Кіріспе
Бинглидегі Лидс және Ливерпуль каналындағы бес қадамды құлыптар – Бинглидегі Лидс және Ливерпуль каналындағы баспалдақ құлыптары. Аталымынан көрініп тұрғанындай, құлып арқылы өтетін қайық бес кезеңде жоғары көтеріледі немесе төмен түсіріледі.
Bingley Five Rise Locks is a staircase lock on the Leeds and Liverpool Canal at Bingley As the name implies, a boat passing through the lock is lifted or lowered in five stages.
Сипаттама
Іс жүзінде бес көтеріліс аралық "қораларсыз" байланысқан бес шлюзден тұрады: әр камераның төменгі қақпасы төмендегі камераның жоғарғы қақпасын құрайды. Осылайша, бес камера және алты қақпа бар. Лидс-Ливерпуль каналы кең канал болғандықтан, камералардың ені 4 метрден сәл артық, ал әр қақпа екі жарты қақпадан тұрады, олар каналдың қарама-қарсы жақтарынан "ілмектелген". Әр жарты қақпаның ені 2 метрден сәл артық, сондықтан екі жартысы "V" пішінде жабылады ("ағысқа қарай"). Қақпаның жоғарғы жағындағы су қысымы екі жақтағы су деңгейі теңелгенше, қақпаны тығыз жабық ұстайды, содан кейін қақпа ашылып, қайық келесі камераға жылжытылуы мүмкін (қақпаның құрылысы мен жұмыс істеу принципі туралы толық ақпарат алу үшін канал шлюздеріне қараңыз). Бес көтеріліс – Ұлыбританиядағы ең тік шлюздердің қатары, градиенті шамамен 1:5 (59 фут (18 м) биіктік 320 фут (98 м) қашықтықта). Ортаңғы және төменгі қақпалар елдегі ең биік қақпалар болып табылады. Сатылы құлыпты басқарудың қиындығы және көптеген қайық жүргізушілердің (жаңадан жалдағандар мен жаңа иелерінің) тәжірибесіздігіне байланысты, штаттан тыс құлыпшы жұмыс істейді және құлыптар жұмыс уақытынан тыс жабылады. Барри Уайтлок, құлыпшы, мұнда 30 жылға жуық жұмыс істеді, бұл қатармен тығыз байланысты болды. Барри 2007 жылғы Жаңа жылдық құрмет көрсетулер тізімінде "Солтүстіктегі ішкі су жолдарына қызмет еткені үшін" MBE орденімен марапатталды және 2017 жылы елдегі ең ұзақ қызмет еткен құлыпшы ретінде зейнеткерлікке шықты. Құлыптардың қасында "жуу арқылы" су ағып шығатын арна бар, ол құлып ашық болмағанда судың ағып кетуіне мүмкіндік береді. Төмен қарай бетке бағытталған қайық әр құлып камерасына кіргенде су деңгейі сәл көтеріледі және артық су жақтағы ағып кету арнасы арқылы ағып, негізгі жуу арнасына құяды. Бұл құрылыс I санатқа жатады.
Тарих
Бес көтеріліс 1774 жылдың 21 наурызында ашылды және сол кездегі инженерлік саланың маңызды жетістігі болды. 1774 жылы Гаргрейвтен Тэклиге дейінгі канал мен шлюздер ашылғанда, мерекелеуге 30 000 адам келді. Бірінші қайық бұл шлюздерді 28 минутта өтті. Алғашқы сапар туралы «Лидс Интеллигенсер» газетінде жазылған. Сол кезде, бірнеше жүз метр төмен ағыс бойында Кіші Бингли Үш көтеріліс шлюздері де ашылды.
Туризм
Баспалдақ аймақтағы туристер тартатын көрікті жер. Көліктен өтетін қайықтар көбінесе жағалауда тоқтағандардың назарын аударады.
Сақтау
2004 жылы баспалдақ кең ауқымды қалпына келтіруден өтті, және 2006 жылы қайтадан, осы жолы шлюз қақпалары мен айналмалы механизмдер ауыстырылды. Мұндай инженерлік құрылысқа сәйкес, ол көп күтімді қажет етеді және жиі Британдық су жолдарының қысқы жөндеу тоқтаулары тізіміне енгізіледі. 2012 жылдың қаңтар айында жаңа шлюз қақпаларын орнату үшін шлюздер суынан босатылды. Жаңа қақпалар ағылшын жасыл еменінен жасалған, ал тепе-теңдік сәулесімен бірге салмағы 5 тоннадан аспайды.