Жасылдар Федерациясы: Италия экологиялық партиясының тарихы

Кіріспе

Жасылдар Федерациясы (ЖФ), көбінесе Жасылдар (Верди) деп аталатын, экологиялық партия болды. ЖФ Еуропалық Жасылдар партиясының және Жаһандық Жасылдардың бөлігі болды. 2021 жылдың шілдесінде ол "Жасыл Еуропа" партиясына біріктірілді.

Негізгі деректер

Жасыл тізімдер федерациясы 1984 жылы жетекші экологиялық және ядроға қарсы белсенділер, атап айтқанда Джанни Маттиоли, Джанфранко Амендола, Массимо Скалия және Александр Лангер құрған. Партия 1987 жылғы жалпы сайлауда тұңғыш рет қатысып, дауыс берудің 2,6%-ын алып, Депутаттар палатасында 13 орын мен екі сенаторлық мандатқа ие болды. Сол жылы жасылдар Италиядағы ядролық энергияны тоқтату мақсатындағы үш референдумды сәтті өткізді. Бұл бастаманы солшыл либералды Радикалдық партия көтеріп, елдің үш ірі партиясы (Христиан-демократтар, Коммунистер және Социалистер) қолдады. 1989 жылғы Еуропалық парламент сайлауында екі жасыл партия бақ сынасты: LV және «Радуга жасылдары» (VA). «Радуга жасылдары» партиясы негізінен радикалдардан – Аделаида Аглиетта, Франко Корлеоне, Адель Фаччо, Марко Тарадаш және Франческо Рутеллиден, сондай-ақ «Пролетарлық демократиядан» бөлініп шыққандардан – Марио Капанна, Гвидо Поличе, Джанни Тамино және Эдо Рончиден құралды. Екі тізімнің жалпы нәтижесі 6,2% дауысқа жетті, оның 3,8%-ы LV-ге, ал 2,4%-ы VA-ға тиесілі болды. Соның нәтижесінде 5 еуропарламент депутаты сайланды. 1990 жылы екі партия бірігіп «Жасылдар федерациясын» құрды. Бұл федерация 1975 жылы даттық белсенді Энн Лунд жасаған солтүстік Еуропалық ядролық қарсы қозғалысының «Күлімдеген күн» таңбасын LV-ден мұра етті. 1992 жылғы жалпы сайлауда жаңа партия дауыс берудің 2,8%-ын алып, 16 депутат пен 4 сенаторды сайлады. Партия бірнеше орта-солшыл партиялардың бәсекесіне тап болды, олардың кейбіреулері, мысалы, «Демократтар» жаңадан құрылған партия болатын және Рутелли оның негісқалаушыларының бірі еді. 1999 жылғы Еуропалық парламент сайлауында жасылдардың көрсеткіші 1,8%-ға төмендеп, 2 еуропарламент депутаты сайланды. Бұл 1996 жылдан бері партияны басқарып келген Луиджи Манконидің отставкаға кетуіне әкеп соқты. 2009 жылғы сайлауда жасылдар «Сол жақ қозғалысы» (MpS) – КХР-дан орташа деңгейде бөлініп шыққан, Социалистік партия (PS) – СДИ-нің мұрагері, SD және «Сол жақты біріктіру» (UlS): «Сол және еркіндік» (SL) партияларымен бірігіп, бірлескен тізім құрды. Бұл тізімге дауыс берушілердің 3,1%-ы ғана қолдау көрсетті және ол еуропарламентке өкіл жіберуге жетпеді. Сайлаудан кейін SL-ді тұрақты федерацияға айналдыру туралы шешім қабылданды, ол ақырында «Сол экология – еркіндік» (SEL) деген атаумен біріккен партияға айналды. Франческато жасылдардың оған қосылуын қалады. Алайда, 2009 жылғы қазан айында өткен партия съезінде партия Боато басқаратын либералды фракцияның үміткері Анджело Бонеллиді тар көбілік дауысымен сайлап, Франческатоның үміткері Лордана Де Петристің кандидатурасын қабылдамады. Бонелли сайланғаннан кейін партияның ішкі солшыл қанатының үстемдігі аяқталғанын мәлімдеп, партия SL-ден тәуелсіз бағыт ұстанатынын және француздық «Europe Écologie» үлгісінде жаңа «экологтар құраушы жиналысын» құруға тырысатынын хабарлады. Франческато, Де Петрис және Центо SL-ді «Экологтар қауымдастығы» ретінде қолдады және ақырында жасылдар партиясынан шығып кетті.

The Federation of Green Lists was formed in 1984 by leading environmentalists and anti nuclear activists, notably including Gianni Mattioli, Gianfranco Amendola, Massimo Scalia and Alexander Langer. The party made its debut at the 1987 general election and obtained 2.6% of the vote, gaining 13 seats in the Chamber of Deputies and two senators. Later that year, the Greens successfully campaigned for three referendums aimed at stopping nuclear power in Italy, which had been proposed by the left liberal Radical Party and was eventually supported by the country's three main parties (Christian Democrats, Communists and Socialists). At the 1989 European Parliament election there were two competing green parties: the LV and the Rainbow Greens (VA), formed mainly by Radicals, including Adelaide Aglietta, Franco Corleone, Adele Faccio, Marco Taradash and Francesco Rutelli, as well as splinters from Proletarian Democracy, including Mario Capanna, Guido Pollice, Gianni Tamino and Edo Ronchi. The two lists obtained a combined 6.2% of the vote, of which 3.8% for the LV and 2.4% for the VA, and 5 MEPs. In 1990 the two parties joined forces to form the Federation of the Greens, which inherited from the LV the Smiling Sun symbol of the northern European anti nuclear movement, designed by Danish activist Anne Lund in 1975. In the 1992 general election the new party won 2.8% of the vote, returning 16 deputies and 4 senators. The party also suffered the competition of several centre left parties, some of them new as The Democrats, of which Rutelli was a founding member. In the 1999 European Parliament election the Greens were reduced to 1.8% and two MEPs, prompting the resignation of Luigi Manconi, who had led the party since 1996. For the 2009 election the Greens formed a joint list with the Movement for the Left (MpS) – a moderate split from the PRC –, the Socialist Party (PS) – successor of the SDI –, SD and Unite the Left (UlS): Left and Freedom (SL). The list received just 3.1% of the vote and failed to return any MEPs. After the election, it was decided to transform SL into a permanent federation, that would eventually evolve into the joint party named Left Ecology Freedom (SEL), and Francescato wanted the Greens to join it. However, during a party congress in October 2009 the party rejected the proposal by narrowly electing Angelo Bonelli, candidate of the liberal faction led by Boato, instead of Francescato's candidate, Loredana De Petris. After his election, which marked the end of the dominance of the internal left wing over the party, Bonelli announced that the party will pursue an independent course from SL, and will try to coalesce a new "ecologist constituent assembly" on the model of the French Europe Écologie. Francescato, De Petris and Cento continued to support SL as the Ecologists Association and would eventually leave the Greens.

Жаңа коалициялар

2010 жылдың қыркүйегінде «Жасылдар» партиясы Экологтардың құрылтай жиналысын өткізді. Бонеллидің пікірінше, жаңа саяси күш француз «Жасылдарынан» және неміс «Жасылдарынан» шабыт алып, әртүрлі қозғалыстар мен бірлестіктердің, әсіресе Беппе Гриллоның «Бес жұлдызды қозғалысының» (M5S) қатысуына жол ашады. Жаңа саяси күшке «Жасылдардан» басқа, Массимо Скалия (бұрынғы «Жасылдар» партиясының жетекшісі), Бруно Меллано (Италиялық радикалдар партиясының президенті), кинорежиссер Марио Моничелли, жазушы Дачия Мараини, геолог Марио Тоцци және комедия актері Джоббе Коватта да қатысты. Осының нәтижесінде 2011 жылдың қарашасында «Экологтар және азаматтық желілер» (Ecologisti e Reti Civiche, ERC) коалициясы ресми түрде құрылды, бірақ ол тек қысқа мерзімді тәжірибе болды. 2012 жылы Бонелли Таранто қаласының мэріне кандидат болып түсіп, дауыстардың 11,9%-ын жинады. 2013 жылғы жалпы сайлауда «Жасылдар» партиясы «Азаматтық революция» коалициясының құрамына кірді, ол дауыстардың бар болғаны 2,2%-ын алып, парламентке өкіл жібермеді. Мамыр айында ERC таратылды, ал қарашада өткен партия съезінде Луана Занелла Бонеллимен бірге партияның өкілі болып сайланды. «Жасылдар» партиясы 2014 жылғы Еуропалық парламент сайлауында 2013 жылы құрылған және Моника Фрассони мен Фабио Граната басқаратын «Жасыл Италия» (Green Italia, GI) партиясымен бірігіп, «Еуропалық жасылдар – Жасыл Италия» тізімі бойынша сайлауға қатысты. Сайлау тізімі дауыстардың 0,9%-ын алып, еуропарламентке бірде-бір депутат сайлаған жоқ. 2015 жылдың қаңтар айында M5S партиясының бұрынғы мүшесі, сенатор Бартоломео Пепе партияға қосылды, осылайша партия жеті жылдан кейін парламентте өкілдік алды. Маусым айында тағы бір M5S партиясының бұрынғы сенаторы Паола Де Пин «Жасылдар» партиясына қосылып, сенатор Пепемен бірге «Ұлы автономиялар мен бостандықтар» тобында отырды. Пепе де, Де Пин де көп ұзамай партиядан шығып кетті. Тағы бір M5S партиясының бұрынғы сенаторы Кристина Де Пьетро 2016 жылдың қарашасында «Жасылдар» партиясына қосылды. 2015 жылдың қарашасында өткен партия съезінде Коватта Бонелли мен Занелланың орнын басып, партияның өкілі болып сайланды. Алайда, Коваттаның рөлі көп ұзамай жарнамалық рөлге айналды. 2017 жылдың ақпан айында партия Бонелли мен Фиорелла Забаттаны күнделікті үйлестірушілер, ал Занелланы халықаралық хатшы етіп тағайындады. Сол жылдың соңында үйлестірушілер үш адамнан тұрды: Бонелли, Занелла және партияның оппозициялық күштерін білдіретін Джанлука Каррабс.

In September 2010 the Greens launched an Ecologist Constituent Assembly. In Bonelli's view the new political force would take inspiration both from the French Verts and the German Grünen and would be open to the contribution of movements and associations, notably including Beppe Grillo's Five Star Movement (M5S). Other than the Greens, participants of the new political force included, among others, Massimo Scalia (a former leading Green), Bruno Mellano (president of the Italian Radicals), movie maker Mario Monicelli, writer Dacia Maraini, geologist Mario Tozzi and comedian Giobbe Covatta. As a result, in November 2011 the Ecologists and Civic Networks (Ecologisti e Reti Civiche, ERC) coalition was officially launched, but it would be just a short lived experiment. In 2012 Bonelli stood as candidate for mayor of Taranto, garnering 11.9% of the vote. In the 2013 general election the Greens were part of the Civil Revolution coalition, which obtained a mere 2.2% of the vote and no seats. In May the ERC was disbanded and in November, during a party congress, Luana Zanella was elected to serve as co spokesperson along with Bonelli. The Greens contested the 2014 European Parliament election with Green Italia (GI), a green party established in 2013 and led by Monica Frassoni and Fabio Granata, within the joint list European Greens – Green Italia. The electoral list received 0.9% of the vote and did not return any MEPs. In January 2015 senator Bartolomeo Pepe, a former member of the M5S, joined the party, giving it parliamentary representation after seven years. In June another former senator of the M5S, Paola De Pin, joined the Greens and sat with senator Pepe within the Great Autonomies and Freedom group. Both Pepe and De Pin would soon leave the party. Another former M5S senator, Cristina De Pietro, would join the Greens in November 2016

In November 2015, during a party congress, Covatta was elected spokesperson, succeeding to Bonelli and Zanella. However, Covatta's role was soon transformed into that of a testimonial. In February 2017 the party appointed Bonelli and Fiorella Zabatta to serve as day to day coordinators and Zanella as international secretary. Later that year, the coordinators were three: Bonelli, Zanella and, representing the party's minority, Gianluca Carrabs.

Сол жақ ортаға оралу

2017 жылдың желтоқсанында ішкі референдумда жасыл партия мүшелерінің 73% партияның ПД басқаратын орталық-солшыл коалицияға қайта оралуына дауыс берді. Осының нәтижесінде, жасылдар Италия социалистік партиясы және Азаматтық аймақпен бірге 2018 жылғы жалпы сайлауға «Бірге» атты сайлау тізімін құрды. Сайлау қорытындысы бойынша, тізім жалпы дауыстардың 0,6% ғана жинап, парламентке өкілдерді өткізе алмады; сондай-ақ, бір мандатты округтерде ешбір жасыл кандидат сайланбады. Сайлаудан кейін Бонелли атқарушы лауазымынан кетті, ал қалған екі координатор – Занелла мен Каррабс, партияның жаңа кезеңге өту процесін басқарды. 2018 жылдың желтоқсанында өткен партия съезінде Бонелли мен Занелла қолдауымен Маттео Бадияли мен Елена Гранди партияның тең төрағалары болып сайланды. 2019 жылғы Еуропалық парламент сайлауына дайындық кезінде партия «Жасыл Еуропа» (EV) атты бірлескен сайлау тізімін құрды, оған «Италияда ортақ мүдде» (IiC) және GI партиялары да қосылды. Бұл одақты 2014 жылы M5S партиясынан сайланған және «Жасылдар – Еуропалық еркін альянс» тобы мен Еуропалық жасыл партиясына тәуелсіз мүше ретінде қосылған Марко Аффронте нығайтты, ол кейін Facebook желісінде FdV партиясына қосылғанын жариялады. Алайда, IiC партиясы көп ұзамай жасылдардан бөлініп, либералды «More Europe» партиясымен балама одақ құрды. Тізімге берілген дауыстардың саны 2014 жылғы көрсеткіштен жақсырақ болды (2,3%), бірақ 4% шегінен асып түспеді. 2020 жылғы Италияның аймақтық сайлауларында «Жасыл Еуропа» партиясының жаңадан құрылған тізімі Эмилия-Романья, Венето, Марке және Кампания аймақтарында орындар жеңіп алды. 2018 жылы Трентино аймағында жеңіп алған мандатты ескерсек, жасылдардың өңірлік кеңестердегі жалпы саны 5-ке жетті, бұл соңғы он жылдағы ең жақсы нәтижесі. 2021 жылдың наурызында Росселла Мурони (GI) Лоренцо Фиорамонти (GI, бұрынғы M5S), Алессандро Фусаччиа (Италиялық радикалдар, бұрынғы +E), Андреа Чекони (бұрынғы M5S) және Антонио Ломбардо (бұрынғы M5S) бірлесіп, Аралас топта FdV партиясының ішіндегі шағын топты құру үшін «Еркін және тең» тобынан шықты. 2021 жылдың шілдесінде FdV партиясы EV партиясына біріктірілді.

In December 2017, in an internal referendum, 73% of Green members voted in favour of their party's return to the moderate centre left coalition led by the PD. Consequently, the Greens formed, along with the Italian Socialist Party and Civic Area, the Together electoral list for the 2018 general election. When the results came in, the list had obtained a mere 0.6% of the vote and no seats; additionally, no Green was elected in single seat constituencies. After the election, Bonelli resigned from the executive and the remaining two coordinators, Zanella and Carrabs, led the transition. In December 2018, during a party congress, Matteo Badiali and Elena Grandi, supported by Bonelli and Zanella, were elected co spokespersons of the party. In the run up to the 2019 European Parliament election the party formed Green Europe (EV), a joint electoral list with Italy in Common (IiC) and GI. The alliance was reinforced by Marco Affronte, who had been elected with the M5S in 2014 and had joined as an independent the Greens–European Free Alliance group and the European Green Party, and eventually announced on Facebook that he had joined the FdV. However, IiC soon left the Greens in order to form an alternative alliance with More Europe, a liberal party. The list received 2.3% of the vote, quite an improvement from 2014, but still not enough to exceed the 4% threshold. In the 2020 Italian regional elections a re edition of Green Europe won seats in Emilia Romagna, Veneto, Marche and Campania. Together with the seat won in Trentino in 2018, the Greens had a total of 5 seats in Regional Councils, their best result in terms of representation in a decade. In March 2021 Rossella Muroni (GI) left the Free and Equal group in order to establish, along with Lorenzo Fioramonti (GI, former M5S), Alessandro Fusacchia (Italian Radicals, former +E), Andrea Cecconi (ex M5S) and Antonio Lombardo (ex M5S), a sub group of the FdV within the Mixed Group instead. In July 2021 the FdV was merged into EV.

Халықтың қолдауы

Тарихта Жасылдар Еуропадағы көптеген жасыл партиялардың сайлаудағы табысына жете алмады. Олардың дауыс беру үлесі шамамен 2% құрады және 2010 жылдары аздап төмендеді. Солтүстік Италиядағы «сол жақ» партиясы ретінде танылғаны оларға көмектеспеді, олар бастапқыда осы аймақта ең жақсы нәтижелерін көрсеткен (мысалы, 1990 жылғы Венеция облыстық сайлауында 7,1% дауыс алды). Жасылдар қалаларда және қалалық аймақтарда (Милан, Венеция, Рим, Неаполь және т.б.) күшті болды, сондай-ақ солтүстік таулы аймақтарда, мысалы Трентино-Альто-Адидже/Южный Тироль (әсіресе Оңтүстік Тирольде, онда олар жергілікті «Жасылдар» ұйымында бірікті, бұл кең мағынадағы солшыл партия) және Аоста аңғарында (жергілікті бөлім – «Альтернативті Жасылдар» 2010 жылы «Автономия, бостандық, қатысу, экология» қозғалысына қосылды) және оңтүстік аймақтарда, мысалы Базиликата мен Кампанияда белсенділік танытты.

Италия Парламенті

Депутаттар Палатасы
Сайлау жылы
Дауыс саны (%)
Орындықтар (+/−)
Лидер
1987 969,218 2.5 – Джанни Маттиоли
1992 1,093,995 2.8 Карло Рипа ди Меана
1994 1,047,268 2.7 Карло Рипа ди Меана
1996 938,665 2.5 Карло Рипа ди Меана
2001 805,340 (SDI-мен) 2.2 Грация Франческато
2006 783,944 2.1 Альфонсо Пекораро Сканьо
2008 SA-ға – Альфонсо Пекораро Сканьо
2013 RC-ға – Анджело Бонелли
2018 Бірге – Анджело Бонелли

Республика Сенаты
Сайлау жылы
Дауыс саны (%)
Орындықтар (+/−)
Лидер
1987 634,182 1.9 – Джанни Маттиоли
1992 1,022,558 3.0 Карло Рипа ди Меана
1994 AdP-ге – Карло Рипа ди Меана
1996 Ulivo-ға – Карло Рипа ди Меана
2001 Ulivo-ға – Грация Франческато
2006 1,423,226 (PdCI-мен) 4.2 Альфонсо Пекораро Сканьо
2008 SA-ға – Альфонсо Пекораро Сканьо
2013 RC-ға – Анджело Бонелли
2018 Бірге – Анджело Бонелли

Еуропалық Парламент

Еуропалық Парламент Сайлау жылы Дауыстар% Орындықтар+/−Лидер 1994 1,055,797 3.2 – Карло Рипа ди Меана 1999 548,908 1.8 1 Грация Франческато 2004 803,356 2.5 – Альфонсо Пекораро Сканио 2009 Сол және Бостандыққа өтті – Альфонсо Пекораро Сканио 2014 250,102 (GI–VE ретінде) 0.9 – Анджело Бонелли 2019 621,492 (EV ретінде) 2.3 – Анджело Бонелли