Кіріспе
Miercurea Ciuc (; Csíkszereda ; Szeklerburg) - Румыниядағы Харгита округінің орталығы. Ол Трансильванияның шығысындағы, негізінен венгр тілінде сөйлейтін этномәдени аймақ – Секели жерінде және Олт өзенінің аңғарында орналасқан. Қала үш ауылды басқарады: Сиба (Csiba), Харгита Баи (Hargita fürdő) және Джигодин Баи (Zsögöd fürdő), соның ішінде Джигодин (Csíkzsögöd).
Тарих
Миеркуреа Циуктың Жигодин ауданында үш дакиялық бекіністің қалдықтары табылды; олар 1-ғасырға тән дакиялық мәдениетке жатады. Орта ғасырларда қала Csíkszék (Csik seat) астанасы болған. 1876 мен 1918 жылдар аралығында Цсиксзереда Венгрия Корольдігінің тарихи Сзеклер жерінің Цсик округінің орталығы еді. 1920 жылы Трианон шартынан кейін ол Румыния Корольдігінің құрамына кірді және 1927-1938 жылдар аралығында Цюц округінің орталығы болды. 1940-1944 жылдары Екінші Вена сыйлығының нәтижесінде Миеркуреа Циук қайтадан Венгрияның құрамына енді. 1944 жылдың қыркүйегінде Румыния армиясы мен Кеңес Қызыл Армиясы қаланы басып алды. 1945 жылдың наурыз айында қала Румынияға қайтарылды, бұл 1947 жылғы Париж бейбіт шартымен бекітілді. 1952-1960 жылдар аралығында қала Мадьяр автономиялық аймағының құрамына кірді, ал 1960-1968 жылдар аралығында Мюреш Мадьяр автономиялық аймағы деп аталды. 1968 жылы Миеркуреа Циук Харгита округінің орталығы болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін қала индустрияландырылды; басқа жобалармен қатар, трактор зауыты, тоқыма фабрикасы және 1960 жылдары сыра зауыты салынды. Зауыт қазір Heineken компаниясына тиесілі. Ciuc Beer өнімдері Румынияда күннен-күнге танымал болып келеді.
Климат
Миеркуреа Циуктың салқын континенттік климаты бар (Кёппен климаттық жіктелімі: Dfb, құрғақ маусымсыз, бірақ жаз қыстан ылғалдырақ және суық жазды). Шілде айында орташа температура ең жоғары болып, жылдың ең ыстық айы болып табылады. Қаңтар айының орташа температурасы жылдың ең төменгі көрсеткіші: ең құрғақ және ең ылғалды айлар арасындағы жауын-шашын мөлшерінің айырмашылығы құрайды. Миеркуреа Циук – Румыниядағы ең суық қалалардың бірі, температура мұнда елдің басқа аймақтарына қарағанда жиірек және күрт төмендейді, кейде тіпті қараша айында да. Қазан айында қар жауу мүмкіндігі бар, ал сәуір айына дейін қар жауып тұрады.
Miercurea Ciuc is one of the coldest cities in Romania, with temperatures plummeting towards much more often than anywhere in the country, sometimes as early as November. Snow falls as early as October and as late as April.
Білім
2001 жылы бұрынғы Харгита қонақ үйінің ғимаратында Sapientia Transylvanian Hungarian University ашылды. Жеке басқарудағы бұл оқу орны қазіргі Румыниядағы алғашқы венгр университеті болып табылады. Трансильванияның басқа қалаларында да Sapientia университетінің факультеттері бар. Университет ашылғаннан бері жас адамдар мен зиялылардың саны артып келеді. Ерте музыка фестивалі 1980 жылдан бері жыл сайын шілде айында, көбінесе сарай ауласында өтеді. 2008 жылдан бастап ол ерте музыка бойынша жазғы музыка университетімен бірікті. Онда Румыниядағы ерте музыканың ең ірі және Еуропаның танымал топтарының концерттері тегін кірумен өтеді.
Спорт
Миеркуреа-Цюч – Румыниядағы ең суық қалалардың бірі, қысқы температурасы көбінесе нөлден төмен түседі, бұл қаланы қысқы спорт түрлері үшін өте қолайлы етеді. Вакар Лахос мұз сарайы жыл сайын ұлттық хоккей чемпионатын қабылдайды, оны көбінесе ең жақсы қолдау көрсетілген жергілікті команда, HSC Csíkszereda жеңіп алады. 2006 жылы мұз айдынында қысқа дистанциядағы жылдам сырғанаудан жасөспірімдер арасындағы әлем чемпионаты өтті. Румыниядағы жалғыз ұзын дистанциядағы жылдам сырғанау трассасы мұз үстіндегі хоккей алаңының жанында орналасқан.
Негізгі көрікті жерлер
Петефи көшесі (Сандор Петефи есімімен аталған) – қаланың басты жаяу жүргіншілер көшесі. Онда көптеген мейрамханалар мен кафелер орналасқан. Олардың Секели тағамдары Батыс Еуропадағы шағын қаланың суретін елестетеді. Жаз айларында бұл көше түстен кейін және кешкі демалысқа танымал орын. Миеркуреа-Чюк қаласында Шомулеу-Чюктағы барокко стиліндегі шіркеу және қала орталығында кеш Ренессанс стилінде салынған Мико қамалы бар. Алғашқы безендірілген қамал 17 ғасырда Трансильвания князі Габриэль Бетленнің жеке кеңесшісі Ференц Мико Хидвегидің бұйрығымен салынған. Қамалдың көп бөлігі 1661 жылы татар шабуылы кезінде қирады, бірақ ол 18 ғасырдың басында қайта жаңартылып, негізінен казарма ретінде пайдаланылды. Бүгінде онда Цсик Секели мұражайы орналасқан. Қамалдың артында бірнеше дәстүрлі Csíki үйлерінен және ағаш қақпалардан тұратын шағын Сканзен (музей ауылы) бар. Қамалдың қарсы бетінде 1886 жылы салынған қалалық әкімдік үйі орналасқан, ол бастапқыда Венгрияның ескі Цсик округінің әкімдік ғимараты болған. Қамалдың жанында 1904 жылғы сот ғимараты тұр. Архитектуралық ландшафтқа соңғы маңызды қосымша – 2001 жылғы Мыңжылдық шіркеуі, оны венгр сәулетшісі Имре Маковеч жобалаған және ол Барокко стиліндегі Киелі Крест шіркеуінің жанында орналасқан. Қала орталығында үлкен румын православие шіркеуі (1929-1939) бар. Православие шіркеуі нео-византиялық сипаттамаға ие. Ол Миеркуреа-Чюк қаласының бұрынғы әкімшілік орталығы – Касл алаңында салынған.
Шұмыл/Сықсұмлыо Елуінші күн мейрамы
Қала орталығынан бірнеше шақырым шығысқа қарай Шомулеу Цюч францискан монастыры орналасқан, венгр тілінде Csíksomlyó деп аталады. Монастырь шіркеуінде "Ағайын Мария" деп белгілі Жас Марияның ағаштан жасалған мүсіні бар, ол 1567 жылдан бері өтетін римдік католик Секелінің дәстүрлі қажылық сапарының бағыты болып табылады, бұл сапар "Csíksomlyó қажылығы" (румынша: Pelerinajul de la Sumuleu; венгрше: Csíksomlyói Búcsú) деп аталады. Пентекост мерекесіне дейінгі сенбі күні өткізілетін бұл шара жыл сайын жүз мыңдаған адамды тартады. Қажыларға арналған мисса шіркеуге жақын жатқан алаңда өткізіледі. Бұл дәстүрлі жиынға тек аймақта тұратын Секели және Цанго мажарлары ғана емес, сонымен қатар Трансильванияның басқа аймақтарынан, Мажарстаннан және бүкіл әлемнен келген көптеген мажар католиктері де қатысады. Діни маңыздылығынан өзге, қажылық Трансильванияның тарихи аймағында және одан тыс жерлерде тұратын католик мажар халқының білігі мен бірлігін көрсетеді.