Кіріспе

Микки Спиллейн романы «Мен – қазы», американдық криминалдық жазушы Микки Спиллейннің 1947 жылғы тұңғыш романы, жеке тергеуші Майк Хаммерді алғаш рет таныстыратын туынды.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Жеке детектив Майк Хаммерді сақтандыру тергеушісі Джек Уильямстың пәтеріне шақырады, ол өзінің жақын досы, екінші дүниежүзілік соғыста Тынық мұхитында әскери қызмет кезінде Хаммердің өмірін құтқарып, мүгедек болған. Жақсылық пен жамандықтың арасында айырмашылық бар. Уильямс әсіресе қатыгез түрде өлтірілді, өлімді баяу әрі ауыр ету үшін қасақана ішке атып өлтірілді. Майк Жақтың өлтірушісін де Жақтың өлтіргеніндей өлімге кесіп, кек алуға ант береді. Өлім алдында Джек Мирна Девлинге ғашық болып, оны көпірден секіріп, өз-өзіне қол жұмсаудан сақтап қалды. Уильямс жас, сұлу, ақ шашты, жақсы жұмыс істейтін психиатр доктор Шарлотта Мэннингтен Мирнаны психотерапияға клиникасына қабылдауды сұрады. Мырна таза болғаннан кейін Уильямс екеуі қосылды. Ерлі-зайыптылар Мэннингпен жай ғана дос болды. Уақыт өте келе Уильямс Маннингтің колледж студенттерінің бірі, оның клиникасында біраз уақыт өткізген және оның кездейсоқ таныстарының бірі болған Хал Кинз шынымен қылмыскер деп күдіктенді. Тергеу барысында Хаммер доктор Мэннингпен танысып, оған ғашық болады. Романның барысында олар қыз-келіншекті бастайды. Сәрсенбі күні таңертең тергеу жұмысынан бос уақыт алған Хаммер Мирна Девлинді алып, оны елдегі Беллами егіздеріне тиесілі үйге алып барады. Шарлотта Мэннинг өзінің біраз ісі бар екенін және сол күні кешке теннис ойынына баратынын айтады. Тенниспен ойнауға сәтсіз тырысқаннан кейін, Хаммер ұйықтап жатқанда, күні бойы бөлмесінде, тез ұйықтап, "әжелі жас" оның қаруы жанында болады. Ол кешкі асқа дайындалады, ол кезде Белламилердің адвокаты Хармон Уайлдер мен Уайлдердің көмекшісі Чарльз Шерман оған көрсетіледі. Бұл романның соңғы және соңғы алаңдатушысы: Уайлдер мен Шерман Мирна Девлин атып өлтірілгеннен кейін партиядан кенеттен жоғалып кетті. Олар заңсыз есірткі алып жүргендіктен, ешкімге білдіргісі келмеді. Теннис ойыны кезінде Мэри Беллами Шарлоттадан "Шығанақ" ала ма деп сұрайды. Содан кейін ол оны ормаққа алып барады, онда олар жыныстық қатынасқа түседі. Олар қонаққа қайта оралған кезде, бір қызметші қыз Мырнаның денесін жоғарғы қабаттағы бөлмеде үлкен айнаның алдында табады. Хаммердің досы Пэт Чемберс пен басқа полиция шақырылады, әр қонақтың алибиі тексеріледі. Енді қайырымдылық жасауға тағы бір себеп бар, Хаммер қоқан-лоқыны анықтау үшін күшін екі есе арттырады. Көп ұзамай ол есірткі айналымының кең ауқымын ашып, оны ашуға тырысқан. Үйінде Хаммер пәтеріне барып, ойлана бастайды. Ақыры, ол кісі өлтірушінің кім екенін біледі: доктор Мэннинг. Оған қарсы шығып, Хаммер уәдесін орындайды және оны досы Джекті өлтіргендей азапты түрде өлтіреді. Өлім аузында жатқан кісі өлтіруші Хаммерден қалайша мұндай қатыгездікпен әрекет еткенін сұрағанда, Хаммер: "Ол оңай болды! " деп жазылған.

Қабылдау

1953 жылы кітап фильмге бейімделген кезде, оның 3 500 000 данасы сатылған болатын.

Фильмдер

"Мен, қазылар алқасы" фильмінің алғашқы бейнелеуі 1953 жылы түсіріліп, United Artists арқылы көрсетілді. Спиллейнмен төрт фильмге келісім шарт жасалғаннан кейін, фильм 3D форматында түсірілді, Бифф Эллиот (Майк Хаммер рөлінде), Престон Фостер және Пегги Касл қатысты. Роман сюжеті фильм үшін жеңілдетілді. Фильм 1 299 000 долларлық табыс әкелді. Операторлық жұмысын Джон Алтон жасады. 1982 жылы оқиға тағы да фильмге көшті, режиссерлік жұмысты Ричард Т. Хефрон жасаса, Майк Хаммер рөлінде Арманд Ассанте ойнады.

Танымал мәдениетте

Романның ұстамсыздығы мен зорлық-зомбылығы кітаптың өзінен де ұзаққа созылды. Кітап "Дино Checks Out" атты Nickelodeon мультсериалының "Hey Arnold!" бөлімінде көрсетілді. Кітап Арнольдқа жеке естеліктердің қорабында сыйланды; алайда, Арнольдтың әкесі оны алып, "Сен 10 жасқа толғанға дейін осыны сақтап тұрамын" деді. Роман "Жұлдызды жол: Терең ғарыш" телесериалының "Пайда мен залал" ("Profit and Loss") атты эпизодында еске алынады. "All The Way" телекомедиясының алғашқы эпизодында (1950-ші жылдардағы оқиғалар бойынша) Potsie Weber Ричи Каннингхэмге кітаптың бір данасын "жаман қызға" бара жатқан кезде оқу үшін береді. M*A*S*H телесериалының 9-шы маусымындағы 208-ші эпизодында ("Достық операциясы"), жараланған Максвелл Клингер Чарльз Винчестерден осы романды оқып беруін сұрайды. Rush тобының "Show Don't Tell" әнінің екінші шумағында кітаптың атауына сілтеме жасалады. Стивен Кингтің "It" романында Дерри қаласының полиция қызметкері Алойсиус Нелл Эдди Каспбракпен бірге жедел жәрдем көлігінде осы кітапты оқып отырады. Ларри Макмертридің "Соңғы кинотеатр" ("The Last Picture Show") романында бұл кітап "жергілікті дәріханада таба алмайтын кітап" деп сипатталады. Романның киноға бейімделуінде екі басты кейіпкер сабақ кезінде осы кітапты жасырын түрде бір-біріне өткізеді. Джуди Блумның "Күтпеген оқиға" ("In the Unlikely Event") романында Руби әуежайда күтіп тұрып осы кітапты оқып жатады.