Кіріспе

Теңіздік күзет жүйесіндегі жұмыс ауысымы

Ит сағаты – теңіздік күзет жүйесіндегі жұмыс ауысымы, сонымен қатар "күзет" деп те аталады, ол стандартты күзет кезеңінің жартысына тең. Әдетте, бұл 16:00 мен 20:00 аралығындағы (сағат 16:00 мен 20:00) төрт сағаттық күзет кезеңін екі екі сағаттық "ит сағатына" бөлу арқылы жасалады, онда "бірінші" ит сағаты 16:00-ден 18:00-ге дейін (сағат 4-тен 6-ға дейін), ал "екінші" немесе "соңғы" ит сағаты 18:00-ден 20:00-ге дейін (сағат 6-дан 8-ге дейін) болады. Бұл күзеттің болу себебі – экипаж барлық күзеттерді кезекпен алмастыру үшін кеменің күнінде тақ санда күзет болуы керек. Бір күзетті екіге бөлу теңізшілерге әр түнді ортаңғы күзетте тұрудың орнына әртүрлі күзеттерде тұруға мүмкіндік береді. Сондай-ақ, уақытты таңдау экипаждағы барлық күзетшілерге, егер олар екеу ғана болса, кешкі асты дәстүрлі уақытта ішуге мүмкіндік береді.

Этимология

Оксфорд ағылшын сөздігінде "dogwatch" сөзі неміс немесе голланд тілдеріндегі ұқсас терминнің тікелей аудармасы екені айтылады. Бұл термин бастапқыда кемелердегі түнгі күзетке қатысты – яғни, (құрлықта) иттерден басқа барлығы ұйықтаған уақыт. Атаудың "Ит жұлдызы" деп аталатын Сириус жұлдызынан шыққан деген де болжам бар, себебі Сириус түнде көрінетін алғашқы жұлдыз болған. Басқа бір халықтық этимология бойынша, осы "жартылай" күзетке тағайындалған адам "күзеттен қашып", "ит күзетін" атқарған деседі. Содан ол "ит күзету" деп қысқартылған. Тағы бір түсіндірме бойынша, осы күзетте ұйықтап жатқандар тек "иттей ұйықтайды". Патрик О'Брайанның Обри-Матурин сериясындағы Стивен Матурин 19 ғасыр юморисі Теодор Хуктың мынадай әзілін айтады: "ит күзеті" осылай аталған, себебі ол "қырқылған" ("қысқартылған").