Кіріспе

Финляндиядағы Раисио қаласы (; Ресо) – Финляндиядағы қала, Оңтүстік-Батыс Финляндия аймағында орналасқан. Ол аймақтық орталығы Туркудан солтүстікке қарай жатыр. Раисионың халқы шамамен 24 мың адамды құрайды, ал аймақтың халқы шамамен 17 мың адамды құрайды. Бұл Финляндиядағы ең көп халқы бар муниципалитет және Оңтүстік-Батыс Финляндия аймағындағы Турку мен Кааринадан кейінгі үшінші ірі муниципалитет. Раисио қаласының жер ауданы құрайды.

Тарих

Раизио туралы ең көне жазба дерек 1292 жылға дейін жетеді, ал аймақта тас дәуіріндегі қоныстардың нақты дәлелдері бар, бірақ Раизио 1974 жылға дейін қала мәртебесіне ие болған жоқ. 20 ғасырдың соңына дейін бұл аймақ ауыл шаруашылығымен айналысып келді. Raisio Group компаниясының жетістігі қаланы өнеркәсіптік орталыққа айналдырып, халық санының күрт өсуіне әкелді – 20 ғасырда Раизио халқы он бір есеге артты. Түрку қаласының Раизиомен бірігу жоспарлары қаланың болашағына қауіп төндірді. Алайда, Raisio Group табысты компанияға айналғаннан кейін бұл жағдай өзгерді.

Атауы

Раисио атауы бастапқыда Раисионьоки өзеніне берілген. Өзеннің атауының ең ерте түрі – «батпақты/сазды өзен» дегенді білдіретін Раисайоки, және осыған байланысты этимологиялық дәлелді эстон тіліндегі raisnik сөзінен табуға болады, ол «саздық» дегенді білдіреді. Раисио атауының шығу тегі туралы тағы бір теория бар, ол раискио сөзінен шыққан, яғни нашар орман шаруашылығы салдарынан зақымданған орман, себебі Раисио ландшафты мұз дәуірінен кейін шөгінділермен және мұздықтан кейінгі көтерілумен өзгерген.

Қызықты орындар

Раизио қаласында көптеген мәдени орындар бар, мысалы, Фризиля қолөнер орталығы, ол келушілерге фин қолөнерінің дәстүрлі өнерін таныстырады. Қала орталығындағы Харкко мәдени орталығында өнер мұражайы, археология мұражайы және театр бар. Қалалық кітапхана мен Ульпукка бассейні де көруге тұрарлық. Раизио Финляндияның ең ірігі орта мектебі – Ваисаарен улякулуна да үй иесі. Түрку – Уусикаупунки темір жолында орналасқан Раизио теміржол станциясы Финляндия Мұралық Агенттігімен ұлттық маңызы бар салынған мәдени орта деп жарияланды.

Халық саны

Раизио қаласында тұрғын бар, бұл оны Финляндиядағы ең көп халқы бар муниципалитет етеді. Раизио қаласы Турку аймағының құрамына кіреді, ол Финляндиядағы үшінші ірі қалалық аймақ болып табылады және тұрғындары бар. Раизиода халықтың 12,2%-ы шетелдік текті, бұл ұлттық орташа көрсеткіштен жоғары. Раизио – фин тілінде сөйлейтін, бір тілді муниципалитет. Халықтың көпшілігі, яғни адам немесе пайызы, фин тілін ана тілі ретінде қолданады. Раизиода адам, яғни халықтың пайызы, швед тілінде сөйлейді. Шет елде туған тұрғындардың саны 2357 адамды құрайды, бұл халықтың 9,4%-ы. Раизиода тұратын шетел азаматтарының саны 2357. Көптеген шетелде туған азаматтар бұрынғы Кеңес Одағы, бұрынғы Югославия, Эстония және Ирактан келген. Раизио халқының арасындағы иммигранттардың үлесі ұлттық орташадан жоғары. Сонымен қатар, қалаға көшіп келгендердің саны артып келе жатқанда, олардың көпшілігі шетелдіктер. Бұл алдағы жылдары шетелдік тұрғындардың үлесін арттыра түседі.

Дін

2023 жылы Раисио халқының 62,1% Евангелиелік лютеран шіркеуіне жатты, бұл ең ірі діни топ болды. Басқа діни топтар халықтың 2,9% құрады. Халықтың 35,0% дінге байланысы жоқ.