Кіріспе

10 ғасырдың басында / ортасындағы папалық тағайындаулардың жемқорлық кезеңі. Saeculum obscurum ("қара ғасыр / ғасыр"), сондай-ақ Порнократия немесе Сатылған әйелдер билігі деп белгілі, 10 ғасырдың алғашқы екі бөлігіндегі папалық тарихындағы кезең. Бұл 896 жылы Папа Формостың қайтысынан кейінгі хаостан кейін, бірнеше жылдың ішінде жеті немесе сегіз папа сайлауын көрді. Бұл кезең 904 жылы Папа Сергий III-тің тағайындалуымен басталды және 964 жылы Папа Иоанн XII-нің қайтысына дейін 60 жылға созылды. Осы кезеңде папаларға күшті және жемқорлыққа ұшыраған аристократиялық Теофилакти отбасысы және олардың туыстары мен жақтастары зор ықпал етті. Бұл дәуір папалық кеңсе тарихындағы ең төменгі нүктелердің бірі саналады.

Кезеңдеу

Секулум обскурумды алғаш рет итальяндық кардинал және тарихшы Цезарь Барониус 16 ғасырдағы "Екклезиастикалық жылнамаларында" папалықтың әдепсіздік кезеңі деп атап, анықтады. Барониус осы кезеңдегі тарихын жазған негізгі дерек көзі – оның замандасы Кремона епископы Лиутпранд болды. Барониус өзі дін қызметкерлерінің жемқорлығына сезімталдық артып, Контрреформация кезеңінде жазды. Оның 10 ғасырдың басындағы папалық туралы сипаттамасын протестант авторлары одан әрі дамытты. "Порнократия" (Pornokratie, грек тілінде pornokratiā, "кезөкшелердің үстемдігі"), "гетаэрократия" ("қатынайлардың үстемдігі") және "Жезөкшелердің билігі" (Hurenregiment) терминдерін 19 ғасырда протестант неміс теологтары қолданды. Тарихшы Уилл Дюрант 867-1049 жылдар аралығын папалықтың "құлдырау дәуірі" деп сипаттайды.

X ғасырдағы папалар

Теофилактілер отбасы Теофилакттан тараған. Олар римдік аристократиясында маңызды лауазымдар атқарды, мысалы, iudex ("судья"), vestararius, gloriosissimus dux ("ең даңқты герцог"), консул, сенатор және magister militum. Теофилақтың әйелі Теодора мен қызы Марозия Римдегі папа сайлау және діни істерге зор ықпал етті, түрлі қастандықтар, қарым-қатынастар мен некелер арқылы. Марозия 15 жасында 45 жастағы Папа Сергий III-нің әйелі болды, кейін басқа махаббаттары мен күйеулері болды. Ол өзінің ұлы Иоаннның (әкесі Сергий III болғаны туралы әңгімелер тарады) Лиутпранд Кремоналықтың (958–962) "Antapodosis sive Res per Europam gestae" еңбегінде Иоанн XI ретінде таққа отыруын қамтамасыз етті. Лиутпранд Марозияның бұрынғы жары Папа Иоанн X-ті (алғашқыда Теодора ұсынған) сол кездегі күйеуі Тоскана графы Гвидің арқылы өлтіруді ұйымдастырғанын, мүмкін, өзінің жаңа сүйіктісі Папа Лео VI-ны билікке жеткізу үшін деп мәлімдейді. Папа Иоанн X-тің Лео VI сайланғанға дейін қайтыс болғанын растайтын ешқандай дерек жоқ, себебі Иоанн X Марозияның тұтқынында болды және көпшілік көзінен жоғалған еді. Теодора мен Марозия осы кезеңде папаларға үлкен ықпалға ие болды. Әсіресе, Римнің саяси билеушілері ретінде олар жаңа папаларды сайлауды тиімді бақылады. "Секулум обскурум" туралы көптеген мәліметтер Кремона епискобы Лиутпрандтың тарихтарынан алынған. Лиутпранд папа сайлауларын бақылайтын римдік аристократияның саяси жауы болды. Линдсей Брук былай деп жазады: