Кіріспе

Wortley Top Forge – тарихи бұрынғы балқыту пеші және темір зауыты, бастапқыда XVII ғасырға жатады, бірақ дәлелдерге сүйенсек, темір өңдеу осы аймақта XIV ғасырдың басында жүргізілген. Ол Англияның Оңтүстік Йоркшир округіндегі Барнсли қалашығында, Вортли ауылының жанындағы Дон өзенінің иілімінде орналасқан. Жоғарғы Фордж әрқашан жақын жердегі Wortley Low Forge-пен тығыз байланыста болды. 1639 жылы (немесе екеуі де) бір пеш салынған болуы мүмкін, ал 1641 жылы ол әрі қарай кеңейтілді, сол кезден бастап Вортлидегі теміршілер Томас Коттон және оның ұлы Уильям Коттон (1627–1674) жұмыс істеді; соңғысы Томас Коттонның әкесі болды. Англия азамат соғысы кезінде осында зеңбірек доптары жасалған деседі. Содан кейін балқыту пештері көбінесе Кауторн қаласындағы Канон Холлдан Спенсер отбасы мүшелері басқарған темір шеберлерінің желісіне тиесілі болды, бірақ 1676 мен 1690 жылдар аралығында басқа темір шеберлеріне жалға берілген. Екі пеш әрқашан Нейтер Банк Пешімен бірге жалға берілді, ол шамамен 1780 жылы жабылғанға дейін, барлығы Вортли отбасынан жалға алынған. 1744 жылы пеш Джон Кокшутқа (1774 жылы қайтыс болды) жалға берілді, ол оны серіктесімен бірге басқарды. Оның «қағаз диірмені» де болды. Одан кейін оның ұлы, тағы да Джон, оның орнына келді, ал шамамен 1800 жылы оның ісін ағасы Джеймс жалғастырды. Джеймс Мертир Тидфилде Уильям Кроушейдің Cyfarthfa темір зауытында серіктес ретінде жұмыс істеді және серіктестік таратылғаннан кейін 1791 жылы Вортлиге оралғаннан кейін, ол Вортлиге балқыту әдісін енгізді, қағаз диірмені, мүмкін, темірдің сырықтарын жасау үшін өзгертілді. 1820 жылы Джеймс қайтыс болғаннан кейін, зауыт туыстарына, содан кейін түрлі қоғамдық тұлғаларға өтті, 1849 жылы Томас Эндрюстің қолына тиді. 1871 жылы қайтыс болғаннан кейін, оның ұлы Томас Эндрюс оның орнына келді, ол 1907 жылы қайтыс болды. Жоғарғы Фордждағы ғимараттардың бірінде 1713 жылғы тас орнатылған. Алайда, ғимараттың қазіргі орналасуы 1850 жылдарға дейін сақталған, сол кезде пеш негізінен теміржол вагондары үшін шахталар мен осьтерді өндіруге ауыстырылды. Инженер және металлург Томас Эндрюс осы жерде әлемдегі ең алғашқы металлургиялық тәжірибелердің бірін жүргізді. XIX ғасырда осында жоғары сапалы теміржол осьтері өндіріліп, бүкіл әлемге экспортталды. Өндіріс шамамен 1912 жылы тоқтатылды, бірақ 1929 жылға дейін учаскенің бір бөлігі пайдаланылды. Топ Фордж балғаларының бірі 1933 немесе 1934 жылы демонстрациялық мақсатта қолданылды. 1955 жылы К. Р. Эндрюстің (екінші Томас ұлы) арманы орындалды, Шеффилд сауда тарихы қоғамы (қазіргі Оңтүстік Йоркшир индустриялық тарихы қоғамы) пешті өнеркәсіптік мұражай ретінде қайта ашты. 1960 жылдардың ортасынан бастап 40 жылдан астам уақыт бойы пештің құрметті кураторы Кен Хоули болды, ол 1998 жылы MBE орденімен марапатталған, ол пешті қазіргі күйіне дейін сақтап, қалпына келтіруде жетекшілік еткен еріктілер тобының күші болды. Ерекше қызығушылық тудыратын мәселе – учаскеде тек су доңғалақтары ғана қолданылған. Барлық үш су доңғалағы жұмыс істеуге жарамды күйге келтірілді. Оның ғимараттарында әртүрлі өнеркәсіптік машиналар, соның ішінде Маршалл екі цилиндрлі бу машинасы орналасқан.