Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс химигі (1825–1909) оның ұлы кейде Эмиль кіші деп аталады.
German chemist (1825–1909)
his son sometimes known as Emil Jr.
Ричард Август Карл Эмиль Эрленмайер (28 маусым 1825 – 22 қаңтар 1909), қарапайым Эмиль Эрленмайер деп танылған, неміс химигі. Ол құрылым теориясының бастапқы дамуына үлес қосып, Эрленмайер ережесін жасады және химия зертханаларында кеңінен қолданылатын, оның атымен аталған арнайы колба – Эрленмайер колбасын ұсынды.
Richard August Carl Emil Erlenmeyer (28 June 182522 January 1909), known simply as Emil Erlenmeyer, was a German chemist known for contributing to the early development of the theory of structure, formulating the Erlenmeyer rule, and designing the Erlenmeyer flask, a type of specialized flask, ubiquitous in chemistry laboratories, which is named after him.
Ерте өмір және білім
Эрленмайер 1825 жылы Нассау герцогтігінің Вехен қаласында (қазіргі Таунусштейн, Гессен, Висбаденге жақын) протестант пасторының ұлы болып дүниеге келді. Ол медицинаны оқуға Гиссен университетіне түсті, бірақ Юстус фон Либихтің лекцияларын тыңдағаннан кейін химияға ауысты. 1846 жылдың жазында бір жылға Гейдельбергке барып, физика, ботаника және минералогияны оқыды, ал 1847 жылы Гиссенге қайтып келді. Х. Вилль мен сосын Карл Ремигий Фрезеньюстің ассистенты болғаннан кейін Эрленмайер өзін фармацевтикалық химияға арнауға шешім қабылдады. Осы мақсатта ол Нассауда оқыды, онда мемлекеттік фармацевтикалық емтиханды тапсырды, содан кейін Кацененленбогенде, одан кейін Висбаденде аптека бизнесін сатып алды. Ол фармацевтикадан қанағаттанбады және химияға оралып, 1850 жылы Гиссенде докторлық диссертациясын қорғады. 1855 жылы ол Роберт Бунсеннің зертханасында тыңайтқыштар химиясы бойынша жұмыс істеу үшін Гейдельбергке көшті. Ол оқытуға ниеттенді, бірақ Бунсеннің әріптестеріне жеке студенттерді қабылдауға рұқсат берілмеді. Сондықтан ол әйелінің көмегімен сарайды жеке зертханаға айналдырды. 1857 жылы ол жеке доцент болды, ал оның «Суперфосфат деп аталатын жасанды тыңайтқыштың өндірілуі туралы» диссертациясында Роберт Бунсенді қызықтырған бірнеше кристалдық заттардың сипаттамасы берілген. Гейдельбергте Эрленмайер Август Кекуленің ықпалына ілесіп, оның теориялық көзқарастарын бірінші болып қабылдады. Ол 1862 жылы көміртек атомдары арасында екі және үш байланыстардың пайда болу мүмкін екенін алғашқылардың бірі болып ұсынды және молекулалық құрылым теориясын дамытуға маңызды үлес қосты.
Erlenmeyer was born in Wehen, Duchy of Nassau (today Taunusstein, Hesse, near Wiesbaden), in 1825, the son of a Protestant minister. He enrolled in the University of Giessen to study medicine, but after attending lectures of Justus von Liebig changed to chemistry. In the summer of 1846 he went to Heidelberg for one year, and studied physics, botany and mineralogy, returning to Giessen in 1847. After serving as assistant to H. Will and then to Carl Remigius Fresenius, Erlenmeyer decided to devote himself to pharmaceutical chemistry. For this purpose he studied in Nassau, where he passed the state pharmaceutical examination, and shortly afterwards acquired an apothecary's business, first at Katzenelnbogen and then in Wiesbaden. He became dissatisfied with pharmacy and returned to chemistry, finishing his doctorate at Giessen in 1850. In 1855 he moved to Heidelberg to work on the chemistry of fertilizers in the laboratory of Robert Bunsen. He wished to teach, but Bunsen's associates were not allowed to take private students. Therefore, with his wife's help, he converted a shed into a private laboratory. In 1857 he became privatdocent and his habilitation thesis "On the manufacture of the artificial manure known as superphosphate" contained a description of several crystalline substances which greatly interested Robert Bunsen. It was while at Heidelberg that Erlenmeyer was brought under the influence of August Kekulé, whose theoretical views he was one of the first to adopt. He was the first to suggest, in 1862, that double and triple bonds could form between carbon atoms, and he made other important contributions to the development of theories of molecular structure.
Академиялық мансап
1863 жылы Гейдельберг университетінде доцент болды. 1868 жылы ол Мюнхендегі жаңа Мюнхен политехникалық мектебінің зертханаларын басқару үшін Мюнхендегі профессор болып жұмысқа қабылданды. Бұл лауазымды ол 1883 жылы оқытушылық қызметтен зейнетке шыққанға дейін атқарды. Оның жұмысы негізінен теориялық химияға бағытталған, онда ол нафталиннің формуласын ұсынды. Ерленмайер ережесі бойынша гидроксил тобы қос байланыстағы көміртек атомына тікелей қосылған барлық спирттер альдегидтер немесе кетондар болады (к. Кетоэнол таутомеризмі). Ерленмайердің практикалық зерттеулері негізінен алифалық қосылыстармен байланысты болды. 1859 жылы ол аминогексой қышқылын синтездеп, альбуминоидтардың гидролиздегі жалпы мінез-құлқын зерттей бастады. Ол осы кластағы бірнеше заттардың ыдырау кезінде пайда болатын лейцин мен тирозиннің салыстырмалы мөлшерін анықтау әдістерін әзірледі және бірінші болып (1860) глицидтің табиғатын түсінді және бұл заттың метафосфор қышқылы орфосфор қышқылымен бірдей түрде глицеролмен байланысты екенін көрсетті. Келесі жылы ол гидройод қышқылының глицеринге тигізетін әсерін зерттеді және өнімнің пропил йодты емес, изопропил йод екенін көрсетті. Оның ашыту кезінде пайда болатын жоғары спирттерді зерттеуі бұл спирттердің қалыпты қатарға жатпайтынын дәлелдеді.
In 1863 he became associate professor at the University of Heidelberg. In 1868 he was hired as full professor in Munich to take charge of the laboratories of the new Munich Polytechnic School, a post which he held until his retirement from teaching in 1883. His work mostly focused on theoretical chemistry, where he suggested the formula for naphthalene. The Erlenmeyer rule states that all alcohols in which the hydroxyl group is attached directly to a double bonded carbon atom become aldehydes or ketones (cf. keto enol tautomerism). Erlenmeyer's practical investigations were concerned mostly with aliphatic compounds. In 1859 he synthesised aminohexoic acid and proceeded to study the general behavior of albuminoids on hydrolysis. He worked out methods to determine the relative amounts of leucine and tyrosine, which are produced during the degradation of several substances of this class, and was the first (1860) to understand the nature of glycide and to suggest that this substance is related to glycerol in the same way as is metaphosphoric acid to orthophosphoric acid. In the following year he studied the action of hydroiodic acid on glycerol, and showed that the product was isopropyl and not propyl iodide. His investigations of the higher alcohols produced during fermentation yielded the important proof that these alcohols do not belong to the normal series.
Ұрпағы
Эмиль Эрленмайер – Ханс Эрленмайердің әкесі.
Emil Erlenmeyer is the grandfather of Hans Erlenmeyer.