Кіріспе

1964 жылғы Гарри Кемельманның құпия романы.

«Рабби жұма күні кеш ұйықтады» – Гарри Кемельманның 1964 жылғы құпия романы, сәтті Рабби Смолл сериясының бірінші кітабы.

Сюжетке кіріспе

Кітаптағы көркем кейіпкер, Дэвид Смолл – Массачусетс штатының ойдан шығарылған Барнардс Кроссинг қалашығындағы консервативті еврей қауымының ерекше басшысы. Роман сериясының басты кейіпкері ретінде рабби Смолл даналыққа, еврей дәстүрін терең түсінуге (бірақ оның еврей қауымы еврей дінінен бұрмаланып кетіп барады деген сенімі оны қауыммен келіспеушілікке түсіреді) және Талмуд білімімен қатайтылған детективтің барлық жақсы қасиеттеріне ие. Бұл оған мәселенің жаңа қырынан көруге көмектеседі. Ол әйеліне берілген күйеу және (кейінірек, серияда) екі баласы – Джонатан мен Хепсибаның әкесі. Талмудтан алған логикасы оқиғаның өрбуіне маңызды үлес қосады. Әдетте, Смолл қауымының мүшесі немесе Барнардс Кроссингтің еврей қауымының қатысуымен болған оқиғаларға тартылады. Смолл қауымымен көптеген мәселеге тап болады және ол оның ықпалды мүшелерінің біреуімен, көбінесе сол кездегі ғибадатхана президентімен үнемі келіспейді. Хью Лэниган – жергілікті полиция бастығы. Ланиган (католик) мен Смолл дос болып, көбінесе шай ішіп отырып дін тақырыбында әңгімелеседі.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Ғибадатхана аумағында жас әйелдің денесі табылды. Әйел мойнынан қысылып өлтірілген, ал дәлелдер рабби Смоллға нұсқау береді – оның әмияны оның көлігінде табылған, көлік түні бойы ғибадатхананың тұрақ орнында қалған.

Сериялар

1966 және 1996 жылдар аралығында Кемельман «Жұма күні раввин кеш ұйықтады» романына барлығы 11 жалғасты жазды. Сериядағы өзге романдардың атауларын мына жерден қараңыз.

Марапаттар мен ұсыныстар

Роман 1965 жылы Америка құпия жазушыларының қауымдастығынан «Ең үздік тұңғыш роман» номинациясы бойынша Эдгар сыйлығын алды.

Бейімделулер

Кемельман романның құқықтары үшін 35 000 доллар алды. 1976 жылы NBC телеарнасында «Ланиганның раввині» атты телефильм көрсетілді, онда Арт Карни Пол Лэниган рөлін, ал Стюарт Марголин раввин Дэвид Смолл рөлін ойнады. Одан кейін NBC Sunday Mystery Movie аясында қысқа ғана телесериал шықты, онда Карни тағы да Лэниган рөлін сомдады, ал Брюс Соломон Рабби Смолл рөліне ие болды.