Кіріспе

Ағылшын ақыны Лионель Пигот Джонсон (15 наурыз 1867 – 4 қазан 1902) – ағылшын ақыны, эссеші және сыншы (бірақ ол ирланд тегінен екенін айтқан және кельт тақырыптарында жазған).

Өмір

Джонсон 1867 жылы Англияның Кент графтығындағы Броудстерсте дүниеге келді және Винчестер колледжінде білім алды. Винчестерде Джонсон 2-ші граф Фрэнк Расселмен дос болып, ұзақ діни пікірталас бастады. Кейін Расселл осы пікірталасты "Лайонел Джонсонның Винчестерден жазған хаттары" (1919) деген атпен жариялады. Джонсон 1890 жылы Оксфордтағы Нью-колледжді бітіріп, 1891 жылғы маусымда католик дініне ауысты. Осы кезде Джонсон Лорд Альфред Дугласты досы Оскар Уайльдпен таныстырды. Кейін Джонсон Уайльдты "Жанды жойған" (1892) деген туындысында сынап, оның құпия гомосексуалдық қарым-қатынасты бастауына себепкер болғанын және оның жария оқиғаға ұласқанын өкінді. 1893 жылы Джонсон көпшіктердің пікірінше, ең маңызды туындысы – "Қара періште" атты өлеңдер жинағын жариялады. Өмірінде ол "Томас Харди өнері" (1894), "Өлеңдер" (1895) және "Ирландия және басқа өлеңдер" (1897) кітаптарын шығарды. Джонсон Римерлер клубының мүшесі және Оливия Шекспирдің (оның "Жалған лавр" романын оған арнаған) туысы болды. Джонсон 1902 жылғы 8 қазанда Лондондағы Флит-стриттегі "Жасыл дракон" тавернасында құлап, "ми қан кетуінен" қайтыс болды. Джонсонды ханси каретасы қағып өлтірген деген әңгіме – миф.

Мұра

2018 жылдың қазан айында Strange Attractor Press басылымы Нина Антонияның редакциясымен «Емделмейтін: Лионель Джонсонның әуестік жазбалары, декаденттік дәуірдің қара ангелі» атты еңбегін жариялады. Дункан Фаллоуэлл «The Spectator» журналының «Жыл кітабы» (2018) бөлімінде «Емделмейтін» кітабын тізімге енгізді. Майкл Дирда «The Washington Post» газетінде 2018 жылдың 5 желтоқсанында жариялаған кітап шолуында, «90-шы жылдар – әдеби сәт, яғни 1890-шы жылдар» деп атап, «Емделмейтін» кітабын міндетті түрде оқуға ұсынды. Эрик Хоффман 2019 жылдың 25 ақпанында «Fortean Times» журналында «Емделмейтін» кітабына шолу жазып, «Бұл керемет Strange Attractor Press басылымының әдемі томы Антонияның терең, авторитетті кіріспесін қамтиды, ол Лионель Джонсонның өмірбаяны мен сындық тұрғыдан контекст береді. «Емделмейтін» – бұл шағын, бірақ ерекше ақынның шығармаларымен танысуға мүмкіндік беретін қолжетімді кіріспе» деді. Алан Контрерас 2019 жылдың 1 мамырында «Gay and Lesbian Review» журналында «Емделмейтін» кітабына шолу жазып, Джонсонның «жазу арқылы қиял әлемін құрғандығын» айтты және Нина Антонияның суреттерімен толықталған өмірбаянын «шеберлікпен жазылған, көркем әрі мұқият зерттелген деректерге толы» деп бағалады. Роберт Аш, ред. Лионель Джонсон: Поэзия және проза. Saint Austin Press, 2021. ISBN 978 1919673004.