Кіріспе

Мүшелікті, атақты немесе жетістікті көрсететін физикалық немесе цифрлық таңба – бұл ұйымның таңбасын қамтитын құрылғы немесе аксессуар, ол қызмет көрсетудің белгілі бір деңгейіне, ерекше жетістікке, ант қабылдау арқылы берілген биліктің символына (мысалы, полиция және өрт қызметтері), заңды жұмысқа орналасуына немесе студенттік статусына куәлік ретінде ұсынылады немесе көрсетіледі. Олар сондай-ақ жарнама, таныстыру және брендтік мақсаттар үшін қолданылады. Таңбалар металдан, пластиктен, былғарыдан, матадан, резеңкеден және т.б. жасалуы мүмкін, және олар көбінесе киімге, сөмкелерге, аяқ киімге, көлік құралдарына, үй шаруалық электр жабдықтарына және т.б. бекітіледі. Матадан жасалған таңбалар немесе жапсырмалар тоқыма немесе тігіле жасалуы мүмкін, және олар желімдеу, үтіктеу, тігу немесе тігістер арқылы бекітіледі. Таңбалар кеңінен коллекциялық заттарға айналды: мысалы, Ұлыбританияда Таңба коллекционерлері клубы 1980 жылдан бері жұмыс істеп келеді. Әскери қызметте таңбалар оны киген адамның бөліміне немесе әскер түріне жататындығын, сондай-ақ әскери оқу, атақ және т.б. арқылы алынған біліктіліктерін көрсету үшін қолданылады. Ұсқынсыздық және гидтер сияқты жастар ұйымдары да оларды топқа мүшелікті, марапаттарды және дәрежелерді көрсету үшін пайдаланады.

Тарих

Орта ғасырларда белгілер әшекей бұйымдарымен бірдей танымал болды және Данстабл Лебедь Белгісі сияқты өте қымбат зергерлік туындылардан бастап, қорғасыннан немесе басқа да арзан металдардан жасалған қарапайым қалыпталған белгілерге дейін әртүрлі болды. Арнайы түрлеріне қажылық сапарды аяқтағандар тағатын қажылық белгілері және саяси тұлғаға қызмет көрсету немесе адалдық білдіру үшін тағатын геральдикалық немесе ливреялық белгілер жатты. Соңғылары Англияда ерекше танымал болды және Розалар соғысына дейінгі кезеңде қызу дау тудырды. 1483 жылғы бір патшалық тойда 13 000 белгі таратылды, сол кездегі халық санына қарағанда бұл өте көп санды құрады. Басқа түрлеріне маңызды тұлғалардың қорымдарына қатысушыларға табыс етілген жерлеу белгілері және жануарлар немесе жүректер бейнеленген қарапайым сәндік белгілер кірді. Ең әсем белгілер металл мойындыққа аспа ретінде тағылды, көбінесе алтынмен немесе күміспен қапталған. Ливреялық белгіден әртүрлі қызмет белгілері пайда болды, оларды шенеуніктер, сарбаздар және қызметшілер киді. 17 ғасырға қарай британ армиясында сарбаздың полкін көрсететін металл (қазір көбінесе пластик) бас киімге тағылатын белгі стандартқа айналды, сияқты көптеген еуропалық армияларда (бірақ әрқашан теңіз күштерінде емес). 19 ғасырға қарай белгі кез келген форманың, соның ішінде мектеп формасының, ажырамас бөлігіне айналды, Ұлыбританияда мектеп белгісі әлі де жакеттің немесе блейзердің кеуде қалтасында матадан тігілген күйінде кездеседі.

Әртүрлі қолданылулары

Ең танымал белгілердің бірі – әдетте жұлдыз тәрізді американдық шериф белгісі, ол вестерн фильмдерінде кеңінен танымал болды. Мао Цзэдунның белгісі, әдетте, ең танымал саяси белгі болып саналады. Студенттік ұйымдар мен әйелдер қауымдарының мүшелері өздерінің ұйымға жататындығын білдіретін брошкаларды белгілер деп атайды. BBC балалар бағдарламасы «Көк Питер» өз көрермендеріне «Көк Питер белгісін» сыйлайды. Бұл белгілерді сатып алу мүмкін емес, тек оларды алған және сатуға ниетті адамдардан ғана алуға болады, сондықтан олар коллекциялық құндылыққа ие. Корпус белгілері – процессорлар мен бейнекарталар сияқты түрлі компьютерлік бөліктермен бірге келетін қалың, жарық өткізбейтін стикерлер. Заманауи компьютерлік корпус жағдайында, корпус белгісін орнатуды жеңілдету үшін алдыңғы панельге арналған ойық жасалған. Түймеше белгілер – дизайны немесе суреті пластик қабықшамен жабылған, жинауға ыңғайлы дөңгелек белгілер. Олар металл немесе қауіпсіздік қыстырғышы бар. Ең көп таралған өлшемі – , бірақ белгілер осы өлшемнен бастап дейін кез келген мөлшерде болуы мүмкін. Бұл стильдегі белгілер саяси науқандарда қолданылады және көбінесе туған күн құттықтауларымен бірге сыйға беріледі. АҚШ-та құқық қорғау органдары, өрт сөндірушілер және күзетшілер қолданатын белгілер әдетте әртүрлі түстердегі және жалатылған металдан жасалады және униформа жейдесінің немесе күртесінің сол жақ төс қалтасының үстінде тағылады. Детективтер мен азаматтық киім киетін қызметкерлер оларды белдікке ілінетін ұстағышта немесе мойынға асылған тізбекте тағуға болады. Белгілердің пішіндері алуан түрлі: қалалық полиция бөлімдері көбінесе қалқан пішінінің нұсқаларын қолданады, ал шерифтік бөлімдер әдетте 5, 6 немесе 7 қырлы жұлдыз пішінін таңдайды. Көбінесе белгінің ортасында ұйымның, қаланың, округтің немесе компанияның эмальді мөрі орналасқан. Компьютерлік технологияда белгілер дағдыларды көрсету үшін қолданылады. Білім беру саласында MacArthur Foundation’s Badges for Lifelong Learning жобасында қолданылатын сияқты, цифрлық белгілер дәстүрлі куәліктердің баламалы түрі ретінде пайдаланылады. Жапонияда адвокаттарға сотта немесе жұмыс барысында сәйкестендіру құралы ретінде қызмет ететін лацканға ілінетін белгілер беріледі. Заң бойынша адвокаттарға мемлекеттік органдарды ақпарат беруге міндеттеу сияқты арнайы өкілеттіктер берілген, сондықтан бұл белгілер адвокаттарға өздерін осы лауазымда тез анықтауға мүмкіндік береді.