Кіріспе

Шығыс славян қонысының түрі

Посад (орыс тіліндегі атауы да посад) – 10-15 ғасырлар аралығында Шығыс славян жерлерінде кездесетін қоныс түрі. Олар көбінесе қамал мен ормен қоршалған, қаланың немесе кремльдің жанында, бірақ одан тыс жерде немесе монастырьға іргелес орналасқан. Посадта шеберлер мен саудагерлер тұрған, ол өз алдына жеке қалыптасқан қоғамдық бірлестік болды, қаладан бөлек еді. Кейбір посадтар қалаға айналды, мысалы Павловский Посад және Сергиев Посад. 1920 жылдардағы Кеңес Одағындағы әкімшілік-аумақтық реформа кезінде посадтар қала типтес елді мекендерге түрлендірілді.

Тарих

Посад – ежелгі Русь мемлекетіндегі сауда орталығы болатын. Онда саудагерлер мен шеберлер тұрып, қыш ыдыстар, қару-жарақ, шыны және мыс бұйымдары, иконалар, киім-кешек, сондай-ақ азық-түлік, балауыз және тұз сияқты тауарларды сататын. Көптеген ірі қалалардың қасында посадтар орналасып, көбінесе негізгі қамалдан төмен және өзен жағасында болар еді. Посадтар кейде топырақ қоршаулармен бекітілген. Посадтар дамыған сайын, олар ауылдар сияқты бола бастады. Ондағы тұрғындардың қауымдастыққа мүшелігі тұқым қуалау арқылы жүзеге асып, олар мемлекетке салық төлеуге және басқа да міндеттерін орындауға міндетті болды. Посадтан кету үшін сайланған лауазым иесінің рұқсаты қажет еді. 18 ғасырға дейін посадтың "посадской сход" деп аталатын өз сайланған жиналысы болды, бірақ посадтың ең бай мүшелері "жабық, өзін-өзі қайта жаңартатын олигархия" арқылы қауымдастықтың басқаруына басымдық танытты. Көптеген посадтар қалаларға айналды. Кремльге жақын орналасқандары жергілікті топонимдердің пайда болуына себеп болды, мысалы, Нагорный Посад (Көктемдік елді мекен) және Казань қаласының тарихи орталығы үшін Казанский Посад. Ал монастырь жанындағылар монастырь атымен аталатын қалаларға айналды, мысалы, Сергиев Посад жақын орналасқан Троице-Сергиева лаврасының құрметіне аталған.