Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кухмо (1937 жылға дейін Кухмониеми деп аталған) – Финляндиядағы қала және муниципалитет, Кайнаа аймағының оңтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан. Муниципалитеттегі халық саны –
Kuhmo (known as Kuhmoniemi until 1937) is a town and a municipality in Finland and is located at the south eastern corner of the Kainuu region. The municipality has a population of
Қыс соғысы Кухмо тарихындағы маңызды оқиға болды. Соғыс кезінде Кухмо 48 рет бомбаға түсті және қала орталығынан он шақырымдай қашықтықта жердегі шайқастар өтті. Кеңес әскерінің мақсаты Кухмо мен Каяни арқылы Оулуға өтіп, Финляндияны екіге бөлу еді. Шабуыл Кухмо – Саунаярви тас жолындағы Жиркенкоскиде және Кухмо – Киикинкоски тас жолындағы Тиреварада тоқтатылды. Екі шайқас орны да қала орталығынан шамамен 10 км қашықтықта жатыр. Тар Кухмода (Саунаярви тас жолында) кеңес әскерінің 54-дивизиясы әскерін таратуға мәжбүр болды, бұл фин партизандық тактикасын тиімді етті. Тоқтатылғаннан кейін кеңес әскерлері бөлініп, шағын қалталарға қоршалды. Қоршаудағы күштерін құтқарудан 44-дивизияны тоқтату және жою науқаны Мәскеу бейбіт шартына қол қойылғанға дейін жалғасты. Соғыстан кейін Кухмо өзінің шығыс шекарасын өзгеріссіз сақтап қалды, осылайша 1595 жылғы Тейсина шартынан бері 400 жыл бойы шекарасы өзгермеді.
The Winter War was an important event in the history of Kuhmo. During the war Kuhmo was bombarded 48 times and ground battles took place as near as ten kilometers from the center of the town. The Soviet army´s objective in Kuhmo was to proceed through Kuhmo and Kajaani to Oulu and divide Finland into two. The offensive was stopped on the Kuhmo – Saunajärvi road at Jyrkänkoski and on the Kuhmo – Kiekinkoski road at Tyrävaara, Both battlescenes are approximately 10 km from the city center. At narrow Kuhmo (Saunajärvi road) the Soviet 54th Division was forced to spread its troops which made Finnish guerilla tactics efficient. After being stopped, Soviet forces were divided and encircled into small pockets. A campaign to destroy the pockets and prevent the Soviet 44th Division from rescuing encircled forces continued until the Moscow peace treaty. After the war Kuhmo kept its eastern borderline unchanged, thus having an unchanged borderline for 400 years straight since the Treaty of Teusina of 1595.
География
Аумағы бойынша муниципалитет аймақтағы екінші (және еліміздегі он екінші) үлкен муниципалитет болып табылады, ол Люксембургтің жер аумағынан екі есе үлкен. Халықтың көп бөлігі Кухмо қаласында шоғырланған. Аймақтың көп бөлігі өте жабайы, 600-дан астам көлі бар, ал қалған бөлігі кеңінен орманды, қоңыр аюлар, қасқырлар және фин орман бұғылары сияқты көптеген жабайы жануарларға мекен. Ауыл шаруашылығы және орман шаруашылығы министрлігі Кухмоны Шығыс Финляндиядағы тұрақты аю популяциясы аймағының бір бөлігі деп белгіледі. Жоспарға сәйкес, бұл аймақтағы аюлардың тығыздығы елдің қалған бөлігіне қарағанда жоғары деңгейде ұсталып тұрады. Қасқырлардың саны да елдің басқа аймақтарымен салыстырғанда жоғары. Осының салдарынан, соңғы кезде бұғылардың саны азайды. Жер бедері төменгі төбелерден тұрады, олардың ең маңыздылары шығыс жағындағы Ресей шекарасына жақын орналасқан. Оңтүстік жағынан Кухмо Солтүстік Карелиямен шектеседі. Кухмода шекаралық жабайы табиғатты қорғау үшін бірнеше табиғат қорықтары құрылды. Орман шаруашылығы басқармасы қорықтарда бірнеше жаяу жолдарына күтім жасайды және олардың көбі жұртшылыққа қолжетімді.
By area the municipality is the second largest in the region (and the twelfth largest in the country), covering twice the land area of Luxembourg. The population is heavily concentrated in Kuhmo town. Most of the area is very wild, featuring more than 600 lakes and for the rest extensively forested, providing a home to abundant wild life that includes brown bears, wolves and Finnish forest reindeer. The Ministry of Agriculture and Forestry has set Kuhmo as a part of Eastern Finland´s stable bear population area. According to the plan, the population density of bears in this area will be maintained higher than in the rest of the country. The wolf population is also dense by comparison to the rest of the country. In consequence, the number of reindeer has decreased lately. The topography is made up of low hills, of which the most significant are near the Russian frontier on the eastern side. To the south, Kuhmo is bordered by North Karelia. Several nature reserves have been founded in Kuhmo for the protection of the frontier wilderness. Forest administration maintains several hiking routes on the reserves and almost all are accessible to the public.
Римпи
Римпи – Ресей шекарасына жақын бұрынғы ауыл, қазіргі уақытта ресми түрде Вартиус қаласының құрамына кіреді. Дәстүрлі түрде Карелиялық православие христиандары қоныстанған Римпи, Каину аймағындағы карелия тілінде сөйлейтін үш ауылдың бірі еді, ал қалған екеуі – Суомуссалмадағы Куиваярви және Хиетаярви. Ауыл Қысқы соғыста қиратылып, кейін қайта жаңартылды, алайда фин үкіметі тұрғындарға карелиялық үлгідегі үйлер салуға рұқсат бермеді. 1980 жылдардың басына қарай, онда тұрақты тұрғындар қалмады. 1991 жылы жаңа адамдар тұрақты түрде қоныс тепті. Римпиде Аксели Галлен-Каллеланың «Айно тары» картинасындағы Вайнамойненнің прототипі болған Эльяс Ахтонен тұрған.
Rimpi is a former village near the Russian border, nowadays officially a part of Vartius. Traditionally inhabited by Karelian Orthodox Christians, Rimpi was one of three Karelian speaking villages in Kainuu, the other two being Kuivajärvi and Hietajärvi in Suomussalmi. The village was destroyed in the Winter War and later rebuilt, however Finnish authorities did not allow the inhabitants to build Karelian type houses. By the early 1980s, it no longer had permanent inhabitants. New people moved there permanently in 1991. Rimpi was home to Eljas Ahtonen, who was the model for Väinämöinen in Akseli Gallen Kallela's painting Aino taru.
Мәдениет
Кухмо жыл сайын өткізілетін Кухмо камералық музыка фестивалімен әйгілі. Фестиваль 1970 жылы виолончельші Сеппо Киманен мен оның жақын достарының шағын тобы құрған. Осы тақырыптағы кітап 2006 жылы жарық көрді.
Kuhmo is well known for its Kuhmo Chamber Music Festival which is held annually. The festival was founded in 1970 by cellist Seppo Kimanen and a small group of friends. A book on this subject was published in 2006.