Кіріспе

Констонның қариясы – Англияның Камбриядағы Көлдер округінің Фурнесс Феллдеріндегі тау, және Ланкашир тарихи округінің ең биік нүктесі (округ төбесі) болып табылады. Оның биіктігі кем дегенде 2632,62 фут (802 метр), және ол Констон ауылының батысында және Констон суының жанында орналасқан. Бұл тау кейде Констон қарт адамы немесе жай ғана Қария деп те аталады. Тау туристер мен тау жүрушілер арасында танымал, оның шыңына дейін бірнеше жақсы белгіленген жолдар бар. Сонымен қатар, бұл тауда сегіз жүз жыл бойы кең ауқымды мыс және тақта кендері өндірілген, ал тасталып қалған кен орындары мен кен қоқысының іздері солтүстік-шығыс беткейлерінің маңызды ерекшелігі болып табылады.

Топография

Конистон (немесе Фурнесс) құламалары шығыстағы Конистон суы мен батыстағы Дуддон аңғары арасындағы суайдыру алабын құрайды. Бұл қатар солтүстікте Уриноз өтегісінен басталып, оңтүстікке қарай шамамен 16 шақырымға (10 миль) созылады, содан кейін Фурнесс эстуариясындағы Броугтонда бітіп қалады. Альфред Уэйнрайт өзінің әсерлі «Лейкленд құламаларының суреттелген нұсқаулығында» қатардың тек солтүстік жартысын ғана Лейкленд деп санады, ал оңтүстікке қарайғы төменгі төбелерді қосымша жұмысы – «Лейклендтің шеткі құламаларына» жіберді. Кейінгі нұсқаулық жазушылар бүкіл қатарды негізгі томдарына қосуды жөн көрді. Конистон қатарының орталық бөлігін кері «Y» әрпіне теңеуге болады, үш «қолдың» қосылған жерінде Брим Фелл орналасқан. Қатардың негізгі тірегі солтүстікке қарай Свирл Хоу және Грейт Каррс арқылы, оңтүстік-батысқа қарай Доу Крэг және одан әрі төменгі төбелерге дейін созылады. Үшінші «қол» – бұл қысқартылған тік жар, ол Ескі Адамның шыңына дейін жарты шақырымға дейін жетіп, оңтүстік-шығысқа қарай аңғардың түбіне құлайды. Бұл жотаның соңғы орны үш жағынан тік беткейлермен қоршалғандықтан, оқшаулық және биіктік сезімін тудырады. Батысында Ечкин суы орналасқан терең ойыс бар. Бұл сопақ көлдің тереңдігі шамамен 15 метрге жетеді және оның құрамында форель мен шарабар бар. Биік жерлермен қоршалған бұл көлдің оңтүстікке қарай тас-тасты дала арқылы шығатын су шығару арнасы бар. Бұл Торвер Бек өзенінің бастауы, ол Транеарт альпинистік үйіне жақын орналасқан қолданыстан шыққан карьерден өтеді, ал жұмыстарды жасанды, бірақ әдемі шарлауық арқылы толықтырып тұрады. Ағын Торвер ауылының оңтүстігінде Конистон суына құяды. Конистоннан тік көтерілетін алғашқы бөлік – металлмен жабылған жол, ол ішінара карьерге қол жеткізу үшін күтіліп келген. Бұл 226 метр (740 фут) биіктіктегі тұраққа апарады, ол тауға шығу үшін танымал бастапқы нүкте. Бұл жерде автокөліктерге тыйым салынған, бірақ жол Доу Крэгтің оңтүстігіндегі жотадан өтіп, 610 метр (2000 фут) биіктіктегі шыңына дейін жалғасады. Конистон Олд Манда Брим Феллден басқа қосылатын жоталар жоқ, бірақ байқалатын тік жар шығысқа қарай Stubthwaite Crag және Crowberry Haws арқылы төмендейді. Туристік бағыттың астында бұл тік жар қайтадан көтеріліп, 335 метр (1099 фут) биіктіктегі Беллге жетеді, ол көл мен ауылдың тамаша көрінісін ұсынатын тасты шың.

Саммит

Таудың шыңында ерекше құрылыс бар, ол шиферлі платформа мен тас үйіндісінен тұрады. Ашық күндері шыңнан көрінетін кең көрініс Оңтүстік Лейк округінің көп бөлігін, Морекэмб шығанағын, Блэкпул мұнарасын, Пеннин тауларындағы Винтер Хиллді, Ланкашир жағалауын және Мэн аралын қамтиды. Ең әсерлісі – Доу Крэгтің жақыннан көрінісі болар.

Көтерілу

Қазанға көбінесе Конистон ауылынан Черч Бек және кендер арқылы көтеріледі. Балама жолдарға оңтүстік қырат және Ешкі суына (Goat's Water) жол жатады, екеуі де Уолна Скар жолынан басталады. Металл жабынған бөлігінің үстіндегі тұрақ осы маршруттарға артықшылық береді. Уолна Скар жолына Товерден немесе Даддон аңғарындағы Сеатхейттен де баруға болады, бірақ екіншісі Dow Crag арқылы тікелей емес жолмен көтерілуге әкеледі.

Тау-кен өндірісі

Конистон мыс кен орындары Ұлыбританиядағы ең ірі мыс кен орындарының бірі болып есептеледі, олардың тік тереңдігі шамамен 2000 фут (610 м). Конистон Олд Мэн тауының өзінде мыс орнына тақта тас (шифер) пайда болды, және бірнеше ғасыр ішінде Олд Мэн тауындағы тақта тас карьерлері мен кен орындары Англиядағы ең үлкендердің біріне айналды. Ескі адам тақта тас карьерлері 12-13 ғасырларда ашылған деп саналады, бірақ оны растайтын көп мәлімет жоқ. 1500 жылдарға қарай күміс сұр түсті жанартаулық тақта тасты өңдейтін карьерлер толыққанды қалыптасқан. Осы кезеңнен кейін көп ұзамай, алғашқы ірі жұмыстар, әдетте, Төменгі Су карьерінде жүргізілген, онда ашық әдіспен алынған тақта тас таудың шаңырағына жақын жерлердегі қазбалардан шығарылған; Скалд Коп карьерінде, тақта тас өндіру нәтижесінде үлкен үңгір пайда болған; және Сэдлстоун карьерінде, қайтадан екі "үңгірден" тұрады, онда тақта тас жер астындағы кеңістіктерді құру үшін қазылған.

Геология

"Қарт адам" Ордовик дәуірінің Борроудейл жанартау тобының шөгіндісінің ішінде орналасқан. Лаг Бэнк формациясының дациттік лапилли туфтарының жолағы шыңды кесіп өтеді. Оңтүстік беткейлерде Сеатхвейт Фелл формациясының вулканокластикалық құмтастары көрінеді, ал Падди Энд мүшесінің риолиттік туфтары шыңның солтүстігінен басталып Мыс кеніштеріне қарай созылады.

Ықпал

Конистонның қариясы, Артур Рэнсомның "Салаң және Амазонкалар" романындағы "Салаң және Амазонкалар" романындағы "Swallowdale" атты шыңына көтерілетін, "Канченджанга" деп аталатын таудың шабыты. Сланц кен орындары мен мыс шахталары осы сериядағы кейінгі "Pigeon Post" романына әсер етті. Конистонның қариясы сондай-ақ Гарт Никстің 2020 жылғы "Лондонның солжақ кітап сатушылары" атты фантастикалық жасөсперім романындағы маңызды орын.