Кіріспе

Шарап жасау техникасы

Карбонозды мацерация – шарап жасау техникасы, көбінесе француздық Божоле аймағымен байланысты, онда бүтін жүзімдер қысылғанға дейін көмірқышқыл газына толы ортада ашытылады. Дәстүрлі алкогольді ашыту жүзімді қысып, қабығынан шырын мен қопасын бөліп шығаруды қамтиды, ал ашытқы қантты этанолға айналдырады. Карбонозды мацерация көбінесе жүзімнің ішіндегі шырынды ашытады, бірақ ыдыстың түбіндегі жүзімдер гравитация күшімен қысылып, дәстүрлі ашытудан өтеді. Соның нәтижесінде жемісті әрі өте төмен танинге ие шарап алынады. Ол тез ішуге дайын, бірақ ұзақ сақтау үшін жеткілікті құрылымы болмайды. Beaujolais nouveau сияқты ерекше жағдайларда, жинау мен бөтелкеге құю аралығы алты аптадан да аз болуы мүмкін. Карбонозды мацерация кезінде, бүтін жүзім шоғымен толтырылған герметикалық ыдысқа көмірқышқыл газы сорылып, анаэробтық орта құрылады. Көмірқышқыл газы жүзім қабығы арқылы өтіп, жасуша ішінде ашыту процесін күшейтеді. Бұл процесс әрбір бүтін жидек ішінде жүзеге асады. Этанол осы процестің қосалқы өнімі ретінде түзіледі, бірақ зерттеулер шарапқа ерекше әсер ететін басқа да бірегей химиялық реакциялар орын алатынын көрсеткен.

Тарих

Карбоникалық мацерация процесі әдейі араласусыз, жартылай күйде табиғи түрде жүреді және тарихта түрлі нысандарда кездескен. Егер жүзімді жабық ыдысқа салса, гравитация күші салдарынан төменгі қабаттағы жүзімдер сығылып, шырын бөлінеді. Жүзім қабығындағы табиғи ашытқылар жүзім шырынындағы қанттармен әрекеттесіп, дәстүрлі этанолды ашыту процесін бастайды. Көмірқышқыл газы бұл процестің қосалқы өнімі ретінде бөлінеді және оттегіден ауыр болғандықтан, кез келген өткізгіш беттер арқылы (мысалы, ағаш тақтайшалары арасындағы ұсақ жарықтар) оттегіні ығыстырып, сығылмаған жүзім шоғырлары үшін көбінесе анаэробтық орта жасайды, осы арқылы карбоникалық мацерация процесі жүзеге асырылады. Бұл процесті зерттеудің ең алғашқы жазбаларын француз ғалымы Луи Пастер жүргізген. Ол 1872 жылы жүзімді сығып, ашыту алдында оттегіге толы ортада сақтағанда, көмірқышқыл газына толы ортада сақталған жүзімнен жасалған шараптың дәмдерінің өзгеше екенін анықтаған. Бұл себебі, дәстүрлі ашыту кезінде ашытқылар қосылмас бұрын, жүзім шоғырларының ішінде ашыту процесі басталып кеткендігімен байланысты.

Шарап өндіру

Карбоникалық мацерацияны қолдану Божоле аймағындағы Гамай жүзімінен Божоле новуа шараптарын және Испанияның Риоха Алавеса және Джумилья аймақтарындағы кейбір шараптарды өндірумен тығыз байланысты. Бұл жүзім қарапайым, жемісті шараптар өндіруге өте ыңғайлы, ал Божоле шарапшылары осы ерекше стильге негізделген бірегей өзіндік сипатты қалыптастыра алды. Францияның және Жаңа әлемнің басқа аймақтарындағы өндірушілер өздерінің Гамай өнімдерін немесе басқа жүзім сорттарын көмірқышқылды мацерациялауды жиі қолданады. Лангедок және Рон аймақтарының шарапшылары кейде бұл әдісті Кариньян сияқты қалың және танинді жүзімдерге қолданады, әсіресе оларды басқа сорттармен араластыру үшін. Калифорнияда бұл процесс кейде Вальдигуэ жүзімімен қолданылады, нәтижесінде "Ноуво" деп аталатын шарап шығарылады. Бұл процесс көбінесе қызыл шарап өндірісімен бірге қолданылады, себебі ұшқыш фенолдардың құрамындағы кейбір дәмдік заттар ақ жүзім сорттарымен жағымсыз дәмдерді тудыруы мүмкін. Карбоникалық мацерацияның тағы бір атауы – "толық жүзімді ашыту", ол Пино-нуардың Бургундия шарап өндірісінде кең таралған "толық шоғынды ашыту" процесінен ерекшеленеді. "Толық шоғынды ашыту" кезінде жүзімнің толық шоғы (сабақтары қоса) ұсақтау алдында ашытылады. Бұл жүзім қабығының үлкен "қақпағын" құрайды, ал сабақтар арқылы жасалған жолдар шырынның қақпақ арқылы тегіс ағуына мүмкіндік береді, бұл қабықпен байланыс деңгейін немесе мацерацияны арттырады.

Кофе өнімі

Көміртекті мацерациялау әдістері (мысалы, жартылай көміртекті мацерациялау) жақында кофе өңдеуге бейімделді. Піскен кофе жидектері герметикалық тот баспайтын болаттан жасалған резервуарға салынып, анаэробты ашытуға қалдырылады. Бұл ашыту процесі қызыл шарап пен вискиге ұқсас дәмдік профильмен қатар, күшті хош иістерді шығарады. Бұл кофе дәндері әдетте толық денелі, бай дәмді кепте жасайды. Жартылай көміртекті мацерациялау арқылы өңделген белгілі сорттар – Қызыл және Сары Катуаи. Ашыту техникасының егжей-тегжейі жақында түрлі мамандандырылған кофе медиасында жарияланды.