Кіріспе

Шропширдегі қала, Англия

Ironbridge – Англияның Шропшир графтығындағы Телфорд және Врекн ауданындағы өзен жағасындағы ауыл. Ол Северн өзенінің жағасында, Ironbridge шатқалының ортасында және The Gorge азаматтық округінде орналасқан. Ironbridge 1779 жылы салынған 30 метрлік құйрылған темірден жасалған көпірдің атын алған.

Тарих

Темір көпірдің маңындағы аймақты оны туристік орын ретінде таныстырушылар "Өнеркәсіптік революцияның бастауы" деп сипаттайды. Бұл сипаттама Абрахам Дарбидің Коулбрукдейлде кокспен темір балқыту технологиясын жетілдіргендігіне негізделген, бұл темірді өндіруді едәуір арзанға түсірді. Дегенмен, өнеркәсіптік революция бір ғана жерде басталған жоқ. Дарбидің темір балқытуы осы кең ауқымды революцияның шағын бөлігі ғана болды және көп ұзамай ірі темір балқыту аймақтарымен ығыстырылды. Бірақ көпір – құйма темірден жасалған алғашқы және бүгінгі күнге дейін сақталған сирек мысалдардың бірі ретінде – өнеркәсіптік дәуірдің басталуын символдайды. Көпірді бірінші Абрахам Дарбидің немересі Абрахам Дарби III салды, ал бастапқы жобасын Томас Фарноллс Притчард жасаған. Құрылыс 1779 жылы басталды және 1781 жылғы Жаңа жылда ашылды. Одан кейін көне Мадлей базары жаңа мақсатта салынған алаңға және грузин стиліндегі майданға көшірілді. Бұрынғы Мадлей Вуд елді мекені Коалбрукдейл көмір кенішінің коммерциялық және әкімшілік орталығы – Айронбридж ретінде жоспарланған қалалық орталыққа айналды. Темір көпірдің иелері жаңа көпірге және Северн шатқалының өнеркәсіптік нысандарына келушілерді қабылдау үшін Тонтин қонақ үйін де салды. Қонақ үйге қарап тұрған алаңда 1924 жылы орнатылған Айронбридж соғыс ескерткіші тұр. Бұл ескерткішті Артур Джордж Уокер жасаған, ал оның қолында А. Б. Бертонның, құю цехының жұмысшысының қолы да бар. Өзен үстіндегі төбеде 16 ғасырда салынған Линкольн төбесіндегі тас аңшылық үйі, 17 және 18 ғасырлардағы көптеген жұмысшылардың үйлері, темір өндірушілер мен шахта және өзен кемелерінің иелері салған әсем грузин үйлері және түрлі түсті кірпіштер мен черепицадан салынған ерте викториандық виллалар орналасқан. Сент-Люка шіркеуі (1837) – Мэдлидің Сэмюэл Смитінің қарапайым комиссарлық готика стилінде салынған, Дэвид Эванс (Шрусбери) жасаған витражды терезелері бар. Оның құрылысы ерекше, өйткені ғибадатхана батыс жағында, ал мұнара шығыс жағында орналасқан, көптеген шіркеулердегідей кері орналасқан. Бұл батыс жағындағы жердің тұрақсыздығына және мұнараның салмағын көтере алмауына байланысты. Шіркеу мұнарасындағы қоңыраулар 1920 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыста қаза тапқан жергілікті тұрғындардың құрметіне орнатылды, ал шіркеудің сыртқы сағаты Екінші дүниежүзілік соғыста қаза тапқандардың естелігі үшін жарықтандырылды. 2003 жылдың 10 шілдесінде Королева және Эдинбург герцогы Шропширге сапар жасады, оның ішінде Айронбриджге бару және көпірдің үстінен серуендеу де болды. Тамыз айында Айронбридждегі Северн өзенінде жыл сайынғы Coracle регатасы өткізіледі, сонымен қатар жыл бойы көптеген басқа да шаралар ұйымдастырылады. Бұл негізінен Роджерс отбасының бірнеше буын бойы Айронбриджде тұрғандықтарымен байланысты. Айронбридждің сыртында, Коалбрукдейлде Айронбридж институты орналасқан, ол Бирмингем университеті мен Айронбридж шатқалы мұражайының трасты арасындағы серіктестік болып табылады және мұра саласындағы жоғары білім мен кәсіби дамуды ұсынады.

Су тасқыны

Айронбриджде жыл сайын қайталанатын Северн өзенінің су басуы мәселесі бар, Шропширдің көптеген басқа да аймақтары сияқты. Бұрынғы су тасқындары Wharfage-ге көп зиян келтірді және бұл жерде The Swan және White Hart пабтарымен қатар түрлі жеке үйлер де орналасқан. 2004 жылдың ақпан айынан бастап DEFRA, Қоршаған ортаны қорғау агенттігімен бірлесіп, су тасқыны кезінде орнатылатын көшпелі бөгет жүйесін енгізді. Су тасқынының ең биік деңгейінде су бөгетке дейін жеткен. 2020 жылдың 26 ақпанында Сиара және Дэннис дауылдарынан келген мол жаңбырдан кейін көшпелі бөгет зақымданып, Wharfage-дегі барлық тұрғындарды эвакуациялау қажет болды. 2022 жылдың ақпан айында Айронбридж тағы да суға батты.