Кіріспе
Дальматиндық итальяндық сәулетші және инженер Лучано Лаурана (Lutiano Dellaurana, ) (шамамен 1420 – 1479) – Дальмациядағы Задар қаласына жақын орналасқан тарихи Врана елді мекенінен шыққан итальяндық сәулетші және инженер (қазір Хорватия, сол кезде Венеция Республикасының бір бөлігі). Ол Ренессанс сәулетінің дамуына зор ықпал етті. Оның жобаларына хорват глаголит әрпімен жазылған жазбалар қоса берілген, мұны әйгілі Бернардо Балди куәландырған. Ол мүсінші Франческо Лаураның туысы болды.
Luciano Laurana (Lutiano Dellaurana, ) (c. 1420 – 1479) was a Dalmatian Italian architect and engineer from the historic Vrana settlement near the town of Zadar in Dalmatia, (today in Croatia, then part of the Republic of Venice) He considerably influenced the development of Renaissance architecture. His projects were accompanied with notes in the Croatian glagolitic script, as witnessed by the famous Bernardo Baldi. He was a relative of the sculptor Francesco Laurana.
Өмірбаян
Лаурана Далмациядағы Задар қаласының жанындағы Вранада дүниеге келген. Кейіннен оны Урбинодағы итальяндықтар Шиавоне деп атады. Оның ерте жылдары туралы көп мәлімет белгілі емес. Оның әкесі Мартин Задарда тас кесетін болған, ол әйгілі мүсінші Джорджо да Себеникомен бірге Швебик соборында (Святой Джеймс соборы) жұмыс істеді. Шамамен 1465 жылы ол Мантуяда Леон Баттиста Альбертипен бірлесіп жұмыс істеген. 1466 жылдан 1472 жылға дейін ол Урбино герцогы Федерико III да Монтефельтроның тапсырысымен салынған жаңа сарайдың құрылысын басқарды. Туындылардың авторлығы әлі де даулы, себебі құрылысқа Франческо ди Джорджо да қатысқандығы белгілі: алайда, инновациялық фасады дәстүрлі түрде Лаурананың туындысы деп есептеледі. Лаурана итальяндық Ренессанс дәстүрін бағаналар, пилястралар және аркадалар жүйесін қолдану арқылы әдемі фасадарлар мен кең бөлмелер жасау арқылы дамытты. Аркадалы сарай ауласында Лаурана замандас флоренциялықтардың жұмыстарынан гөрі ырғақты жеңілдікке, кеңдікке және күрделілікке қол жеткізді. Кейін ол Неаполь королі Ферранте II үшін Неапольде жұмыс істеді. 1472 жылдан бастап ол Пезаро қаласында болып, 1479 жылы қайтыс болғанға дейін Касл (Рокка) құрылысына қатысты. Урбино ұлттық галереясында сақталатын "La città ideale" анонимді картинасы оған жатқызылады.
Ұлты
Британ энциклопедиясы Лучано Лорананы "15 ғасырдағы итальян архитектурасының маңызды тұлғаларының бірі" деп сипаттайды. The Architecture Book, The Architectural historian in America және Enciclopedia Italiana Лаурананы "итальян архитектор" деп белгілейді. Ол халықаралық жағынан итальян суретшісі ретінде танымал, бірақ қазір хорваттар өнер туралы шолуларында оны "Луцијан Вранјанин" деген атпен қарастырады.