Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кардифф қаласының маңындағы аудан, Уэльс
Suburb and community of Cardiff, Wales
Ривибина (/r//u/'/b//ai//n//ə/; Ривбейна, сондай-ақ Ривибина) – Уэльстің астанасы Кардиффтің солтүстігіндегі маңындағы аудан және қауымдастық. Бұрын Уитчерч приходының кішігірім ауылы болған Ривибина ХХ ғасырда дамып, қазір жеке округке айналды. Дегенмен, ол өзінің бұрынғы ерекшеліктерін сақтап, Беула Біріккен реформаланған шіркеуі (алғашқыда Капел Беула) ауылдық көрініс береді. Қазіргі Ривибина, оның ішінде Ривибина бақ ауылы, Веналт төбесі, Ривибина төбесі, Ридваэдлид және Лланишен Фах және Пантмаур құрылыстары кіреді. Батысында Уитчерч (Йр Эглвис Ньюд), шығысында Лланишен және оңтүстігінде Бирчгроув (Ллвинбеду) аудандары орналасқан. Солтүстікте Керфиллимен шекара. Аймаққа Коритон желісіндегі Ривибина теміржол станциясы қызмет көрсетеді.
Rhiwbina (/r//u/'/b//ai//n//ə/; Rhiwbeina , also Rhiwbina) is a suburb and community in the north of Cardiff, the capital of Wales. Formerly a small hamlet within the parish of Whitchurch, Rhiwbina was developed throughout the twentieth century, and is now a separate ward. It retains aspects of its former character, however, and is given a Welsh village appearance by Beulah United Reformed Church (originally Capel Beulah) at the village crossroads. Modern Rhiwbina, which includes Rhiwbina Garden Village, Wenallt Hill, Rhiwbina Hill, Rhydwaedlyd and the Llanishen Fach and Pantmawr developments, is bordered by the suburbs of Whitchurch (Yr Eglwys Newydd) to the west, Llanishen to the east, and Birchgrove (Llwynbedw) to the south. To the north is the border with Caerphilly. The area is served by Rhiwbina railway station on the Coryton Line.
Этимологиясы мен айтылуы
Бұл аймақтағы ең ерте қоныс туралы жазбалар 12 ғасырдағы Лландаф кітабында кездеседі. Кітапта Риваллон, Рханның ұлы, өзінің "Риубриен" мүлігінен бас тартып, оны 1040 жылы епископқа беруі туралы айтылған. Папа II Гонорийдің бұйрығында да 1129 жылы "Риубриен" епископтың иелігінде болғаны жазылған. Қазіргі заманғы Rhiwbina атауы алғаш рет 1630 жылы Сенгенидд кантревінің зерттеуінде тіркелген; онда Кастелл Кох қираған жері "Риубинаның Генри Морганға" тиесілі болғаны көрсетілген. Атау 1708 жылы Риухина, ал 1777 жылы Рубина түрінде өсиеттерде де кездеседі. Атаудың бірінші бөлігінің rhiw сөзінен (Rhiwbina жер бедеріне сәйкес келетін еңіс немесе көтерілу мағынасы) шыққандығында барлық ғалымдар келіседі, бірақ екінші бөлігінің этимологиясы әлі даулы. pina (қайын ағаштары) және pannier (Кэрфиллиден Кардиффке дейін ауыл арқылы темір таситын еселдердің паниерлері) деген ұсыныстар қабылданбады, себебі атау Кэрфиллидегі темір өңдеуден және аймаққа қарағай ағаштарының енгізілуінен бұрын пайда болған сияқты. Халық арасында кең таралған этимология бойынша, атау Риу Беунодан шыққан (Бейуно, әлдекім, Әулие Бейуноға сілтеме жасайды). Ауыл тұрғындарының тілдік мұрағатындағы жазбаларда соңғы дауыс (Rhiw BE na) деп айтылады. Алайда, 20 ғасырда ауыл дамыған сайын, валли тілін ана тілі ретінде білетін адамдардың саны азайды. Бұл демографиялық өзгеріске байланысты, валли тілінің орфографиясын білмейтіндер бұл есімді жиі дұрыс айта алмады, оның орнына соңғы дифтонгпен (Rhiw BYE na) айтты. Бастапқы және жаңа айтылуды дұрыс көрсету үшін, ауыл Уэльстегі екі стандартталған валли тіліндегі жазылуы бар сегіз елді мекеннің бірі болып табылады: Rhiwbina және Rhiwbeina.
The earliest records of a settlement in the area are found in the 12th century Book of Llandaff. This records that Rhiwallon, son of Rhan, gave up his "Rhiwbrien" property and that it be transferred to the Bishop in 1040. A papal bull of Honorius II, also records that "Rhiwbrien" was part of the Bishop's holdings in 1129. The modern name, Rhiwbina is first documented in a 1630 survey of the Cantref of Senghenydd; it states that the ground on which the ruins of Castell Coch stood belonged to "Henry Morgan of Rhiwbyna". The name also appears in a Will of 1708 as Rhiwhina and in 1777 as Rhubina. Although the first element is unanimously agreed to derive from rhiw (meaning a slope or ascent, matching Rhiwbina's topography), there is no agreed etymology for the second. The suggestions for pina, from the local Welsh dialect form of pinau (pine trees) and for pannier (referring to the panniers of the mules carrying iron through the village from Caerphilly to Cardiff) have both been rejected as the name appears to predate both ironworking in Caerphilly and the introduction of pine trees to the area. A popular folk etymology states that the name derives from Rhiw Beuno (with Beuno likely referring to St Beuno). Archive recordings of Welsh speakers from the area all pronounce the penultimate vowel as (Rhiw BE na). However, as the village developed throughout the 20th century, the number of people with Welsh as their first language continued to decline. This demographic shift saw the name often mispronounced by those unfamiliar with Welsh orthography, and pronouncing the name with a penultimate diphthong, (Rhiw BYE na) instead. To better reflect the original and new pronunciations, the village is one of only eight settlements in Wales to have two standardised Welsh spellings, Rhiwbina and Rhiwbeina.
Тарих
Ривбинаның солтүстігіндегі Веналлт тауының шыңына жақын жерде, темір дәуіріне жататын, сопақша пішіндес бекіністің қалдықтары сақталған. Таудың етегінде ортағасырлық мотт – Твмпат қамалы орналасқан, ол ескерткіш ретінде қорғалады. Морганнвг (Гламорган) аймағының соңғы тумасы Иестин ап Гургант, 11-шы ғасырдың соңында Ривбинаның солтүстігінде болған шайқаста қаза тапқан болуы мүмкін, бұл оқиға қазіргі «Butchers Arms» пабының жанында болған. Жақын жерде ағатын өзенге әлі күнге дейін Rhyd Waedlyd, яғни «Қанды өткел» деген ат берілген. Rhydwaedlyd атауы 20-шы ғасырдың екінші жартысында Ривбинаның шығысында салынған тұрғын үйлерге берілген. Содан бері бұл аймақ Ривбинаның бір бөлігі саналады және «Rhydwaedlyd» атауы толығымен қолданыстан шығып кеткен. 20-шы ғасырға дейін бұл аймақ ауылдық жер болып сақталды, онда аз ғана үйлер болды. 1911 жылы теміржол станциясы ашылды, ал келесі жылы сэр Реймонд Унвиннің жобасы бойынша Rhiwbina Garden Village – жаңа бақшалы қалашықтың құрылысы басталды. Алғашқы 34 үй 1913 жылы салынды, ал 1919-1923 жылдары тағы да көп үйлер салынды. Олар Пен-и-Дре мен Лон-Иса арасындағы аумақты алып жатып, Rhiwbina Garden Village деп аталды. 1976 жылы бұл аймақ ескерткіштерді қорғау аймағы болып жарияланды. 20-шы ғасырдың басында Ривбинаның орталық нүктесі «Ривбина шай бақтары» болды. Смарт отбасына тиесілі болған ол кейіннен автокөліктердің дамуына байланысты «Rhiwbina Motor Garages» болып өзгерді, ал 1980-шы жылдардың басында аймақтың алғашқы бейнежазбалар прокаты орнына айналды. 1989 жылы Клифф Смарт зейнетке шыққаннан кейін бизнес жабылды, ал бұл жерде қазір Clos Yr Ardd құрылысы жүріп жатыр. Бұл атау «Бақшаға жақын» деп аударылады, шай бақтарының құрметіне берілген, бірақ қазір бұл жерде көгалданған аймақтар өте аз. Ривбина ауылының орталығы жақын орналасқан Уитчерч және Бирчгроувпен салыстырғанда кішкентай, бірақ соңғы жылдары жаңарып, сыйлықтар мен өнер бұйымдарын іздеушілер үшін танымал сауда орталығына айналды.
Near the summit of the Wenallt, to the north of Rhiwbina, are the remains of an oval encampment probably dating from the Iron Age, the earliest evidence of settlement in the area. At the base of the hill is a medieval motte called the Twmpath Castle, which is a scheduled monument. The last native Welsh Prince of Morgannwg (Glamorgan), Iestyn ap Gwrgant, may have been killed in a battle north of Rhiwbina towards the end of the 11th century, near the present day Butchers Arms public house. The stream nearby is still called Rhyd Waedlyd, which means 'Bloody Ford'. Rhydwaedlyd was the title given to housing developments to Rhiwbina's east in the latter half of the 20th century. This area has since come to be considered part of Rhiwbina itself and the name 'Rhydwaedlyd' has fallen out of use entirely. Until the 20th century the area remained rural, with few houses. The railway station opened in 1911, and the following year development began of Rhiwbina Garden Village, a new garden suburb based on a masterplan by Sir Raymond Unwin, one of the leading architects of the Garden city movement. The first 34 houses were built in 1913 and more were built from 1919 to 1923, occupying an area between Pen y dre and Lon Isa which became known as Rhiwbina Garden Village. It was designated as a Conservation Area in 1976. A focal point in Rhiwbina in the early 20th century was the "Rhiwbina Tea Gardens". Owned by the Smart family, it later became "Rhiwbina Motor Garages" in response to the rise of the motor car and subsequently the area's first video rental outlet in the early 1980s. The business was closed on the retirement of Cliff Smart in 1989 and the site is now occupied by the development of Clos Yr Ardd. This translates as Garden Close, in memory of the Tea Gardens, but there is little greenery left. Rhiwbina village centre is small compared to nearby Whitchurch and Birchgrove, but has in recent years undergone a revival, and is now a popular shopping destination for gifts and art.
Ыңғайлылықтар
Ауданда үш мектеп бар: Риубейна бастауыш мектебі, Лланишен Фах бастауыш мектебі және Гринхилл мектебі. Лланишен Фах – Кардиффтегі 6-сынып оқушыларын екі негізгі орта мектепке, Уитчерч орта мектебіне және Лланишен орта мектебіне жіберетін жалғыз мектеп. Қазіргі уақытта Риубинада валлий тілінде білім беретін мектеп жоқ. Сондықтан, кейбір жергілікті балалар жақын орналасқан Ysgol y Wern және Ysgol Melin Griffith мектептеріне білім алуға барады. Аймақта көптеген шіркеулер мен шағын ғибадатханалар бар, оның ішінде Барлық Әулиелер (Уэльс шіркеуі), Беула (URC), Бетезда (Тәуелсіз), Риубина баптист шіркеуі, Бетания (Баптист), Бетел (Методист) және Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілер шіркеуі (LDS шіркеуі). Риубинаның солтүстігінде Хёль Лланишен Фах көшесіндегі дүкендер қатары орналасқан, ол 1960 жылдары жаңа тұрғын үйлердің кең аумағын қамтамасыз ету үшін салынған. Сонымен қатар, Риубина ауылының солтүстігінде Веналт жолы мен Риубина төбесінің бұрышында орналасқан, отбасы басқаратын Дери дүкені бар, бұл дүкен бұрын почта бөлімі, ал одан бұрын кафе болған. Тағы бір дүкендер қатары Пантмаурда, солтүстікке қарай салынды, бірақ кейіннен бұзылып, оның орнына үйлер салынды. Риубина – атақты валлий суретшілерінің, оның ішінде жазушылар Джек Джонс пен Кейт Робертс, музыкант Говард Джонс, драматург Том Ричардс және бірге жұмыс істеген актриса Рейчел Томас тұрған жер. 1997 жылдан бері Риубина азаматтық қоғамы «Дери» қауымдық тоқсандық бюллетенін шығарып келеді. Риубинада 2007 жылдың 15 қарашасында жарық көрген «Риубина Ливинг» атты тоқсандық журнал да бар. 1972-1980 жылдары «Веналт» атты ұқсас басылым жарық көрді, бірақ жергілікті жарнаманың жетіспеуіне байланысты сәтсіз аяқталды. 2013 жылдан бері жұмыс істейтін Rhiwbina Info гиперлокалды жаңалықтар мен ақпарат веб-сайты бар.
There are three schools within the ward – Rhiwbeina Primary School, Llanishen Fach Primary School and Greenhill School. Llanishen Fach is the only school in Cardiff which sends its Year 6 pupils to two main secondary schools, Whitchurch High, and Llanishen High. Rhiwbina currently has no Welsh medium school. As a result, some local children travel to the nearby Ysgol y Wern and Ysgol Melin Griffith to receive their education. The area has a large number of churches and chapels including All Saints (Church in Wales), Beulah (URC), Bethesda (Independent), Rhiwbina Baptist Church, Bethany (Baptist), Bethel (Methodist) and the Church of Jesus Christ of Latter day Saints (LDS Church). To the north of Rhiwbina is a parade of shops on Heol Llanishen Fach, built in the 1960s to serve an extensive area of new housing. Also to the north of Rhiwbina village is the Deri Stores, a family run shop on the corner of Wenallt Road and Rhiwbina Hill which used to be a post office, and before that a cafe. Another parade of shops was built further north at Pantmawr, but has since been demolished and replaced by houses. Rhiwbina has been the home of many noted Welsh artists including the authors Jack Jones and Kate Roberts, musician Howard Jones, dramatist Tom Richards and the actress Rachel Thomas, who worked together. Since 1997 the 'Deri' community quarterly newsletter has been published by the Rhiwbina Civic Society. Rhiwbina also has a quarterly magazine launched on 15 November 2007, called Rhiwbina Living. A similar publication, "Wenallt", was published between 1972 and 1980 but failed due to a lack of local advertising. A hyperlocal news and information website Rhiwbina Info has operated since 2013.
Уэльс тілі
Уэльс тілінде сөйлейтін үш жастан асқан Ривбина тұрғындарының саны 2001 жылғы Ұлыбритания халық санағында 1409 (12,8%) болса, 2011 жылғы Ұлыбритания халық санағында 1433 (12,9%) -қа аздап өсті. Беула Біріккен реформация шіркеуі бастапқыда уэльс тіліндегі қауымдық шіркеу болған, бірақ 1898 жылы қызмет ағылшын тіліне ауыстырылды. Бетел методистік шіркеуі валлий тілінде қызметтер өткізуді жалғастыруда. Ривбина Уэльс тілінің мәдениетіндегі көптеген белгілі тұлғалардың туған жері, олардың ішінде В. Дж. Груффидт, Р. Т. Дженкинс, Иорверт Пит және Кейт Робертс бар.
The number of Rhiwbina residents over the age of three who speak Welsh increased slightly from 1,409 (12.8%) in the 2001 UK Census to 1,433 (12.9%) in the 2011 UK Census. Beulah United Reformed Church was originally a Welsh speaking congregationalist chapel, but the services turned to English in 1898. Bethel Methodist Church continues to hold Welsh language services. Rhiwbina has been the home of many notable figures in Welsh language culture, including W. J. Gruffydd, R. T. Jenkins, Iorwerth Peate and Kate Roberts.
Басқару
Ривбина сайлау округі Кардифф Солтүстік парламенттік сайлау округіне кіреді. Ол шығыстан Лисван және Лланишен, оңтүстік-шығыстан Хит, батыстан Уитчерч және Тонгвинлайс округтерімен шектеседі. Кардифф кеңесі: Округ Кардифф кеңесіне үш кеңесші сайлайды. Ривбинаны Джейн Кован (консерватор), Адриан Робсон (консерватор) және Оливер Оуэн (консерватор) өкілдік етеді. Senedd Cymru: Сенаттағы Кардифф Солтүстік сайлау округінің бір бөлігі ретінде, оны Джули Морган (Уэльс лейбористері) өкілдік етеді. Вестминстер: Парламенттегі Кардифф Солтүстік сайлау округінің бір бөлігі ретінде, оны 2017 жылдан бері орынды бұрынғы консерватор партиясының депутаты Крейг Уильямстан алған Анна МакМоррин (Уэльс лейбористері) өкілдік етеді.
The electoral ward of Rhiwbina falls within the parliamentary constituency of Cardiff North. It is bounded by the wards of Lisvane and Llanishen to the east; Heath to the southeast; and Whitchurch & Tongwynlais to the west. Cardiff Council: The ward returns three councillors to Cardiff Council. Rhiwbina is represented by Jayne Cowan (Conservative), Adrian Robson (Conservative) and Oliver Owen (Conservative). Senedd Cymru: Part of the Cardiff North constituency within the Senedd, it is represented by Julie Morgan MS (Welsh Labour). Westminster: Part of the Cardiff North constituency within the Parliament, it is represented by Anna McMorrin MP Welsh Labour, who has held the seat since 2017, taking it from the former Welsh Conservative Party MP Craig Williams.
Көлік
Ривбинада үш теміржол станциясы орналасқан. Басты станция – Ривбина теміржол станциясы, ол ауылдың ортасындағы кітапхананың артында орналасқан. Қалған екі станция – Бёрчгроув теміржол станциясы, ол ауданның шығысында, және Уитчерч теміржол станциясы, Кардифф, батысында орналасқан. Бұл екі станция (атауларынан көрініп тұрғандай) басқа жақын жерлерге қызмет көрсету үшін салынған, бірақ Ривбинаның кеңеюі және Уитчерчтен нақты айырмашылығы, қазір үш станцияның да барлығы аудан шегінде орналасқан. Барлық станциялар Кардифф орталықтан Корйтонға дейінгі бағытта, және Кардифф теміржол компаниясымен салынған. Қазіргі таңда қызметтер Батыс Кардифф арқылы Сити Лайнмен Радирге дейін жалғасуда. Кардифф автобустарының 21 (Орталық станса – Габалфа – Бёрчгроув – Уитчерч – Кортон – Ривбина) және 23 (Орталық станса – Габалфа – Бёрчгроув – Ривбина – Кортон – Уитчерч) бағыттары осы аймақтан жиі өтеді. Crossgates Coaches 22 (Хит госпиталі – Ривбина) бағытын да іске асырды, бірақ бұл бағыт 2013 жылы тоқтатылды. Хеол-и-Дери – аудан арқылы өтетін басты жол. Ривбина A470 (Кардифф қаласының орталығынан M4 J32 автожолына дейін) және A469 (Кардифф қаласының орталығынан Кэрфиллиге дейін) арасында орналасқан.
There are three railway stations located within Rhiwbina. The principal station is Rhiwbina railway station, located behind the library in the heart of the village. The other two stations are Birchgrove railway station, located in the east of the ward, and Whitchurch railway station, Cardiff in the west. These two stations were built (as their names suggest) to service other adjacent areas, but the expansion of Rhiwbina and its clear demarcation from Whitchurch has meant that all three stations are now located within the boundaries of the ward. All of the stations are on the Cardiff Central to Coryton Line, and were built by the Cardiff Railway Company. Presently, services continue through west Cardiff via the City Line to Radyr. Cardiff Bus services 21 (Central Station Gabalfa Birchgrove Whitchurch Coryton Rhiwbina) and 23 (Central Station Gabalfa Birchgrove Rhiwbina Coryton Whitchurch) frequently run through the area. Crossgates Coaches also ran service 22 (Heath Hospital – Rhiwbina) but this route ceased running in 2013. Heol y Deri is the main road leading through the district. Rhiwbina is situated between the A470 (Cardiff City Centre to M4 J32) and A469 (Cardiff city centre to Caerphilly).
Спорт және демалыс
Ривбина демалыс клубы – қауымдастықтағы белсенділік орталығы, және теннис, регби, сквош, боулинг және үстел теннисі клубтарының үйі. Ривбина RFC, жергілікті регби клубы 7 жастан 16 жасқа дейінгі жасөспірімдер командаларын, сондай-ақ жастар және үш ересек команданы ұйымдастырады. Бірінші XV 2006/07 маусымында жеңіліссіз өтіп, 4-ші Шығыс дивизионына көтерілді. Клуб Ривбина демалыс клубының базасында жұмыс істейді. Ривбина сквош клубының ерлер командалары Премьер лигасы, Оңтүстік Уэльс және Оңтүстік Гламорган лигаларында өнер көрсетеді. Клубта жасөспірімдер және әйелдер бөлімдері де бар. Ривбина сквош клубы 2011 жылы Оңтүстік Уэльс Премьер лигасының чемпионы атанды.
Rhiwbina Recreation Club is a centre of activities within the community, and is home to tennis, rugby, squash, bowls and table tennis clubs. Rhiwbina RFC, the local rugby union club operates sides from Under 7 to Under 16, plus a youth and three senior teams. The First XV was promoted to Division 4 East after an unbeaten League run in Season 2006/07. The club operates from the Rhiwbina Recreational Club. Rhiwbina Squash Club has men's teams playing in the Premier, South Wales and South Glamorgan Leagues. The club also has a Junior and Ladies section. Rhiwbina Squash Club were the 2011 South Wales Premier League Champions.