Кіріспе
Испанияның әскери қолбасшысы Эмилио Мола и Видал (9 шілде 1887 – 3 маусым 1937) – 1936 жылғы шілдедегі Испания Азамат соғысын бастарған ұлтшыл төңкерісінің үш жетекшісінің бірі. Санжурхоның 1936 жылғы 20 шілдеде қаза болғаннан кейін Мола Испанияның солтүстігіндегі ұлтшылдарға басшылық етті, ал Франко оңтүстікте әрекет етті. Төрт колоннасымен Мадридті басып алуға тырысқан Мола қаладағы жергілікті ұлтшылдардың қолдаушыларын "бесінші колонна" деп атады, бұл сөз тіркесін алғаш рет қолдануы мүмкін. Ол нашар ауа-райы салдарынан болған авиа апатта қаза тапты, содан кейін Франко соғыстың соңына дейін басты ұлтшыл көшбасшысы болды. Саботаж болды деген күдік туғанмен, оның фактісі ешқашан дәлелденбеді.
Emilio Mola y Vidal (9 July 1887 – 3 June 1937) was one of the three leaders of the Nationalist coup of July 1936 that started the Spanish Civil War. After the death of Sanjurjo on 20 July 1936, Mola commanded the Nationalists in the north of Spain, while Franco operated in the south. Attempting to take Madrid with his four columns, Mola praised local Nationalist sympathizers within the city as a "fifth column", possibly the first use of that phrase. He died in an air crash in bad weather, leaving Franco as the pre eminent Nationalist leader for the rest of the war. Sabotage, though suspected, has never been proven.
Ерте өмір және мансап
Мола Кубадағы Пласетас қаласында дүниеге келді, сол кезде ол теңіз арты испан провинциясы болған. Оның әкесі әскер офицері болғандықтан, ол сол жерге тағайындалған еді. Кубаның Тәуелсіздік соғысы оның отбасын бөліп тастады; оның әкесі испан әскерінде қызмет етсе, анасының ағасы Леонсио Видал жетекші революциялық күрескер болды. 1907 жылы Испанияда Толедодағы жаяу әскер академиясына түсті. Ол Испанияның Мароккодағы отарлық соғысында әскери медальмен марапатталды және әскери істер сардары атанды. 1912 жылғы мамырда Керт жорығында жамбасқа жарақаттанды, соның салдарынан капитан шеніне көтерілді. 1927 жылға қарай ол бригадир-генерал болды. 1930 жылы Мола Қауіпсіздік бас директоры болып тағайындалды, Альфонсо XIII тұсында осы лауазымды соңғы рет атқарушы болды. Бұл саяси лауазым болды және оның консервативті көзқарастары либералды және социалистік оппозициялық саясаткерлердің наразылығын тудырды. 1936 жылғы ақпанда солшыл «Халық майданы» үкіметі сайланғаннан кейін Мола Памплона гарнизонының командирі болып тағайындалды, себебі үкімет Наварраны дамылмаған аймақ деп есептеді. Шындығында, бұл аймақ карлист қозғалысының орталығы болды, ал Моланың өзі осы қозғалыспен құпия байланыста болды. Ол оңшыл испан әскери одағының мүшелерімен жұмыс істеді және 1936 жылғы сәуірдің соңына қарай Солтүстік-Орталық Испаниядағы олардың жетекшісі ретінде мойындалды.