Кіріспе

Американдық саясаткер Генри Левитт Элсворт (10 қараша 1791 – 27 желтоқсан 1858) – Йель университетінде білім алған адвокат. Ол АҚШ Патент бюросының алғашқы комиссары болды, ол өнертапқыштар Сэмюэл Ф. Б. Морзе және Сэмюэл Колтты жаңалықтар жасауға ынталандырды. Элсворт сонымен қатар Aetna сақтандыру компаниясының екінші президенті болды, Йель колледжіне үлкен қаржылық көмек көрсетті, батыс шекарасындағы үнді тайпаларына комиссар болып тағайындалды және АҚШ Ауыл шаруашылығы департаментінің құрылуына негіз салды.

Ерте өмір

Эллсворт Коннектикут штатының Виндзор қаласында дүниеге келді, ол – Аталардың бірі және Бас судья Оливер Эллсворт пен Абигейл Уолкотттың ұлы. Эллсворт 1810 жылы Йель университетін бітірді, ал 1811 жылы Таппинг Ривтің Личфилд заң мектебінде құқық тағылымдамасын өтті. 1813 жылдың 22 маусымында ол Нэнси Аллен Гудричке (конгрессмен, судья, Нью-Хейвен қаласының мэрі және Йель корпорациясының көп жылдық хатшысы Элизур Гудрич пен оның әйелі Энн Уиллард Алленнің қызы) үйленді, одан үш баласы болды, соның ішінде ұлы Генри У. Эллсворт та бар. Өмірінің кейінгі кезеңінде ол Мариетта Мариана Бартлетт және Кэтрин Смитпен де үйленді. Эллсворттың есімі әжесінің туған тегі, Коннектикут штатының Суффилд қаласынан шыққан Ливиттерге байланысты қойылған. Литчфилдте (Коннектикут штаты) судья Гулдтан заң оқығаннан кейін ол алдымен Виндзорда, содан кейін Хартфордта қоныстанды, онда он жыл тұрды.

Саяхат

1811 жылы 19 жасында Йель университетін бітірген Элсворт өмірінде батысқа бірнеше сапар жасады. Ол атпен Коннектикут штатының Батыс резерватына (қазіргі Огайо штаты) барып, аймақтағы отбасылық жерлерін зерттеді. Элсворттың әкесі Оливер Элсворт Батыс резервте, оның ішінде қазіргі Кливлендтің көп бөлігін сатып алды, Коннектикут штатының басқа көрнекті азаматтарымен бірге Коннектикут штаты сатқан үш миллион акрдан (12 000 км²) астам жерді иеленді. (Бұл жерді сатып алған сегіз адамның арасында отбасылық туысы, Саффилдтен келген саудагер Таддейс Левитт болды.) Элсворт 1811 жылы «Жаңа Коннектикутқа саяхат» атты шағын, біркелкі емес кітап жазды. Элсворттың міндеті – отбасылық агенттің жер сатудағы бұрыс келісімдерін түзеу еді. Бұл қиын сапар болды. Жол бойында Элсворт әдемі көріністерге, шулы маскүнемдерге, қамқор мейрамхана иелеріне және Ери сияқты естіген жерлердегі көңілінің қалғандығына назар аударды. Сапардың қиындықтары қазіргі Уоррен қаласында (Огайо штаты) туыстарын көріп жүрген Йель университетінің президенті Тимоти Двайт IV-нің қызы Маргарет Двайтпен кездесуімен жеңілдеді. Ол былай деп жазды: «Осы жерде мен де бұрынғы жақсы досым Маргарет Двайтпен кездестім, біз отырып, бірнеше сағат әңгімелестік». Двайт өзінің Батыс резерватына жасаған сапары туралы «1810 жылы Огайоға саяхат» атты еңбегін жазды. Жиырма жылдан кейін, 1832 жылы Элсворт тағы бір рет батысқа сапар шекті, бұл жолы Арканзас және Оклахомадағы Үнді тайпаларының АҚШ комиссары ретінде. Президент Эндрю Джексон Элсвортты «елді зерттеу, шекараны белгілеу, соғысып жатқан үндістерді тыныштандыру және жалпы алғанда тәртіп пен әділдік орнату» үшін үш комиссардың бірі етіп тағайындады, Конгресс 1830 жылғы Үндістерді көшіру туралы заңды қабылдағаннан кейін. Элсворт жағдайды тексеру үшін Гибсон фортына барды. (Кейбір сыншылар Элсвортты түпкілікті американдықтарды Үндістан аумағына, қазіргі Оклахомаға көшіруге қатысқан деп айыптайды, әсіресе Элсворттың тағайындалуы мен одан кейінгі батыс сапары Үндістерді көшіру туралы заңға, Эндрю Джексонның президенттік лауазымындағы алғашқы маңызды әрекетіне орайласқандықтан. Басқа тарихшылар Элсворттың тайпаларға деген ықыласын атап көрсетеді.) Жол бойында Элсворт Цинциннати мен Луисвиллде тоқтап, кейін Миссури штатының Сент-Луис қаласына барды, онда ол саяхатшы Уильям Кларкпен кездесіп, жақында тұтқынға алынған Саук тайпасының басшысы Қара Шаңқаны көрді. Левитттің миссиясы күрделі болды: ол бірнеше үнді тайпаларының қақтығысқа толы талаптарын реттеуге тырысты, олар жаңа иммигранттармен бәсекелесіп, кішігірім аумаққа сығылып қалды. Элсворт экспедицияға үш серігімен бірге барды: автор Вашингтон Ирвинг, ол өзінің әсерлерін «Прериялардағы саяхат» еңбегінде жазды; ағылшын, альпинист және саяхатшы Чарльз Ла Троб, кейіннен Батыс Үндістанда және Австралияда британдық дипломатиялық корпусында қызмет етті; және швейцариялық граф Альберт Пурталес. Вашингтон Ирвинг Генри Левитт Элсворт туралы: «Біздің кішкентай тобымыздың лайықты жетекшісі» деп былай деп жазды: «Ол Коннектикут штатының бір қалашығында туып өскен, заңгерлік және саяси өмір оның туғаннан келген қарапайымдылығы мен мейірімділігін жойа алмаған адам еді. Оның күндерінің көп бөлігі отбасының және дьякон, ақсақалдар мен мемлекет қайраткерлерінің қоғамында Коннектикуттың тыныш жағалауларында өтті; кенеттен ол атына мініп, мылтығын иығына іліп, алыс батыстың жолсыз далаларында қатал аңшылармен, backwoodsmen-мен және жалаңаш жабайылармен араласуға шақырылды».

Патент басқармасы

1835 жылы Эллсворт Коннектикут штатының Хартфорд қаласының мэрі болып сайланды, бірақ ол АҚШ патент бюросының алғашқы комиссары болып тағайындалғанда бір ай ғана қызмет етті, бұл қызметті 1835 жылдан 1845 жылға дейін он жылдай атқарды. Оның егіз інісі Уильям У. Эллсворт 1838-1842 жылдары Коннектикут штатының губернаторы болды және Коннектикуттан АҚШ Конгресіне де сайланды. Уильям Уолкотт Эллсворт Ной Вебстердің қызына үйленді, ол осы атақты сөздіктердің авторы еді. Патент бюросына келгенде, Эллсворт кеңсесінің үштен бірін 60-тан астам өнертабыстың үлгілері алып жатқанын көрді және оларды жеке бөлмеге көшірді. Сондай-ақ, ол патентке үміткерлердің тізімі ешқашан жасалмағанын анықтады және бұл кемшілікті дереу жойды. Патент комиссары ретінде Эллсворт Хартфорд пен Коннектикуттың болашағына зор әсер ететін шешім қабылдады. Жас Сэмюэл Колт жаңа револьверін өндіру үшін фирма құруға тырысып жатқанда, Эллсворт оның өнертабысына қызығушылық танытып, 1836 жылы Колтқа АҚШ патенты №138 беру туралы шешім қабылдады. Эллсворттың шешімінің арқасында Колт инвесторлардан 200 000 доллар жинап, Нью-Джерси штатының Патерсон қаласындағы Patent Arms Manufacturing Company-ны құрды, ол кейіннен қуатты Colt қару-жарақ өндіру империясының алға басушысы болды. Қазіргі заманда Эллсвортты технологияны ерте пайдаланған адам деп сипаттауға болады. Мысалы, Сэмюэл Морздың телеграф деп аталатын жаңа өнертабысына қызығып, Эллсворт осы технологияның мүмкіндіктерін сынау үшін Конгреске 30 000 долларлық грант беруге өтініш жасады. Батысқа саяхаттағаннан және өнертабыстар туралы білгеннен кейін, Эллсворт өмірінің соңында батыстың жерлері парлы жырғыштардың көмегімен өңделетінін болжады. Бұл болжам оның ақыл-есінің сау еместігін дәлелдеу үшін өсиетінің тексеру кезінде ұсынылды. Әрине, Эллсворттың болжамы дұрыс болды, ал патент комиссары қызмет еткен кезеңдегі ауыл шаруашылығына деген қызығушылығы 1839 жылы Конгреске ауыл шаруашылығына арналған алғашқы қаражатты бөлуге итермеледі, ол шетелдерден тұқымдар жинау және оларды АҚШ поштасы арқылы тарату үшін пайдаланылды, осылайша Эллсворт ұсынғандай. 1845 жылға қарай Эллсворттың патент бюросы толыққанды ауыл шаруашылығы бюросының функцияларын орындады. Осы жетістігі үшін Эллсворт «АҚШ Ауыл шаруашылығы министрлігінің әкесі» деген лақап атқа ие болды. Патент бюросының жұмыс жүктемесінің артуы туралы Эллсворттың пікірі, контекстен шығарылып, әшекейленген, патент бюросының қызметкері (кейбір деректерде Чарльз Х. Дюэлл) барлық ойлап табулар бұрыннан ойлап табылғанын мәлімдеген қалалық аңыздың пайда болуына себеп болды. 1843 жылы Конгреске ұсынған есебінде Эллсворт: «Өнердің жылдан жылға дамуы біздің сенімімізге күдік тудырады және адамзаттың жетістіктерінің аяқталуына жақын келе жатқанын болжайды» деді. Есепте оның пікірін әзілдеу мақсатында айтқандығын көрсететін рекордтық патенттер тізімі келтірілген. Патент бюросындағы қызметінен кейін Эллсворт Индиана штатының Лафайетте қаласына қоныстанды, ол мемлекеттік жерлерді сатып алу және орналастыру агенті ретінде жұмыс істеді, бірақ 1857 жылы Коннектикутқа оралды. Индианада ол 1848 жылы еркін топырақ партиясының тізімі бойынша президенттік сайлаушы болып қызмет етті. Кейіннен Эллсворт Aetna сақтандыру компаниясының алғашқы президенті болды. Ол Йель колледжінің ерте меценаты болды, өзінің альма-матеріне шамамен 700 000 доллар сыйлады, сондай-ақ бұрынғы Батыс резервіндегі Эллсворт жерлеріне құқық берді.

Мұра

Ол 1858 жылдың 27 желтоқсанында Коннектикут штатының Фэр-Хейвен қаласында 67 жасында қайтыс болды. Ол қайтыс болғаннан кейін Гудричтер отбасының отбасылық қағаздарының арасынан Эллсворттың құжаттары табылды. Эллсворт Чонси Аллен Гудричтің Йельдегі курстасы болды, оның қарындасы Нэнси Генри Левитт Эллсвортқа үйленді. Эллсворттың Жаңа Коннектикутке жасаған алғашқы сапарының күнделігі Гудрич отбасы жинағының бір бөлігі ретінде Йель университетінің кітапханасына келді. Бұрынғы патент комиссарының құжаттары бүгінде Йельдің Стерлинг кітапханасындағы Генри Левитт Эллсворт құжаттарын құрайды. Генри Ливитт Эллсворттың жалғыз қызы Энни Гудрих Эллсворт баспагер Розуэлл Смитке үйленді, ол өзінің серіктесі Джозиа Гилберт Холландпен Чарльз Скрибнер & Co баспасымен серіктестік құрып, «Скрибнердің ай сайынғы» және «Сент-Николас» журналдарын іске қосты. Кейін Смит «The Century Company» баспасын құрып, екі журналдың да толық иесі болды. Ол «Скрибнердің айлық» журналының атын «The Century» деп өзгертті. Оның әйелі, бұрынғы Анна Г. Эллсворт, Сэмюэл Ф. Б. Морздың жаңа телеграф жүйесіндегі алғашқы хабарды диктанттады. Оның анасы, Морздың жақтаушысы Генри Ливитт Эллсворттың әйелі ұсынған «Құдай не жасады?» деген хабарлама оқылды. Розуэлл Смит пен Анна Г. Ливитттің қызы американдық пейзаж суретшісі Джордж Иннесс-младшийге үйленді.