Христиан дініндегі бейнелер мен символдар

Кіріспе

Христиандық иконалар мен рәміздер Христиандық теологиядағы діни бейнелер кейбір христиан дін тобының жақтастарының құлшылық және рухани өмірінде маңызды рөл атқарады. Діни бейнелерді қолдану мәсіхшілер тарихында жиі дау тудырған. Мәсіхшіліктегі әртүрлі аикономизм дәстүрлерінің түпкі себебі – құдайға табынушылықтан сақтану. Ерте шіркеуде христиандар христиан ғибадат орындары мен үйлерін анықтау үшін Ихтис (балық) символын пайдаланған. Эльвира синоды (306-312 ж.ж.) «шіркеулерде бейнелерді көрсетуге тыйым салды». Дегенмен, 3-ғасырдан бері христиан дінінің кейбір бөліктерінде бейнелер христиан құлшылығында қолданылып келеді, бірақ Шығыс шіркеуі сияқты кейбір ежелгі шіркеулерде бейнелерді пайдаланбаудың ұзақ дәстүрі бар. Алайда, Шығыс шіркеуі дәстүрінде бейнелердің ерте пайда болғанын көрсететін әдеби және археологиялық дәлелдер де бар. Христиан тарихының белгілі бір кезеңдерінде христиандықта аиконотизмді қолдаушылар болды, ең алдымен Византиялық иконоборшылық қозғалысы кезінде, онда Шығыс православие және Византия императорлары Михаил II және Феофил «иконаларға табынуға тыйым салып, иконаларды қолдаушыларды жазалады». Кейін, иконоборшылық күресі кезінде кальвинистер реформаторлық сенімді қабылдаған шіркеулерден мүсіндер мен қасиетті заттарды алып тастады. Шіркеу әкесі Иоанн Дамаскилік «Құдайдың адам кейпін киюі адам бейнесін қасиетті етті, өйткені Мәсіхтің адам кейпі – Құдай бейнесі; сондықтан суретшілер адам кейпіндегі Сөзді және қасиеттілерді бейнелеу үшін адам бейнелерін пайдалана алады» деп түсіндірді. Осылайша, діни бейнелер бүгінде мүсін түрінде, көбінесе Рим католиктері мен лютерандық дәстүрлермен байланысты. Екі өлшемді иконалар кеңінен қолданылады және көбінесе Шығыс христиандығының бөліктерімен байланысты, бірақ оларды Рим католиктері, лютерандар және көбінесе англикандықтар да қолданады. 1800 жылдан бері христиандық үйлерде, протестанттық және католиктерде де, құлшылық өнері кең таралды, көбінесе қабырғадағы кресттер, христиандық Киелі кітаптан алынған тікелей тіркестер және Исаның бейнелері кіреді. Батыс христиандығында сенушілердің үйінде үй алтары болуы жиі кездеседі, ал Шығыс христиан шіркеулерінің жамағаттарына тиесілі үйлерде көбінесе икона бұрышы болады. Культтық бейне – құдайды, адамды немесе рухты бейнелейтін және оған табынуға арналған адам жасаған зат. Кейбір протестанттар, әсіресе анабаптистер мен реформаторлар, оны Шығыс православиелік (және аздап католиктер) иконалар арқылы Құдайға табынуын сипаттау үшін, олар жоққа шығаратын айыптау ретінде қолданады. Сол сияқты, протестанттар оны католиктердің түрлі құлшылық амалдарын, мысалы, сқапулярийлерді және Құдай ана мен басқа қасиеттілердің бейнелеріне табынуды сипаттау үшін де қолданады, бірақ католиктер мұны құдайға табыну деп санамайды.

Icons and symbols in Christianity

Religious images in Christian theology have a role within the liturgical and devotional life of adherents of certain Christian denominations. The use of religious images has often been a contentious issue in Christian history. Concern over idolatry is the driving force behind the various traditions of aniconism in Christianity. In the early Church, Christians used the Ichthys (fish) symbol to identify Christian places of worship and Christian homes. The Synod of Elvira (306 AD 312 AD) "prohibited the exhibition of images in churches". However, since the 3rd century AD, images have been used within Christian worship within parts of Christendom, although some ancient Churches, such as the Church of the East, have apparently long traditions of not using images. However, there is also both literary and archaeological evidence for the early presence of images in the Church of the East tradition. Certain periods of Christian history have seen supporters of aniconism in Christianity, first with the movement of Byzantine Iconoclasm, in which Eastern Orthodox and Byzantine Emperors Michael II, as well as Theophilos, "banned veneration of icons and actively persecuted supporters of icons." Later, during the Iconoclastic Fury, Calvinists removed statues and sacred art from churches that adopted the Reformed faith. The church father John of Damascus argued "that God's taking on human form sanctified the human image, noting that the humanity of Christ formed an image of God; therefore, artists could use human images to depict the incarnate Word as well as human saints." As such, religious imagery today, in the form of statues, is most identified with the Roman Catholic and Lutheran traditions. Two dimensional icons are used extensively, and are most often associated with parts of Eastern Christianity, although they are also used by Roman Catholics, Lutherans, and, increasingly, Anglicans. Since the 1800s, devotional art has become very common in Christian homes, both Protestant and Catholic, often including wall crosses, embroidered verses from the Christian Bible, as well as imagery of Jesus. In Western Christianity, it is common for believers to have a home altar, while dwelling places belonging to communicants of the Eastern Christian Churches often have an icon corner. A cult image is a human made object that is venerated or worshipped for the deity, person or spirit that it embodies or represents. It is also controversially and pejoratively used by some Protestants, particularly certain Anabaptist and Reformed Christians, to describe the Eastern Orthodox (and, to a lesser extent, Catholic) practice of worshipping the Christian God through the use of icons, a charge which these Christians reject. In a similarly controversial sense, it is also used by these Protestants to pejoratively describe various Catholic devotional practices such as scapulars and the veneration of statues and flat images of the Virgin Mary and other saints, which Catholics do not consider idolatry.

Яһудилік тегі

Ескі Келісімде санамсыздыққа тыйым салатын көптеген аяттар бар, бірақ санамсыздықты нақты анықтайтын бір бөлім жоқ. Керісінше, бұл тақырыпқа қатысты Еврей Киелі кітабында шашыраңқы түрде орналасқан көптеген пәрмендер бар, олардың кейбіреулері әртүрлі тарихи кезеңдерде, әртүрлі мәселелерге жауап ретінде жазылған. Еврей Киелі кітабында санамсыздық – бұл сұңғыларға (немесе бейнелерге) табыну; сұңғылар (немесе бейнелер) арқылы көпқұдайлы құдайларға табыну және тіпті Яхвеге (Құдайға) табынуда сұңғыларды пайдалану. Израильдіктер ғибадаттарында әртүрлі бейнелерді қолданды, соның ішінде Құдай Мұсаға Келісім сандығына қашап жасалған херувимдерді (Шығу 25:18-22) және киелі шатырдағы Ең Қасиетті орынды бөлетін пердеге кестеленген херувимдерді (Шығу 26:31) жасауды бұйырды. Сол сияқты, Құдай Мұсаға Нехустанды жасап, оны көтеріп тұру арқылы жылан шаққан израильдіктерді емдеуге бұйырды – бұл Құдайдың бейне пайдалануының бір түрі. Алайда, кейінірек діни реформаның бөлігі ретінде Езекия ізраилдіктер құрбандық шалып, хош иіс түтетін Жыланды жойды (Патшалар 18:4 (HE)).

Жаңа Келісім

Яһуди дінінің олар жалған құдайларға табыну деп санайтын нәрсеге деген наразылығы яһуди христиандығына мирас болып қалды. Иса Таудағы уағызында Мұса заңын талқыласа да, жалған құдайларға табынуға қатысты тыйымның мағынасына қатысты мәселелерді көтерген жоқ. Дегенмен, оның үйретіктері құлшылықты тек Құдайға ғана бағыттау керектігін көрсетеді (Маттай 4:10, бұл өзі 5Мұса 6:13-тен алынған цитата, сондай-ақ Христиандықтардағы Шема, Ұлы Бұйрық және Исаның қызметі қараңыз). Пауылдың хаттарында «жалған құдайларға табынудан қашықтану» туралы бірнеше ескертулер бар (, , , , ,). Пауыл Тарс елшісі Апостолдардың шешіміне келісіп, оны орындауға рұқсат берді, бірақ оны батамен аяқтау және қырқыштар тудырмау шартымен. Алайда, ол жалған құдайларға табынушылардың оның сенімі бойынша зұлым рухтар екенін айтты және оларға тікелей қатысуға тыйым салынды (1 Коринфтіктерге 10:14-22). Мәсіхтің заңына да қараңыз. Жаңа өсиетте «жалған құдайларға табыну» термині байлыққа деген құштарлық сияқты құштарлықтарға қатысты да қолданылады, мысалы, Колос 3:5-те: «Сондықтан, жер бетіндегі мүшелеріңізді өлтіріңіздер: жыныстық тәртіпсіздік, таза емес ойлар, құштарлық, жаман тілектер және ашкөздік, ол жалған құдайларға табыну болып табылады». Кейбір христиан дінтанушылары бір идеяны абсолюттеуді жалған құдайларға табыну деп қарастырады. Сондықтан, христиандықтың кейбір ерекшеліктеріне артық көңіл бөліп, басқаларын елемеу жалған құдайларға табыну болып саналады. Жаңа өсиетте діни суреттер мен иконаларға негіз болатын аргументтің бастауы бар. Иса көзге көрінетін болды және дәстүрлі христиан доктринасы Исаның Алланың денеленген YHWH екенін айтады. Жақияның ішінде Иса шәкірттерінің оны көргендіктен, олар Алла Әкені көргенін айтты (Жохан 14:7-9). Пауыл Тарс Исаны «көрінбейтін Алланың бейнесі» деп атады (Колос 1:15). Иоанн Дамаски сияқты дінтанушылар Исаның денеленуі мен суреттерді қолдану арасындағы байланыс соншалықты мықты екенін, суреттерді қолдануды қабылдамау немесе тыйым салу Исаның денеленуін жоққа шығарумен тең екенін дәлелдеді. Ерте христиандық қоғамда діни суреттер, әдетте статуялар түрінде, үлкендер ғибадатханаларда да, үйдегі ларелер мен пенаттар сияқты кішкентайлар да, дәстүрлі пұтқа табынушылық діндердің маңызды бөлігі болды, мысалы, дәстүрлі Рим діні, Грек діні және басқа да Шығыс пұтқа табынушылық түрлері. Шіркеу әкелерінің көптеген жазбаларында осы тәжірибелерге қатысты қатаң айыптаулар бар, олар тікелей құдайларға табынуды қамтыған сияқты. Бірақ, христиандықтың әртүрлі кезеңдерінде ғимараттардағы статуялар діни емес биліктің көрінісі ретінде қызмет ете алатын.

Judaism's animosity towards what they perceived as idolatry was inherited by Jewish Christianity. Although Jesus discussed the Mosaic Law in the Sermon on the Mount, he does not speak of issues regarding the meaning of the commandment against idolatry. His teachings, however, uphold that worship should be directed to God alone (Matthew 4:10 which is itself a quote of Deuteronomy 6:13, see also Shema in Christianity, Great Commandment, and Ministry of Jesus). The Pauline Epistles contain several admonitions to "flee from idolatry" (, , , , , , ) A major controversy among Early Christians concerned whether it was permissible to eat meat that had been offered in pagan worship. Paul of Tarsus, who agreed to the Apostolic Decree, also wrote that it was permitted to do so, as long as a blessing was pronounced over it, and provided that scandal was not caused by it. However, he said that the gods worshiped in idolatry were in his belief demons, and that any act of direct participation in their worship remained forbidden (1 Corinthians 10:14 22). See also the Law of Christ. The New Testament also uses the term "idolatry" to refer to worship like passion for things such as wealth, as in Colossians 3:5, "Put to death, therefore, whatever belongs to your earthly nature: sexual immorality, impurity, lust, evil desires and greed which is idolatry." Some Christian theologians see the absolutization of an idea as idolatrous. Therefore, undue focus on particular features of Christianity to the exclusion of others would constitute idolatry. The New Testament does contain the rudiments of an argument which provides a basis for religious images or icons. Jesus was visible, and orthodox Christian doctrine maintains that Jesus is YHWH incarnate. In the Gospel of John, Jesus stated that because his disciples had seen him, they had seen God the Father (Gospel of John 14:7 9 ). Paul of Tarsus referred to Jesus as the "image of the invisible God" (Colossians 1:15). Theologians such as John of Damascus argued that the connection between Jesus' incarnation and the use of images is so strong that to reject or prohibit the use of images is tantamount to denying the Incarnation of Jesus. Early Christianity grew in a society where religious images, usually in the form of statues, both large ones in temples and small ones such as lares and penates in the home, were a prominent feature of traditional pagan religions, such as traditional Ancient Roman religion, Ancient Greek religion and other forms of Eastern paganism. Many writings by Church fathers contain strong denunciations of these practices, which seem to have included outright idol worship. Statues on secular buildings, however, could serve as expression of secular power in various periods of Christianity, without implications of idol worship.

Мәсіхшілердің ғибадатында бейнелер мен рәміздерді қолдануы

Алғашқы христиан өнерінде негізінен символдық және аллегориялық бейнелер қолданылды, бұл, әрине, Рим империясында алғашқы христиандарды қудалау кезінде назар аударудан аулақ болу үшін жасалған. Рим катакомбаларында Исаны Ichthys (балық), таусықай, Құдайдың қойы немесе тістік сияқты пиктограммалық символдар арқылы жанама түрде бейнелеген (Labarum немесе Chi Rho кейінірек пайда болды). Кейіннен тұлғаланған бейнелер қолданылды, мысалы, Жүніс, үш күн балық ішінде болғаннан кейін, Исаның өлімі мен қайта тірілуінің аралығын бейнеледі, арыстан орнындағы Даниял немесе Орфейтің жануарларды бағындыруы. "Жақсы бағушы" бейнесі, қой жинаушы, сақалсыз жас жігіт, осы бейнелердің ең көп таралғаны болды және оны тарихи Исаның портреті ретінде түсінбеген болуы мүмкін. Исаның бейнесі 3 ғасырдан бастап, ұзын беті мен түзу шашы бар, дәстүрлі Иса бейнесіне өте ұқсас болды. Шіркеудің көлемі мен танымалдылығы артқан сайын, сауатсыз жамағатты тәрбиелеу қажеттілігінен киелі кітаптардағы оқиғаларды бейнелейтін суреттер, сондай-ақ әулиелердің, періштелердің, пайғамбарлардың және Крестің бейнелері қолданыла бастады (бірақ олар тек зергерлікпен, даңқталған күйде бейнеленді). Қуғын-сүргін аяқталғаннан кейін және Константин христиан дінін қабылдағаннан кейін үлкен шіркеулер салынды және олар Иса мен қасиеттілердің мозаикалық бейнелерімен әсемделді. Юниус Басс саркофагы сияқты саркофагтарда да шағын мүсіндік бейнелер табылған. Алайда, діни тақырыптарға арналған үлкен монументальді мүсіндер жасалмады, ал Византия өнері мен Шығыс православие өнерінде олар қазіргі күнге дейін болдырмайды. Олар тек Каролинг өнерінде, яғни, жалған дін мүсіндерін естеріне түсірмейтін халықтардың арасында қайта пайда болды. Ескі өсиет көріністерінің суреттері сол кезеңдегі еврей катакомбаларында және Сириядағы Дура-Европос синагогының қатты боялған қабырғаларында кездеседі. Католик және православие тарихшылары Катакомбалардағы археологиялық жаңалыстарға сүйене отырып, иконалар мен қасиетті заттарға табыну Константин І-ге дейін басталғанын растайды.

Early Christian art used symbolic and allegorical images mainly, partly no doubt to avoid drawing attention during the persecution of early Christians in the Roman Empire. In the Catacombs of Rome Jesus was represented indirectly by pictogram symbols such as the Ichthys (fish), peacock, Lamb of God, or an anchor (the Labarum or Chi Rho was a later development). Later, personified symbols were used, including Jonah, whose three days in the belly of the whale pre figured the interval between Christ's death and Resurrection, Daniel in the lion's den, or Orpheus charming the animals. The image of "The Good Shepherd", a beardless youth in pastoral scenes collecting sheep, was the most common of these images, and was probably not understood as a portrait of the historical Jesus. The depiction of Jesus already from the 3rd century included images very similar to what became the traditional image of Jesus, with a longish face and long straight hair. As the Church increased in size and popularity, the need to educate illiterate converts led to the use of pictures which portrayed biblical stories, along with images of saints, angels, prophets, and the Cross (though only portrayed in a bejewelled, glorified state). After the end of persecution, and the adoption of Christianity by Constantine, large churches were built and from the start decorated with elaborate images of Jesus and saints in mosaic. Small carved reliefs were also found on sarcophagi like the Sarcophagus of Junius Bassus. However large monumental sculpture of religious subjects was not produced, and in Byzantine art and Eastern Orthodox art it is avoided to the current day. It only reappeared in Carolingian art, among peoples who had no memory of pagan religious statues. Paintings of Old Testament scenes are found in Jewish catacombs of the same period, and the heavily painted walls of Dura Europos Synagogue in Syria. Catholic and Orthodox historians affirm, on the basis of these archeological finds in the Catacombs, that the veneration of icons and relics had begun well before Constantine I.

Христиандардың қасиетті заттарды қолдануы да катакомбалармен байланысты, себебі христиандар шейіттердің денелерінің қасында дұға ететін, кейде олардың қабірлерін Евхаристияны бөлісу үшін құрбандық үстелі ретінде пайдаланатын. Бұл, католицизмде, лютерандық және Шығыс православиеде христиандық құлшылықтың орталық актісі болып табылады. Алғашқы шейіттердің көптеген оқиғалары христиандардың шейіттің қалдықтарын мүмкіндігінше жинап, шейіттің қасиетті заттарын сақтау туралы әңгімемен аяқталады. Бұл туралы елші Жоханның шәкірті әулие Поликарптың шейіттік жазбаларында айтылған. Киелі үй тарихында иконақорлық (иконаларды қасақана жою) кезеңдері болды, алғашқы ірі ошақ Византиялық иконақорлық (730-787 жж.), екінші өсиетті сөздерді әдеби түсіндіруге және суреттер жасауға қарсы қатаң талаптарға ие мұсылмандармен өзара әрекеттесуге байланысты болды. Иконоборлық 787 жылы Никеяның екінші кеңесінде Батыс және Шығыс шіркеулері тарапынан ресми айыпталды (Батыс шіркеуі өкілдігі жоқ болғанмен, кейіннен жарлықтарды бекітті). Бұл шешімге негіз болған дәлелдердің бірі, Құдайдың бейнесін тыйым салатын Киелі кітаптағы өсиеттің себебі, ешкім Құдайды көрген емес. Бірақ, Иса Мәсіхтің тәнін киюі арқылы, яғни Құдайдың адам болып жер бетінде өмір сүргеніне байланысты, адамзат енді Оны көреді. Сондықтан олар көзге көрінбейтін Құдайды емес, Құдайды адам түрінде бейнелейді деп саналды. Томас Аквинский (Summa, III, 25, 3) былай деді: "Мәсіхтің бейнесіне ешқандай құрмет көрсетілмейді, мысалы, оюлы немесе боялған ағаш сияқты: өйткені құрмет тек ақыл-ойлы жаратылысқа тиесілі". Әулиенің бейнесіне қатысты, құлшылық латрия емес, дулия болар еді, ал Ырысқы Марияға гипердулия көрсетіледі. Қандай типтегі құлшылық болсын, латрия, гипердулия немесе дулия, икона, бейне немесе мүсін арқылы жүзеге асырылуы мүмкін: "Бейнеге көрсетілген құрмет прототипке жетеді" (Сан-Жоан Дамаскин Сумма 3). Адриан Фортеск шіркеудің ілімін былай қорытындылады: "Біз қасиетті заттарға, крестке ілінген мүсіндерге және киелі суреттерге Мәсіх пен оның қасиеттілеріне қатысты және олардың ескерткіштері болғандықтан салыстырмалы құрмет көрсетуіміз керек. Біз қасиетті заттарға немесе бейнелерге дұға етпейміз, өйткені олар бізді көре де, ести де, көмектесе де алмайды". Тәңірлерге табынудың салдары туралы сөйлегенде, Бенедикт XVI былай деді: "Тәңірге табыну адамның жүрегін өзгелікке, бостандыққа және өзін-өзіңнен шығуға мүмкіндік беретін қарым-қатынасқа ашпай, оны өзімшілдік шеңберіне қамап қояды".

Christian use of relics also dates to the catacombs, when Christians found themselves praying in the presence of the bodies of martyrs, sometimes using their tombs as altars for sharing the Eucharist, which was, and in Catholicism, Lutheranism and Eastern Orthodoxy is, the central act of Christian worship. Many stories of the earliest martyrs end with an account of how Christians would gather up the martyr's remains, to the extent possible, in order to retain the martyr's relics. This is shown in the written record of the martyrdom of Saint Polycarp, a personal disciple of Saint John the Apostle. Significant periods of iconoclasm (deliberate destruction of icons) have occurred in the history of the Church, the first major outbreak being the Byzantine iconoclasm (730 787), motivated by a strictly literal interpretation of the second commandment and interaction with Muslims who have a very strict teachings against the creation of images. Iconoclasm was officially condemned by the Western and Eastern Churches at the Second Council of Nicaea in 787 AD (the Western Church was not represented, but approved the decrees later). This decision was based on the arguments including that the biblical commandment forbidding images of God was because no one had seen God. But, by the Incarnation of Jesus, who is God incarnate in visible matter, humankind has now seen God. It was therefore argued that they were not depicting the invisible God, but God as He appeared in the flesh. Thomas Aquinas said, (Summa, III, 25, 3), but "no reverence is shown to Christ's image, as a thing for instance, carved or painted wood: because reverence is not due save to a rational creature". In the case of an image of a saint, the worship would not be latria but rather dulia, while the Blessed Virgin Mary receives hyperdulia. The worship of whatever type, latria, hyperdulia, or dulia, can be considered to go through the icon, image, or statue: "The honor given to an image reaches to the prototype" (St. John Damascene in Summa ³). Adrian Fortescue sums up Church teaching: "We should give to relics, crucifixes and holy pictures a relative honour, as they relate to Christ and his saints and are memorials of them. We do not pray to relics or images, for they can neither see nor hear nor help us." Speaking of the effects of idolatry, Benedict XVI says, "Worship of an idol, instead of opening the human heart to Otherness, to a liberating relationship that permits the person to emerge from the narrow space of his own selfishness to enter the dimensions of love and of reciprocal giving, shuts the person into the exclusive and desperate circle of self seeking"

Кальвинизм

Джон Кальвин, континенттік реформацияланған, конгрегациялық, англикандық және пресвитериандық дәстүрлерге әсер еткен христиандық реформацияланған дәстүрдің бастаушысы, әрқашан ашық түрде көрсетілген діни бейнелерге өте теріс қарайтын, оларды кальвинистер жүйелі түрде жойды, мысалы Нидерландыдағы Бейнелерге қарсы көтерілісте (Beeldenstorm). 16-шы ғасырдың соңында лютерандар мен кальвинистер арасында пікір таластар болды, лютерандар кальвинистік иконоклазмға күшті қарсылық көрсетті. Екі топ та кітаптардағы иллюстрацияларға, Киелі кітап оқиғаларының суреттеріне немесе реформаторлардың портреттеріне қарсы болмағанмен, шамамен 1540 жылдан кейін протестант аймақтарында ірі көлемді діни өнер жасау тоқтады, ал суретшілер секулярлық тақырыптарға көшті, көбінесе қайта жаңғырған классикалық мифологияны қосады. Реформацияланған (кальвинистік) христиандықтың 16-шыдан 18-шы ғасырларға дейін жазылған алғашқы катехизистері, соның ішінде Гейдельбергтік (1563), Вестминстерлік (1647) және Фишерлік (1765) сұрақ-жауап форматында Құдайдың бейнесін жасаудың (Исаны қоса алғанда) олардың екінші міндеттемеге сәйкес келмейтінін, оның бейнелер жасауға тыйым салатынын түсіндірді. 20-шы ғасырдың кальвинистік теологы Дж.И. Пакер өзінің «Құдайды тану» кітабының 4-тарауында былай деп жазады: «Құдайды ойымызда бейнелеу, оны қолымызбен жасағандай бейнелеуге тең, екінші міндеттемені бұзумен бірдей». Оның басты алаңы: «Бейнелермен айналысатын сана әлі де Құдай Сөзін жақсы көруге және оған құлақ асуға үйренбеген сана». Басқаша айтқанда, бейне жасау Құдайдың аян беруінен гөрі адамдық көздерге сүйенеді. Бұл ұстанымға тағы бір христиандық аргумент мынадай болуы мүмкін: Құдай ағаш, тас немесе кенеп емес, адам ретінде келді, сондықтан тек Құдайға бағышталған бейнелерге рұқсат етілген жалғыз қызмет – басқа адамдарға қызмет ету. Архиепископ Уильям Лаудтың Англия шіркеуіндегі пуритандармен қақтығысы кезінде «Ортақ дұғалар кітабында» жазылған ритуалдық құралдарды қолдану жиі даудың себебі болды. (Кейіп-киім дауын қараңыз).

John Calvin, the progenitor of the Reformed tradition of Christianity that influenced the Continental Reformed, Congregational, Anglican and Presbyterian traditions, was always extremely hostile to all publicly displayed religious images, which were systematically destroyed by Calvinists, as in the Beeldenstorm in the Netherlands. Towards the end of the 16th century there were disputes between Lutherans and Calvinists, with the Lutherans offering strong opposition to Calvinist iconoclasm. Though both groupings did not object to book illustrations or prints of biblical events, or portraits of reformers, production of large scale religious art virtually ceased in Protestant regions after about 1540, and artists shifted to secular subjects, ironically often including revived classical mythology. The earliest catechisms of Reformed (Calvinist) Christianity, written in the 16th through 18th centuries, including the Heidelberg (1563), Westminster (1647) and Fisher's (1765), included discussions in a question and answer format detailing how the creation of images of God (including Jesus) was counter to their understanding of the Second Commandment's prohibition against creating images of worship in any manner. 20th century Calvinist theologian J. I. Packer, in Chapter 4 of his book Knowing God, writes that, "Imagining God in our heads can be just as real a breach of the second commandment as imagining Him by the work of our hands." His overall concern is that "The mind that takes up with images is a mind that has not yet learned to love and attend to God's Word." In other words, image making relies on human sources rather than on divine revelation. Another typical Christian argument for this position might be that God was incarnate as a human being, not as an object of wood, stone or canvas, and therefore the only God directed service of images permitted is the service of other people. During the period of Archbishop William Laud's conflicts with Puritans within the Church of England, the use of ritual implements prescribed by the Book of Common Prayer was a frequent cause of conflict. (See vestments controversy)

Амиштер қолданбауы

Амиш – анабаптист христиандық қауымдастық, олар күнделікті өмірде бейнелерді пайдалануға тыйым салады. Олардың сын-ескертпелерінде мұндай амалдар мәні жағынан бұлжымайтын құдайға табынудан көп емес екенін, және олар Құдайды шектеулі, нақты бір бейнеге енгізіп, оның адам бейнелеуден әріде екенін айтады.