Кіріспе

Норвегия теңізіндегі бұғаз, әлемдегі ең күшті таяды ағындарының бірімен.

Saltstraumen – әлемдегі ең күшті таяды ағындарының бірі бар шағын бұғаз. Ол Норвегияның Нордланд округіндегі Бодё муниципалитетінде орналасқан. Бодё қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай шамамен орналасқан. Тар арна сыртқы Салтфьорденді Штраумьоя және Кнаплундзоя аралдары арасындағы үлкен Скьерстад фьордымен байланыстырады. 17-ші Норвегиялық округтік жолындағы Saltstraumen көпірі осы бұғазды кесіп өтеді.

Ағымдағы

Солтстрауменде әлемдегі ең күшті таяудағы ағындардың бірі бар. Әр алты сағат сайын теңіз суының шамамен 500 метрі ұзындығы және ені әртүрлі болып келетін боғаз арқылы өтеді. Тоқтың ең күшті кезінде диаметрі 5 метрге дейін, ал тереңдігі шамамен 5 метр болатын бұрғылар немесе бұрқасындар пайда болады. Бір дереккөз бойынша, таяудағы ағын Солтстрауменде 2-3 мың жыл бұрын пайда болған. Бұрын, мұздықтан кейінгі жердің көтерілуіне байланысты бұл аймақ басқаша болған. Ағын Skjerstad Fjord-ты толтыруға тырысқанда пайда болады. Теңіз деңгейі мен фьорд арасындағы биіктік айырмашылығы шамамен 700 метрге жете алады. Пилоттың қалыпты ағын сипаттамасы Бодёдегі жоғары су деңгейінің уақытына негізделген. Оңтүстікке қарайғы ең күшті ағын Бодёдегі жоғары су деңгейінен бір сағат 15 минут бұрын пайда болады, осы кезде ағынның жылдамдығы шамамен жетеді. Ағынның жылдамдығы Бодёдегі жоғары су деңгейінен үш сағат бұрын басталып, жарты сағаттан кейін дейін үш түйінден жоғары болады. Солтүстікке қарайғы ең күшті ағын Бодёдегі жоғары су деңгейінен кейін шамамен төрт жарым сағаттан кейін пайда болады, осы кезде ағынның жылдамдығы алты түйінден асып кетеді. Бұл ағынның жылдамдығы да Бодёдегі жоғары су деңгейінен кейін екі сағат 40 минуттан басталып, келесі Бодёдегі жоғары су деңгейіне дейін бес жарым сағатқа дейін алты түйінден жоғары болады. Күшті жел немесе айналасындағы таулардан фьордқа әдеттегіден көп таза су кіргенде ағынның мінез-құлқы қалыптыдан өзгеше болуы мүмкін.

Балық аулау

Солтстраумен балықшылар арасында танымал, себебі мұнда сайда, треска, атлантикалық бүлдіршін, қызыл балық және палтус сияқты балықтар көптеп кездеседі. Көмір балығы – аймақтың арнайы балығы. Ең ірі көмір балығы Солтстрауменде балық аулауға арналған қамышпен ұсталған. Теңіз үйректері ғана күшті ағыста мидияларды суға батырып ала алады.

Атауы

Бірінші элемент – Салтен ауданының атауы, ал соңғы элемент – "ағын" немесе "су ағыны" мағынасындағы straum сөзінің анықталған түрі.

Тарих

Бұл аймақтағы 10 мың жылдық мергендер қонысының қалдықтары Бододағы адамдардың ең ерте қоныстанғандығының белгісі және Норвегиядағы ең көне археологиялық жаңалықтардың бірі. Бұл мергендер мұздың жиегінде, күшті ағыстардың көп балыққа әкелуіне тартылып өмір сүрген.