Кіріспе
Италиялық саясаткер (1818–1886)
Марко Мингетти (18 қараша 1818 – 10 желтоқсан 1886) – итальяндық экономист және мемлекеттік қайраткер.
Өмірбаян
Мингетти Рим папасының мемлекетінің бір бөлігі болған Болоньяда дүниеге келген. Антонио Монтана мен Родольфо Аудиномен бірге Болоньяда Il Felsineo газетін құрды. Ол 1846 жылы Папалық конклавқа либералды папаны сайлауға шақыратын өтінішхатқа қол қойды және Папалық мемлекеттердің конституциясын дайындау үшін шақырылған мемлекеттік кеңестің мүшесі болып тағайындалды. Паптық мемлекеттердің бірінші конституциялық кабинетінде, Кардинал Антонелли төрағалық еткен, Мингетти қоғамдық жұмыстар министрінің портфелін басқарды, бірақ Пий IX Италияның Рисоргиментосына қарсы шыққаннан кейін ол отставкаға кетті және Пьемонт әскеріне генерал штабының капитаны болып қосылды. 1848 жылы қыркүйекте Римге оралған ол 15 қарашада Пеллегрино Россидің өлтірілуінен кейін папалық министрлікке қатысудан бас тартты және келесі сегіз жылды оқу мен саяхатта өткізді. 1856 жылы Кавур оны Парижге шақырды және Крым соғысын шешу жөніндегі Париж конгресінде жүргізілетін келіссөздер үшін Романья провинцияларының болашақ мәртебесі туралы меморандум дайындауға көмектесуін сұрады. 1859 жылы Кавур оны Пьемонт сыртқы істер министрлігінің бас хатшысы етіп тағайындады. Сол жылы ол Рим папасының билігінен бас тартқаннан кейін Романья ассамблеясының президенті болып сайланды және олардың Пьемонтқа қосылуын дайындады. 1860 жылдың қазан айында ол Пьемонттың ішкі істер министрі болып тағайындалды, бірақ Кавур қайтыс болғаннан кейін көп ұзамай қызметінен кетті. 1862 жылы оны премьер-министр Фарини қаржы министрі етіп таңдады. 1863 жылы Мингетти Фаринидің орнын басып, премьер-министр болды және бұл лауазымға 19 ай бойы ие болды. Эмилио, маркиз Висконти Венестаның көмегімен, 15 қыркүйекке қарай 1864 жылы ол Франциямен келісілген қыркүйек конвенциясын жасады, онда Франция королі Наполеон III Римді эвакуациялауға келісті, ал Италияның Савой монархиясы өзінің астанасын Туриннен Флоренцияға көшіруге келісті. Бұл конвенция Туринде қатты қарсылық тудырып, Мингеттидің отставкаға кетуіне себеп болды. Ол 1869 жылға дейін қоғамдық өмірге аз қатысты, содан кейін Менабреа кабинетінде ауыл шаруашылығы министрінің портфелін қабылдады. Ол Италия мен Франция одағына қарсы және Римге шабуыл жасауды қолдады. 1870 жылы Ланза Селла кабинеті оны Лондон мен Венаға Франко-пруссия соғысының басталуына байланысты бейтарап елдердің лигасының құруын ұйымдастыруға жіберді. 1873 жылы ол Ланза Селла кабинетін құлатып, премьер-министрлік лауазымын қайта алды, оны қаржы министрінің портфелімен бірге 1876 жылдың 18 наурызына дейін, оңшылдар биліктен құлағанға дейін сақтап қалды. Премьер-министр болған кезінде ол Италия, Австрия және Германия арасындағы қарым-қатынасты жақсартты және теңіз және әскери әкімшілікті реформалады; сондай-ақ, қаржы министрі ретінде 1860 жылдан бері алғаш рет мемлекеттік бюджетті теңестіре алды. Солшылдардың билікке келуінен кейін Мингетти бірнеше жыл оппозицияда болды, бірақ 1884 жылға қарай Депретиске қосылып, елдегі әртүрлі либералды топтарды біріктірген Trasformismo ("Трансформация") қозғалысын құрды. Ол Уильям Эварт Гладстонның Либералдық партиясының үлгісін алғысы келді. Алайда Мингетти одан жеке пайда таппады және 1886 жылдың 10 желтоқсанында Римде қайтыс болды. Оның еңбектері: "Della economia pubblica e delle sue attinenze con la morale e col diritto" (Болонья, 1859) және "La Chiesa e lo Stato" (Милан, 1878). Римде оның құрметіне Piazza San Pantaleo-да ескерткіш орнатылған.