Шіркеу алтарының айналасы

Кіріспе

Христиан шіркеуінің алтарының маңындағы аймақ – шіркеу архитектурасында, хор мен киелі орынды (кейде пресвитериум деп аталады) қамтитын, дәстүрлі христиан шіркеуінің ғибадатқа арналған шығыс бөлігіндегі кеңістік. Ол апсидамен аяқталуы мүмкін.

Шолу

Қасиетті бөлме – құлшылық кезінде дін қызметкерлері мен хор пайдаланатын аумақ, ал қауым – нафта. Қасиетті бөлмеге тікелей кіру әдетте шіркеудің оңтүстік жағында орналасқан дін қызметкерінің есігі арқылы жасалады. Бұл бір анықтама, кейде «қатаң» деп аталады. Бірақ іс жүзінде, шығыс жағында амбулатория және бүйірлік шаплар сияқты қосымша элементтері бар шіркеулерде, олар да, әсіресе сәулет туралы сөйлескенде, қасиетті бөлменің бір бөлігі деп есептеледі. Кішкентай шіркеулерде, егер алтарь сыртқы шығыс қабырғасына тірелген және жеке хор болмаса, қасиетті бөлме мен киелі орын бір аумақта болуы мүмкін. Алтарьдың артында ретроквир аймағы бар шіркеулерде, ол тек қана қасиетті бөлменің кең анықтамасына кіруі мүмкін. Соборларда немесе басқа ірі шіркеулерде, қасиетті бөлмеге жетуден бұрын, (нафтадан қарағанда) хордың алдында жеке хор аймағы болуы мүмкін, ал амбулатория оның жанынан және артынан өтеді. Бұлардың барлығы, кем дегенде сәулеттік тұрғыдан (жоғарыда қараңыз), қасиетті бөлменің құрамына кіруі мүмкін. Көптеген шіркеулерде алтарь қазір қасиетті бөлменің алғы жағына, хор аймағы ретінде салынған жерге немесе трансепттің ортасына көшірілді, бұл қасиетті бөлме, хор және киелі орын арасындағы айырмашылықты шатастырады. Дәстүрлі емес жоспарлары бар шіркеулерде бұл термин архитектуралық немесе діни тұрғыдан пайдалы болмауы мүмкін. Қасиетті бөлме киелі орын деңгейінен бір-екі саты жоғары болуы мүмкін, ал киелі орын көбінесе одан да жоғары көтеріледі. Қасиетті бөлме көбінесе алтарь қоршауларымен, немесе родовый экранмен, киелі орын тосқауышымен немесе ашық кеңістікпен бөлінеді, ал оның ені мен шатыр биіктігі әдетте нафтадан ерекшеленеді: қасиетті бөлме әдетте тар және төмен болады. Дәстүрлі латын кресті пішіміндегі, трансепті және орталық өткелі бар шіркеулерде, қасиетті бөлме әдетте орталық өткелдің шығыс жағында басталады, көбінесе өткел мен шатырды қолдап тұрған үлкен қасиетті бөлме аркасының астында. Бұл арка – шіркеудің қасиетті бөлмесін нафтадан және трансепттен бөліп тұрады. Егер хор мен киелі орын, қатаң түрде анықталғанда, ортағасырлық шіркеудің толық енін толтырмаса, әдетте оның қабырғаларында төмен қабырғалар немесе экрандар болады, олар оны амбулаториядан немесе параллель жақтағы шаплардан бөліп тұрады. Алтарьдан басқа, киелі орында дін қызметкерлеріне арналған үстел мен орындықтар да орналасуы мүмкін. Кейбір шіркеулерде қауым үш жақтан немесе қасиетті бөлменің айналасында жарты шеңбер пішінде жиналады. Кейбір шіркеулерде мінбар мен оқу тұғыны қасиетті бөлмеде орналасуы мүмкін, бірақ басқаларында олар, әсіресе мінбар, нафтада болады. Пресвитерия көбінесе қасиетті бөлме гүлдерімен безендіріледі.

The chancel is generally the area used by the clergy and choir during worship, while the congregation is in the nave. Direct access may be provided by a priest's door, usually on the south side of the church. This is one definition, sometimes called the "strict" one; in practice in churches where the eastern end contains other elements such as an ambulatory and side chapels, these are also often counted as part of the chancel, especially when discussing architecture. In smaller churches, where the altar is backed by the outside east wall and there is no distinct choir, the chancel and sanctuary may be the same area. In churches with a retroquire area behind the altar, this may only be included in the broader definition of chancel. In a cathedral or other large church, there may be a distinct choir area at the start of the chancel (looking from the nave), before reaching the sanctuary, and an ambulatory may run beside and behind it. All these may be included in the chancel, at least in architectural terms (see above). In many churches, the altar has now been moved to the front of the chancel, in what was built as the choir area, or to the centre of the transept, somewhat confusing the distinction between chancel, choir and sanctuary. In churches with less traditional plans, the term may not be useful in either architectural or ecclesiastical terms. The chancel may be a step or two higher than the level of the nave, and the sanctuary is often raised still further. The chancel is very often separated from the nave by altar rails, or a rood screen, a sanctuary bar, or an open space, and its width and roof height is often different from that of the nave; usually the chancel will be narrower and lower. In churches with a traditional Latin cross plan, and a transept and central crossing, the chancel usually begins at the eastern side of the central crossing, often under an extra large chancel arch supporting the crossing and the roof. This is an arch which separates the chancel from the nave and transept of a church. If the chancel, strictly defined as choir and sanctuary, does not fill the full width of a medieval church, there will usually be some form of low wall or screen at its sides, demarcating it from the ambulatory or parallel side chapels. As well as the altar, the sanctuary may house a credence table and seats for officiating and assisting ministers. In some churches, the congregation may gather on three sides or in a semicircle around the chancel. In some churches, the pulpit and lectern may be in the chancel, but in others these, especially the pulpit, are in the nave. The presbytery is often adorned with chancel flowers.

Атауы

"Chancel" сөзі кеш латын тіліндегі "cancellus" ("тор") сөзінен француз тіліне өтіп, содан ары пайда болған. Бұл, әдеттегі роуд экранының (ғибадатханадағы айырылғыш қоршау) түрін көрсетеді. Бұрын ғибадат қызметкерлеріне арналғандықтан, бұл жер пресвитери деп аталатын.

Тарих

Ерте христиандық архитектурада templon – киелі орынды шіркеудің қалған бөлігінен бөліп тұрған тосқауыл болды; Шығыс христиандығында бұл Батыс шіркеуінен өзгеше құрылымға айналды, көбінесе киелі орын қауымға көрінбейтін еді. Батыста ciborium – құрбандық тақтасын қорғайтын ашық қабырғалы, бірақ көбінесе шатыры бар құрылым кең таралды және бастапқыда кейбір Шығыс православие шіркеулері әлі де қолданып келе жатқандай, Мессаның әртүрлі кезеңдерінде ашылып, жабылатын перделермен жабдықталған. Үлкен (немесе "терең") ғибадатханалар монастырлар мен кафедральдық шіркеулерде, әнші дін қызметкерлерінің көп саны мен хор мектебінің шәкірттерін орналастыру үшін ыңғайлы болды. Көптеген ордендерде "хор монахы" – толық ант берген немесе оған дайындалып жатқан білімді монахтарды, "дүниелік ағайындар" немесе басқа аталымдармен белгіленген, азырақ ант берген және көбінесе шаруашылық жұмыстарын, соның ішінде монастырь жерін өңдеуді атқаратын монахтардан ажырату үшін қолданылатын термин болды. Олар әдетте қауым мүшелерімен бірге шіркеудің негізгі бөлігінде отыратын. 1215 жылғы төртінші Латеран кеңесінде транссубстанциация доктринасы жарияланғаннан кейін, дін қызметкерлері қасиетті дастарқанның құрметсіздікке ұшырауынан немесе зардап шегуінен қорғалуын қамтамасыз етуге міндеттелді; сондықтан шіркеудің қауым пайдаланатын бөлігі дін қызметкерлері пайдаланатын бөліктен бөлінуі керек еді. Бұл ерекшелік канондық құқықтың дамуымен нығайтылды, онда ғибадатхананың құрылысы мен күтімі ректордың, ал негізгі бөліктің құрылысы мен күтімі – приходтың жауапкершілігінде болды. Ғибадатхананы бөліп тұрған тосқауылдар күрделене түсті, бірақ протестанттық реформациядан кейін және одан соңғы Контрреформация қауымның ғибадатханада болып жатқан оқиғаны жақсы көруіне басымдық берді. Қазіргі уақытта төменгі қасиетті тіреуіш – жалғыз тосқауыл; ол Контрреформацияның өнертабысы болғанымен, протестанттық шіркеулерде қасиетті дастарқанды таратуда пайдалы және қабылданды. Дегенмен, 19 ғасырда Август Пугиннің ынталы шақыруларынан кейін, ол «Ғибадатхана тосқауылдары және Rood Lofts туралы трактат» және басқалар жазғаннан кейін экранға қысқа қайта ояну болды. Реформациядан кейін протестанттық шіркеулер әдетте құрбандық тақтасын (қазір көбінесе қасиетті дастарқан деп аталады) алға жылжытты, әдетте ғибадатхананың алдыңғы жағына, және көбінесе батыс жағындағы галереяда орналастырылған жай адамдардан тұратын хорларды пайдаланды. Орта ғасырлардан сақталған шіркеулерде терең ғибадатханалардың артқы бөлігі аз қолданылды, ал жаңа шіркеулерде оны жиі жоққа шығарды. Уағыздарға және олардың естілуіне басымдық берілгендіктен, кейбір шіркеулер өздерінің ғибадатханаларын қауымның бір бөлігін отырғызу үшін қайта жабдықтады. 19 ғасыр Англиясында Кембридж Камден қоғамының, Англия шіркеуіндегі англо-католиктердің архитектуралық қанатының бірі, шіркеудің қажетті бөлігі ретінде ғибадатхананы қалпына келтіру үшін күресті. Олар құрбандық тақтасын ортағасырлық орнына қайтару және хорды жай адамдардан тұратын хор пайдалану арқылы бұл мақсатқа жетті, бірақ Жоғары шіркеудің радикальды жақтастары көптеген жандардың ғибадатханаға кіруіне қарсы болды. 20 ғасырдың ғибадатқа қатысты әртүрлі көзқарастары үлкен шіркеулердегі құрбандық тақталарды қауымға жақынырақ жылжытуға ұмтылды, ал ғибадатхана шіркеудің аз пайдаланылатын бөлігі болуы мүмкін.

In Early Christian architecture the templon was a barrier dividing off the sanctuary from the rest of the church; in Eastern Christianity this developed into different arrangements from those of the Western church, with the sanctuary often not visible to the congregation. In the West the ciborium, an open walled but usually roofed structure sheltering the altar, became common, and was originally fitted with curtains that were drawn and pulled back at different points in the Mass, in a way that some Oriental Orthodox churches still practice today. A large (or "deep") chancel made most sense in monasteries and cathedrals where there was a large number of singing clergy and boys from a choir school to occupy the choir. In many orders "choir monk" was a term used to distinguish the educated monks who had taken full vows, or were training to do so, from another class, called "lay brothers" or other terms, who had taken lesser vows and mostly did manual tasks, including farming the monastery's land. These usually sat in the nave, with any lay congregation. Following the exposition of the doctrine of transubstantiation at the fourth Lateran Council of 1215, clergy were required to ensure that the blessed sacrament was to be kept protected from irreverent access or abuse; and accordingly the area of the church used by the lay congregation was to be screened off from that used by the clergy. This distinction was enforced by the development of canon law, by which the construction and upkeep of the chancel was the responsibility of the rector, whereas the construction and upkeep of the nave was the responsibility of the parish. Barriers demarcating the chancel became increasingly elaborate, but were largely swept away after both the Protestant Reformation and then the Counter Reformation prioritized the congregation having a good view of what was happening in the chancel. Now the low communion rail is generally the only barrier; despite being essentially a Counter Reformation invention, this has proved useful and accepted in the Protestant churches that dispense communion. However the screen enjoyed a small revival in the 19th century, after the passionate urgings of Augustus Pugin, who wrote A Treatise on Chancel Screens and Rood Lofts, and others. After the Reformation Protestant churches generally moved the altar (now often called the communion table) forward, typically to the front of the chancel, and often used lay choirs who were placed in a gallery at the west end. The rear of deep chancels became little used in churches surviving from the Middle Ages, and new churches very often omitted one. With the emphasis on sermons, and their audibility, some churches simply converted their chancels to seat part of the congregation. In 19th century England one of the battles of the Cambridge Camden Society, the architectural wing of the Anglo Catholics in the Church of England, was to restore the chancel as a necessary part of a church. By pushing the altar back to its medieval position and having the choir used by a lay choir, they were largely successful in this, although the harder end of the High Church objected to allowing a large group of laity into the chancel. Different approaches to worship in the 20th century again tended to push altars in larger churches forward, to be closer to the congregation, and the chancel again risks being a less used area of the church.