Ио Джима шайқасындағы ту көтеруші сарбаз Рено Гагнон

Кіріспе

АҚШ теңіз жаяу әскері

Рене Артур Гагнон (7 наурыз 1925 – 12 қазан 1979) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Иво Джима шайқасына қатысқан АҚШ теңіз жаяу әскерінің ефрейторы. Гагнон 1945 жылғы 23 ақпанда Сурибачи тауында АҚШ туын көтерген теңіз жаяу әскерлерінің бірі ретінде танымал болды, бұл фотосурет фотограф Джо Розентальдың «Иво Джимадағы ту көтерілуі» суретінде бейнеленген. 2019 жылғы 16 қазанда теңіз жаяу әскері корпусы (тергеуден кейін) Розентальдың суретінде Гагнон емес, Гарольд Келлер капралы бейнеленгенін жариялады. Гагнон фотосуретте ту көтерушілер ретінде қате анықталған үш адамның бірі болды (басқалары Хэнк Хансен және Джон Брэдли). Алғаш көтерілген ту тым кішкентай деп танылды. Кейін сол күні 5-ші теңіз жаяу әскері дивизиясының шабарманы Гагнонға тауға көтерілу үшін үлкен жалау берілді. Екінші тудың көтерілуін бейнелейтін фотосурет кеңінен танылып, таратылды. Шайқас аяқталғаннан кейін Гагнон және екінші туды көтергендердің тірі қалғандары ретінде танылған тағы екі адам жетінші соғыс облигациялық науқанына қаржы жинау үшін қайта тағайындалды. Вирджиния штатының Арлингтон қаласындағы теңіз жаяу әскері корпусының соғыс ескерткіші Розентальдың Иво Джимадағы екінші туды көтеріп тұрған алты теңіз жаяу әскерінің суретіне негізделген.

Алғашқы жылдар

Гагнон 1925 жылдың 7 наурызында Нью-Гэмпшир штатының Манчестер қаласында, Квебек провинциясының Дисраэли қаласынан келген француз-канад иммигранттары Анри Гагнон (1905–1966) мен Ирен Маркотттың (1901–1988) жалғыз баласы ретінде дүниеге келді. Ол әкесіз өсті. Оның ата-анасы ол өте кішкентай кезінде табысып, ажырасып кеткен, бірақ ресми түрде ажыраспаған. Өскен соң, ол анасымен бірге жергілікті аяқ киім фабрикасында жұмыс істеді. Сонымен қатар, ол жергілікті "Уэстерн Юнион" компаниясында велосипедпен хабар жеткізуші болып жұмыс істеді.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Гагнон 1943 жылдың 6 мамырында АҚШ Теңіз жауынгерлерінің резервіне қабылданды. Ол Оңтүстік Каролина штатындағы Паррис аралындағы Теңіз жауынгерлерінің жаттығу лагеріне жіберілді. 16 шілдеде ол қарапайым жауынгерден бірінші сыныпты жауынгерге көтерілді және АҚШ тарихындағы ең танымал американдық ту көтерілуіне қатысты.

Бірінші желек көтеру

23 ақпанның таңында 28-ші теңіз жаяу әскерінің екінші батальонының командирі, подполковник Чандлер В. Джонсон, Е ротасының командирі капитан Дейв Северансқа өз ротасынан Сурибачи тауына шағын жасақ жіберіп, оның басын қоршауға алып, басып алуға бұйрық берді. Үшінші взводтың қалған бөлігі, батальонның басқа теңізшілері және екі теңіз әскері фельдшеры 40 адамнан тұратын жасақты құрады. Егер олар шыңға жетсе, 28-ші теңіз жаяу әскерінің командирі жасақты басқаруға таңдаған Е ротасының штаб офицері, бірінші лейтенант Харольд Г. Шриер, екінші батальонның туын көтеріп, таудың шыңы басып алынғанын хабарлауы керек еді. Лейтенант-полковник Джонсонның бұйрығымен, батальон адъютанты, бірінші лейтенант Джордж Г. Уэллс, лейтенант Шриерге таңғы сағат 8:30-да жасақ Сурибачи тауының бау-шайбасынан аттанғанға дейін туды тапсырды. Кейде-кейде снайперлердің атысы мен таудың қырқасындағы қысқаша шайқас болғаннан кейін лейтенант Шриер және оның әріптестері таудан табылған жапондық темір су құбырына туды бекітті. Лейтенант Шриер, взвод сержанты Эрнест Томас, сержант Генри Хансен және капрал Чарльз Линдберг шамамен сағат 10:30-да туды көтерді. Ұлттық тудың көтерілуін көрген теңізшілер, жағалау күзетшілері Иво Джиманың оңтүстік жағалауындағы жағажайларда және жағажайға жақын кемелердегі әскерлер зор қуанышпен қарсы алды. Үшінші взвод фельдшеры Джон Брэдли, жеке сақшы Фил Уордпен бірге тудың тік тұруына көмектесті. Лейтенант Шриердің радиооператоры, жеке сақшы Рэймонд Джейкобс (F ротасының жасағына қосылған), туды ұстап тұрғандардың суретін Leatherneck журналының фотографы, штаб-сержанты Лу Лоури бірнеше рет түсірді. Взвод сержанты Томас 3 наурызда Иво Джимада, ал сержант Хансен 1 наурызда қаза тапты.

Екінші рет ту көтеру

Бірінші ту көтерілгеннен кейін шамамен екі сағат өткен соң, подполковник Джонсон оны үлкен АҚШ туымен алмастыруға шешім қабылдады, сонда ту мыңдаған теңізшілер аралы үшін күресіп жатқан таудың екінші жағынан жақсы көрінер еді. Е-компаниясының екінші взводының атқыштар отрядының басшысы сержант Майкл Странкқа капитан Северанс үш теңізшісін Сурибачи тауының басына алып, жағалаудағы кемелерден әкелінген екінші туды көтеруді бұйырды. Сержант Странк корпорал Харлон Блокты, әскери қызметші Ира Хейсті және әскери қызметші Франклин Соуслиді таңдады. Капитан Северанс сондай-ақ әскери қызметші Гагнонға, Е-компаниясының хабаршысына, радио батареяларын және алмастыру туын тауға көтеріп, батальон туын қайтарып әкелуді тапсырды. Төрт теңізші мен әскери қызметші Гагнон таудың шаңырағына жеткенде, әскери қызметші Хейс пен әскери қызметші Соусли жапондық құбырды тауып, оны бірінші ту орналасқан жерге жақын әкелді, онда сержант Странк пен корпорал Блок оны орнатуға дайындалып жатқан жеріне қойды. Жаңа ту құбырға бекітілді, және сержант Странк пен оның үш теңізшісі туды көтеруге кіріскенде, ол жақын тұрған екі теңізшіге туды көтеруге көмектесуді сұрап айғайлады. Лейтенант Шриердің бұйрығымен сержант Странк, корпорал Блок (1947 жылдың қаңтарына дейін қате түрде сержант Хансен деп танылған), әскери қызметші Хейс, әскери қызметші Соусли, жеке сарбаз Харольд Шульц және жеке сарбаз Харольд Келлер Иво-Джимада 2 наурызда подполковник Джонсон қаза тапты, ал сержант Генауст 4 наурызда қаза тапты. Сержант Странк пен корпорал Блок 1 наурызда, ал әскери қызметші Соусли 21 наурызда қаза тапты. 1945 жылдың 14 наурызында үшінші американдық туды екі теңізші ресми түрде Сурибачи тауының екінші жағында орналасқан V амфибиялық корпустың бас штабындағы салтанатты шарада көтерді, сонымен бірге екінші туды сол уақытта түсіріп, Екінші батальон штабына жеткізді. Иво-Джима шайқасы 26 наурызда ресми түрде аяқталды және 5-ші теңізшілер дивизиясының зиратында қызмет өткізілді. 27 наурызда 2-ші батальон, 28-ші теңізшілер және әскери қызметші Гагнон Иво-Джимадан Гавайиге кетті, ал Сурибачи тауында көтерілген АҚШ-тың екі туы да Вашингтондағы теңізшілер бас штабына жіберілді. 1991 жылы бұрынғы теңізші лейтенант Джордж Грили Уэллс, 28-ші теңізшілер әскерінің екінші батальонының адъютанты, Иво-Джимадағы батальон үшін американдық туды алып жүруге жауапты болған, The New York Times газетінде 1945 жылдың 23 ақпанында батальон командирі Сурибачи тауының басындағы туды ауыстыру үшін үлкен ту алуды бұйырғанын және ол (Уэллс) әскери қызметші Гагнонға, Е-компаниясының батальон хабаршысына, жағалаудағы кемеден үлкен ту әкелуді тапсырғанын айтты – мүмкін «Дуваль округінен». Уэллс бұл тудың әскери қызметші Гагнонмен Сурибачи тауына көтерілгені, оны лейтенант Шриерге беруі және лейтенант Шриерге осы туды көтеруді және бұрын Сурибачи тауында көтерілген кішірек туды Гагнонға қайтаруды бұйруы екенін мәлімдеді. Уэллс сондай-ақ ол түпнұсқа туды лейтенант Шриерге тапсырғанын, ол (лейтенант Шриер) оны Сурибачи тауына көтеріп, туды әскери қызметші Гагнон оған қайтарғаннан кейін, Екінші батальон Иво-Джимадан Гавайиге оралғаннан кейін, оны Вашингтондағы теңізшілер бас штабына жеткізілгенге дейін сақтағанын айтты.

Approximately two hours after the first flag was raised, Lt. Col. Johnson decided that a larger U. S. flag should replace it so the flag could be more visible on the other side of the mountain where thousands of Marines were fighting to take the island. Sgt. Michael Strank, a rifle squad leader of Second Platoon, E Company, was ordered by Captain Severance to take three of his Marines up to the top of Mount Suribachi and raise a second flag which was obtained from one of the ships docked on shore. Sgt. Strank selected Cpl. Harlon Block, Pfc. Ira Hayes, and Pfc. Franklin Sousley. Capt. Severance also ordered Pfc. Gagnon, E Company's runner, to take radio batteries and the replacement flag up the mountain and return with the battalion's flag. Once the four Marines and Pfc. Gagnon were on top, a Japanese pipe was found by Pfc. Hayes and Pfc. Sousley and taken near the first flag position where Sgt. Strank and Cpl. Block were preparing the ground where it would be raised from. The replacement flag was attached to the pipe and, as Sgt. Strank and his three Marines were about to raise the flagstaff, he yelled out to two nearby Marines to help them raise the flagstaff. Under Lt. Schrier's orders, Sgt. Strank, Cpl. Block (incorrectly identified as Sgt. Hansen until January 1947), Pfc. Hayes, Pfc. Sousley, Private First Class Harold Schultz, and Private First Class Harold Keller Lt. Col. Johnson was killed on Iwo Jima on March 2 and Sgt. Genaust was killed on March 4. Sgt. Strank and Cpl Block were killed on March 1 and Pfc. Sousley was killed on March 21. On March 14, 1945, a third American flag was officially raised up a flagpole by two Marines during a ceremony at the V Amphibious Corps command post located on the other side of Mount Suribachi; the second flag on Mount Suribachi was taken down at the same time and delivered to the Second Battalion's headquarters. The battle of Iwo Jima was officially over on March 26 and a service was held at the 5th Marine Division cemetery. On March 27, the 2nd Battalion, 28th Marines and Pfc. Gagnon left Iwo Jima for Hawaii, and both of the U. S. flags that were flown on Mount Suribachi were sent to Marine Headquarters in Washington, D. C.

In 1991, former Marine Lt. George Greeley Wells, who was the Second Battalion, 28th Marines, adjutant in charge of carrying the American flag(s) for the battalion on Iwo Jima, stated in The New York Times that he was ordered by the battalion commander on February 23, 1945, to get a large replacement flag for the one on top of Mount Suribachi, and that he (Wells) ordered Pfc. Gagnon, the battalion's runner for E Company, to get a larger flag from a ship on shore—possibly the Duval County. Wells stated that this flag was the one taken up Mount Suribachi by Pfc. Gagnon to be given to Lt. Schrier, with a message for Lt. Schrier to raise this flag and return the smaller flag raised earlier on Mount Suribachi back to Gagnon. Wells also stated, that he had handed the original flag to Lt. Schrier that he (Lt. Schrier) took up Mount Suribachi, and when this flag was returned to him (Wells) by Pfc. Gagnon, he secured the flag until it was delivered to Marine Headquarters in Washington, D. C., after the Second Battalion returned to Hawaii from Iwo Jima.

Мемлекеттік соғыс облигациялары бойынша тур

1945 жылдың ақпан немесе наурыз айында президент Рузвельт Джо Розентальдың суретіндегі ту көтергендерді соғыстан кейін дереу Вашингтонға, қоғамдық көтеріңкі рухта жіберуге бұйрық берді. КПК Гагнон өз бөлімімен Гавайидегі Тарава лагеріне оралғанда, 3 сәуірде Вашингтондағы Теңіз жаяу әскерлерінің штабына хабарлауға бұйрық алды. Ол 7 сәуірде келді және Теңіз жаяу әскерлерінің ақпараттық кеңсесінің подполковнигі суретке түскендердің кім екенін сұрады (Розенталь есімдерді жазбаған). 8 сәуірде Теңіз жаяу әскерлері Гагнон берген Розентальдың суретіндегі алты ту көтергеннің есімдерін баспасөзге жариялады: Теңіз жаяу әскерлері Майкл Странк (қаза тапқан), Генри Хансен (қаза тапқан), Франклин Соусли (қаза тапқан), Ира Хейс, Әскери-теңіз күштерінің санитары Джон Брэдли және өзі. Гагнон ту көтергендердің есімдерін бергеннен кейін Брэдли мен Хейске Теңіз жаяу әскерлерінің штабына хабарлауға бұйрық берілді. Соғыстан кейін Теңіз жаяу әскерлері Хансеннің (1947), Брэдлидің (2016) және Гагнонның (2019) екінші ту көтергендер емес екенін анықтады. Ол 19 сәуірде немесе сол шамада Вашингтонға таяқпен келді. 19 сәуірде Хавайдан келді. Екеуі де Гагнонмен кездескен Теңіз офицерімен Розентальдың суретіндегі алты ту көтергеннің кім екенін анықтау үшін жеке-жеке сұраққа алынды. Брэдли Гагнон берген суреттегі барлық алты ту көтергеннің атын, тіпті өзінің атын да мойындады. Хейс барлық есімдермен келісті, тек суретке түскендегі флагштоктың түбінде тұрған сержант Хансеннің ішінде Харлон Блок екенін айтты. Теңіз офицері Хейске суреттегі ту көтергендердің тізімі бұрыннан жарияланғанын және Блок пен Хансеннің екеуі де шайқаста қаза тапқанын айтты (1946 жылғы Теңіз жаяу әскерлерінің тергеуінде подполковник Хейс Блоктың атын ешқашан айтпағанын жоққа шығарды). КПК Хейс 25 мамырда Вашингтондан ұшып, 29 мамырда Гавайидің Хило қаласына жетіп, Тавара лагеріндегі Е ротасына қосылды. КПК Гагнон мен PhM2c Брэдли 4 шілдеде Вашингтондағы сапарын аяқтады. 33 американдық қалада өткен облигациялық сатудан 26 миллиард доллардан астам ақша жиналып, соғысты қаржыландыруға және жеңіске жеткізуге жұмсалды. 5 шілдеде Гагнон теңізден тыс жерлерге жіберу үшін Сан-Диегоға бұйрық берілді. 7 шілдеде ол Балтиморда (Мэриленд штаты) Нью-Гэмпшир штатының Хуксетт қаласынан Паулин Джорджетт Харноисқа үйленді. Гагнон монументтегі басқа бес ту көтергеннің 32 фут (9,8 м) биіктігіндегі қоладан жасалған мүсіндерімен бірге ту көтергіштің төменгі жағындағы екінші тұлға ретінде бейнеленді, бірақ 2019 жылдың қазан айында Теңіз жаяу әскерлерінің тергеуі оның ту көтерген емес екенін анықтағанға дейін; Гагнон мүсінші үшін жеке позда тұрған. Салтанатты ашылу кезінде президент Дуайт Д. Эйзенхауэр вице-президент Ричард Никсон, қорғаныс министрі Чарльз Э. Уилсон, қорғаныс министрінің орынбасары Роберт Андерсон және Теңіз жаяу әскерлерінің 20-шы команданты генерал Лемуэль С. Шепардпен бірге отырды. Монументте бейнеленген үш аман қалған ту көтергеннің бірі (басқа екеуі Гарольд Шульц және Гарольд Келлер) Айра Хейс Рене Гагнонмен бірге алдыңғы қатарда отырды, Джон Брэдли (2016 жылдың маусымына дейін ту көтерген ретінде қате анықталды). Рене Гагнон кіші 2014 жылы әкесі Рене Гагнон ағаның саяхат агенттігін ашқанын және бухгалтерлік жұмыс істегенін, ал соңғы жұмысында Манчестердегі пәтерлер үйінің бас мекемесінде жұмыс істегенін, онда ол қазандық бөлмесінде жүрек соққысына ұшырағанын айтты. "Біздің аталарымыздың тулары" (2000) кітабында айтылғандай, Гагнон соңғы жылдары әйелінің тікелей қатысуымен ғана Иво Джимадағы АҚШ туын көтеруді мадақтаған шараларға қатысты. Ол бұрынғыдай назарда болғанды ұнатпады, ал ол бұл кезде бұдан былай ұнатпады.

In February or March 1945, President Roosevelt ordered that the flag raisers in Joe Rosenthal's photograph be sent immediately after the battle to Washington, D. C., to appear as a public morale factor. Pfc. Gagnon had returned with his unit to Camp Tarawa in Hawaii when he was ordered on April 3 to report to Marine Corps headquarters in Washington, D. C. He arrived on April 7, and was questioned by a lieutenant colonel at the Marine Corps public information office concerning the identities of those in the photograph (Rosenthal did not take names). On April 8, the Marine Corps gave a press release of the names of the six flag raisers in the Rosenthal photo given by Gagnon: Marines Michael Strank (KIA), Henry Hansen (KIA), Franklin Sousley (KIA), Ira Hayes, Navy corpsman John Bradley, and himself. After Gagnon gave the names of the flag raisers, Bradley and Hayes were ordered to report to Marine Corps headquarters; after the war, the Marine Corps determined that Hansen (1947), Bradley (2016), and Gagnon (2019) were not second flag raisers. He arrived in Washington, D. C., on crutches on or about April 19. Hayes arrived from Hawaii on April 19. Both men were questioned separately by the same Marine officer that Gagnon met with concerning the identities of the six flag raisers in the Rosenthal photograph. Bradley agreed with all six names of the flag raisers in the photo given by Gagnon including his own. Hayes agreed with all the names too including his own except he said the man identified as Sgt. Hansen at the base of the flagstaff in the photo was really Cpl. Harlon Block. The Marine interviewer then told Hayes that a list of the names of the six flag raisers in the photo were already released publicly and besides Block and Hansen were both killed in action (during the Marine Corps investigation in 1946, the lieutenant colonel denied Hayes ever mentioned Block's name to him). Pfc. Hayes left Washington by plane on May 25 and arrived at Hilo, Hawaii on May 29 and rejoined E Company at Camp Tawara. Pfc. Gagnon and PhM2c. Bradley finished the tour in Washington, D. C., on July 4. The bond tour was held in 33 American cities that raised over $26 billion to help pay for and win the war. On July 5, Gagnon was ordered to San Diego for further transfer overseas. On July 7, he got married in Baltimore, Maryland, to Pauline Georgette Harnois of Hooksett, New Hampshire. Gagnon was depicted as the second figure from the bottom of the flagstaff with the 32 foot (9.8 M) bronze figures of the other five flag raisers depicted on the monument until a Marine Corps investigation determined in October 2019 that he was not a flag raiser; Gagnon had personally posed for the sculptor. During the dedication, President Dwight D. Eisenhower sat upfront with Vice President Richard Nixon, Secretary of Defense Charles E. Wilson, Deputy Secretary of Defense Robert Anderson, and General Lemuel C. Shepherd, the 20th Commandant of the Marine Corps. Ira Hayes, one of the three surviving flag raisers (the other two were Harold Schultz and Harold Keller) depicted on the monument was also seated upfront with Rene Gagnon, John Bradley (incorrectly identified as a flag raiser until June 2016),

René Gagnon, Jr. commented in 2014 that his father René Gagnon, Sr. opened a travel agency and did accounting work, and in his last job, he had worked as head of maintenance at an apartment complex in Manchester, where he suffered a heart attack in the boiler room. According to the book Flags of Our Fathers (2000), in his later years Gagnon only participated in events that were at his wife's urging, events praising the U. S. flag raising on Iwo Jima. She enjoyed the limelight, whereas he, by that time, no longer did.

Халықтық марапаттар

Рене Гагнон ескерткіші (1995), Жеңіс паркі, Манчестер, Нью-Гэмпшир (Гагнонның цитаты: "Соғысты даңқтамаңыз. Онда ешқандай даңқ жоқ.") Райт ІІ дүниежүзілік соғыстың тарихы музейі, Рене Гагнон көрмесі, Вольфборо, Нью-Гэмпшир. Ол, Гагнонның ту көтергені анықталмағандықтан, әлі күнге дейін алынып тасталған жоқ.

Екінші жалауды көтеру түзетулері

Жауынгерлік теңізшілер корпусының екінші ту көтерген алты адамның кім екенін анықтау бойынша тергеуі 1946 жылдың желтоқсанында басталды және 1947 жылдың қаңтарында Cpl. Харлон Блок (қаза тапқан) екені, ал сержант Генри Хансен (қаза тапқан) емес, Розенталдың суретінде флагштоктың түбінде болғаны анықталды. Сондай-ақ, бұл мәселеде ешкімді кінәлау қажет емес деген шешім қабылданды. 2019 жылдың қазан айында үшінші теңізшілер корпусының тергеуі бұрынғы теңізші Харольд Келлердің, Рене Гагнонның (солдан бесінші) емес, Розентальдың суретіне түскенін көрсетті. Гагнон екінші, үлкен туды Сурибачи тауына көтеріп, бірінші тудың тұғырын түсіруге көмектесіп, екінші ту көтерілген кезде бірінші туды алып тастады. Басқа бес ту көтергеннің кім екені анықталды. Шульц сияқты Келлер де ту көтерудегі рөлін немесе Розентальдың суретіне түскенін жария еткен емес.