Бретт Холлидей: Американдық детектив жазушысының өмірі мен шығармалары

Кіріспе

Американдық романист Брет Холлидей (31 шілде 1904 – 4 ақпан 1977) – американдық детектив және батырлық романдар жазушысы Дэвис Дрессердің ең танымал псевдонімі. Холлидей ұзақ жылдар бойы жазған Майкл Шейн детективтерімен әйгілі, кейін оларды жазуды басқа авторларға тапсырған. Дрессер Аса Бейкер, Мэтью Блад, Кэтрин Калвер, Дон Дэвис, Хал Дебретт, Энтони Скотт, Питер Филд және Андерсон Уэйн аттарымен батырлық романдар, жеке детективтік оқиғалар мен махаббат романдары жазды.

Өмірбаян

Дрессер Чикаго қаласында, Иллинойс штатында дүниеге келді, бірақ көбінесе Батыс Техаста өсті. Бала кезінде тікенді сымға ілініп, бір көзін жоғалтқандықтан, өмірінің соңына дейін көз жапқыш тағып жүрді. 14 жасында үйден қашып, Техастағы Форт-Блисс әскери базасында АҚШ-тың 5-ші кавалерия полкіне қатысты, содан кейін Рио-Гранде өзеніндегі шекара күзетінде бір жыл қызмет етті. Әскери қызметтен кейін Техасқа оралып, орта мектепті бітірді. Оқиға іздеп, Дрессер Оңтүстік-Батыс аймағында саяхаттап, түрлі жұмыстар істеді: қашар, ферма жұмысшысы, Мексика шығанағындағы жүк кемесінің матросы, Калифорниядағы мұнай кен орындарында жұмысшы және т.б. Кейін Три-Стейт инженерлік колледжіне түсіп, азаматтық инженер мамандығы бойынша сертификат алды. Техасқа қайтқаннан кейін бірнеше жыл инженер және жер өлшеуші болып жұмыс істеді, ал 1927 жылы жазумен айналыса бастады. Бірінші некесінен (Кэтлин Роллинстен, оның бұрынғы некесінен екі қызы болған) кейін Дрессер 1946 жылдан 1961 жылға дейін детектив жанрында жазатын Хелен МакКлойға үйленді, олардың Хлоя есімді қызы болды. Екеуі «Халлидей және МакКлой» әдеби агенттігін құрды. Дрессер 1953-1965 жылдары өзінің және басқа авторлардың кітаптарын басып шығарған «Torquil Publishing Company» баспасын да құрды. 1961 жылы ол да жазушы Мэри Савиджге үйленді, олардың ұлы Холлидей 1965 жылы дүниеге келді. Шейннің алғашқы романы 1939 жылы «Henry Holt & Co.» баспасынан қабылданбас бұрын 21 баспагерден кері қайтарылды. Шейн сериясы өте табысты болды, көптеген рет қайта басылып, француз, испан, итальян, неміс, швед, жапон және иврит тілдеріне аударылды. 1940 жылдары Шейн кейіпкеріне арналған радиосериал эфирге берілді. Он екі фильм түсірілді, олардың жетісінде Ллойд Нолан Шейн рөлін ойнады. «20th Century Fox» компаниясы түсірген Ноланның бес фильмі DVD форматында шықты: «Майкл Шейн, жеке детектив»; «Слиперс Вест»; «Өлімге дайындық»; «Көк, ақ және мінсіз» және «Өлмейтін адам». «Fox» сериясы аяқталғаннан кейін «Producers Releasing Corporation» Хью Бомонтты детектив рөлінде көрсеткен тағы бес «Шейн» фильмін түсірді. 1960 жылы Ричард Деннингтің басты рөлде ойнаған телесериал, сондай-ақ 1956 жылы «Майкл Шейн Мистери» журналы ретінде басталып, шамамен 30 жылға созылған детективтік журналдар да жарық көрді. 2005 жылғы «Kiss Kiss Bang Bang» фильмі Холлидейдің «Bodies Are Where You Find Them» романының негізінде түсірілді. 2016 жылғы «The Nice Guys» фильмі Брет Холлидейдің туындыларына құрмет көрсетті. 1958 жылы Дрессер «Брет Холлидей» псевдонимімен жарық көрген романдарды жазуын тоқтатты және сериалды жалғастыру үшін Билл Пронзини және Роберт Террелл сияқты жазба жұмысын орындайтын авторларды шақырды. Бұл журнал үшін де, «Dell» баспасының қағаз кітаптары үшін де осы тәсіл қолданылды. Дрессер Американың детектив жазушылар қауымдастығының негізін қалаушы мүшесі болды, ал 1954 жылы ол мен МакКлой жанр туралы сындық жазбалары үшін «Edgar Award» сыйлығын алды. Ол 72 жасқа толғанда Калифорния штатындағы Санта-Барбара қаласында қайтыс болды.

Dresser was born in Chicago, Illinois, but mostly grew up in West Texas. Here he lost an eye to barbed wire as a boy, and thus had to wear an eye patch for the rest of his life. At the age of 14, he ran away from home and enlisted in the U. S. 5th Cavalry Regiment at Fort Bliss, Texas, followed by a year of Border Patrol duty on the Rio Grande. After his service, he returned to Texas to finish high school. In search of adventure, Dresser traveled throughout the Southwest working at various odd jobs, including that of muleskinner, farm hand, deckhand on a freighter in the Gulf of Mexico, laborer in the California oilfields, etc. Eventually, he went to Tri State College of Engineering, where he received a certificate in civil engineering. Back in Texas, he worked as an engineer and surveyor for several years before turning to writing in 1927. After his first marriage (to Kathleen Rollins, who had two daughters from a previous marriage), Dresser was married to mystery writer Helen McCloy from 1946 to 1961; they had a daughter named Chloe. As partners, they formed a literary agency called Halliday and McCloy. Dresser also established Torquil Publishing Company, which published his books as well as those of other authors, from 1953 to 1965. In 1961, he married Mary Savage, also a writer; their son, Halliday, was born in 1965. The first Shayne novel was rejected by 21 publishers before being accepted by Henry Holt & Co. in 1939. The Shayne series went on to be highly successful, reprinted in many editions and translated into French, Spanish, Italian, German, Swedish, Japanese and Hebrew. A radio series based on the Shayne character was heard during the 1940s. Twelve motion pictures were made, seven of them featuring Lloyd Nolan as Shayne. Five of the Nolan films, which were produced by 20th Century Fox, have been released on DVD: Michael Shayne, Private Detective; Sleepers West; Dressed to Kill; Blue, White and Perfect and The Man Who Wouldn't Die. After the Fox series ended, five more Shayne films were made by Producers Releasing Corporation which featured Hugh Beaumont as the detective. There was also a TV series in 1960, starring Richard Denning, as well as a pulp fiction magazine that began as Michael Shayne Mystery Magazine in 1956 and ran for nearly 30 years. The 2005 film Kiss Kiss Bang Bang is based partly on Halliday's novel Bodies Are Where You Find Them. The 2016 film The Nice Guys gave an acknowledgment to the works of Brett Halliday. In 1958, Dresser ceased penning the novels published under the name "Brett Halliday", and arranged for ghostwriters, among them Bill Pronzini and Robert Terrell, to continue the series. This was likewise the arrangement for the magazine, and for the Dell paperback originals. Dresser was a founding member of the Mystery Writers of America, and in 1954 he and McCloy were given Edgar Awards for their critical writings on the genre. He lived in Santa Barbara, California, until his death at the age of 72.