Кіріспе

Голландиялық ағаш саудагері Кенау Симонсдохтер Хасселер (1526–1588) – Харлем қаласының ағаш саудагері. 1573 жылы Харлемді қоршау кезінде испан басқыншыларына қарсы қаланы батыл қорғағаны үшін ол халық қаһарманы болып жұртқа белгілі болды.

Өмірбаян

Ол Гарлем пивосы Саймон Герритс пен Герте Коен Хасселердің қызы болатын. Қала испандықтармен қоршалғанда, сол кезеңнің күнделік жазушылары қала тұрғындарының бәрі – еркек, әйел, бала – жаудың артиллериясымен қиратылған қала қорғанысын қайта құруға қаһармандықпен көмектескенін хабарлады. Дельфттен жазылған бір латынша жазбада Кенау есімді ерекше батыл әйел туралы айтылады, ол күндіз-түні қала қабырғаларын қайта жарақтандыру үшін топырақ тасыған. Бұл (анонимді) жазба келесі абзацта Гарлем тұрғындарының осы топырақ үйінділерінің үстіне тұрып, жаудың мойнына жанған шайыр шүмектерін лақтырғанын, ал бір испан сарбазының отты сөндіру үшін Спаарне өзеніне секіргенін, бірақ қаруының салмағынан батып кеткенін сипаттайды. Біраз уақыттан кейін, осы "шайыр шүмектерін" Кенау лақтырған деген әңгіме тарады. Кенаудың топырақ тасушы рөлі көп ұзамай, ол толыққанды сарбаз болып беделді болды және 1673 жылы Испаниядан тәуелсіздіктің жүз жылдығы мен 1773 жылы екі жүз жылдығында құрметпен еске алынды. 19-шы ғасырда ол испандарға қарсы 300 әйелден тұратын әскерге жетекшілік еткен, тіпті Барент Вийнвельд пен Дж. Х. Эгенбергердің романтикалық картинасында бейнеленген.

Аутентиктілігі

Бұл Харлем дәрігері және тарихшысы доктор С. Экама 1872 жылы үш жүз жылдық тойды қарсаңында Кенау туралы аңызға алғаш күмән келтірді. Ол испандықтар билікті басып алғаннан кейін оның өзі де, ешбір әйел де «соғыс қылмыскерлері» тізіміне енбегенін, ал оның 18 жасар туысы Питер Диркс Хасселер, шуттеридж мүшесі тізімде болған және тұтқындалған, бірақ кейін босатылған. Дегенмен, әйелдер әдетте соғыс қылмыскерлері деп есептелмеген және оларға бас кесілмеген, сондықтан олар туралы мұндай жазбалар жоқ. Сонымен қатар, сол кезде қаланы қорғау үшін күрескен әйелдер жиі кездесетін, мысалы, 1576 жылы Антверпенге жасалған шабуыл кезінде (Spaanse Furie) 12 000 ер және әйелден тұратын азаматтық әскер қамалдар салып, испандықтарға қарсы күрескен.

Мұрағаттық дерек

1544 жылы Наннинг Гербрандц Борстқа үйленді. Олардың төрт баласы болды: Герте, Маргрит, Любрих және Гербранд. 1562 жылы күйеуі қайтыс болғаннан кейін, ол оның бизнесін жалғастырды. Қызы Люббрехт қайтыс болғаннан кейін, ол ағасы Коэннің анасы жоқ ұлын үйіне қабылдады, оны да қызы сияқты Герте деп атады. Ол Адриан Юнидің қарындасы болды және Харлем қаласын қоршау аяқталғаннан кейін көп ұзамай тастап кетті. Осылайша ол Делфт пиво қайнатқышы Дэвид Янспен байланысқа түскен болуы мүмкін, ол онымен астық саудасы бойынша келісім жасады. Осы сауда арқылы ол Арнемуйдендегі пайдалы лауазым туралы естіді және оны жеңіп алды; 1574 жылдың 2 қыркүйегінде ол Арнемуйдендегі салмақ өлшеу үйінің басшысы және торф жинаушысы болды. 1577 жылы ол Лейден қаласындағы "оп де виет" жерінде тұратын адам ретінде құжаттарда тіркелді. Бірақ көп ұзамай ол Харлемге қайтып келді, онда оның ұлы Гербранд тәуелсіз кеме жасаушы болған еді. 1579 жылы оның аты кеме жасау тізімдерінде кездеседі, бірақ ол қайтып келген батыр ретінде тіркелмеген. Шындығында, ол 1585 жылы Харлем кеңесінен қоршау кезінде жеткізілген ағаш үшін төленбеген ақшаны алу үшін көп қиындықтарға тап болды. 1593 жылы оның қыздарына ақша төленді. Ол ағаш саудасымен айналысуын қайта бастау үшін кеме сатып алды, ол жылына шамамен 5 рет Норвегияға барып-қайтты. Кеменің капитаны тұтқынға алынды және Кенау оны босату үшін бар күшін салды, бірақ қыздарының айтуынша, ол солтүстікке сапар шегіп, өзі де қарақшылардың құрбаны болды. 1589 жылдың мамыр айында оның қыздары осы кеме үшін Голштейндерден келген капитан Ливен Ханцты сотқа берді. Сот барысында ол 1588 жылы Норвегияға бағыт алғаннан кейін жоғалып кеткені дәлелденді. Ливен Ханс кемені Фленсбургта бос кемелерді сатумен айналысатын портовый чиновниктерден сатып алғанын мәлімдеді. Сондықтан оның қарақшылардың қолынан қаза тапқаны жиі болжанады, бірақ басқа да теориялар бар.