасы) және Мистер Найс (Арчи Гудвиннің карикатурасы) да кіреді. Перфессер – биік бойлы, құрыш түтікке тартып, көбінесе өз ойларына шұғыл кіріп кететін гений ретінде бейнеленеді. 2013 жылы О'Нил PBS телеарнасының «Супербатырлар: Ешқашан аяқталмайтын шайқас» деректі фильмінде комикс жазушыларынан бірі болып сұхбат берді.