Кіріспе

Бигфуттың іздері деп қате саналған елік мүсінінің гипстен жасалған көшірмесі

Skookum көшірмесі – ірі жануардың іздерін көрсететін гипстен жасалған мүсін. Ол 2000 жылы Вашингтон штатының оңтүстігіндегі Адамс тауының жанындағы лайлы батпақта табылған. Әуесқойлар бұл іздің мифтік Бигфут жаратылысы қалдырғанын айтады, бірақ ғылыми талдаулар оның елікке тиесілі екенін көрсетті. Ғалымдар мен академиктер Бигфутты және оның айтылатын дәлелдерін тірі жануар емес, халық ауыз әңгімелері, қате тану және алаяқтықтың қосындысы деп санайды.

Сипаттама

Каст 2000 жылы 22 қыркүйекте Bigfoot Field Researchers Organization (BFRO) экспедициясы барысында, Вашингтон штатындағы Gifford Pinchot Ұлттық орман паркіндегі Skookum Meadows аймағында Animal X телешоуының түсірілімі кезінде жасалған. Шоу үшін түсірілім жүргізіп жатқан зерттеушілер бір түндік сазды шұңқырға жемістер қалдырды, ал ертесіне іздер табылды; түсірілімге камералар орнатылмаған. Бұл қалыптасқан іздің ұзындығы және салмағы шамамен килограммға жетеді, ол сазға батқан дене бөлігінің іздерінен тұрады.

Талдау

Animal X эпизодында көрсетілгендей, Skookum қалыптары қосымша талдау үшін компьютерге сканерленді, сондай-ақ физикалық антрополог Гровер Кранц, жабайы табиғат биологы Джон Биндернагел және басқалар оларды жеке зерттеді. Кранц бұл қалыпты Саскватч жасаған деп санайтынын мәлімдеді. Айдахо штаты университетінің антропология кафедрасының профессоры Джеффри Мелдрум да қалыпты зерттеді және оның аяқ бөлігі деп санайтын нақты ерекшеліктерді тапты, сондай-ақ приматтардың аяқтарымен байланысты дерматоглификаның іздерін анықтады. Экспедиция күнделігінде алты алманың үшеуі жоғалып кеткені және қарбыздар құстардың жұмсақ ұрылғандығы жазылған. Жақын маңда бұғы, күңдіз, аю және қойоттың іздері табылды. Топтың қорытындысы бойынша, бір жануар лайдың жиегіне жатып, жеміске жете қолуға тырысқан. Топтағы талқылауда жануар нелістен жемісті тікелей ұстамауының себептері "жануар із қалдырғысы келмеген" деген болжамға әкелді. Шайналған алмалар жиналып, талдау үшін зертханаға жіберілді.

Қорытынды

2001 жылдың 3 наурызында Марк Юм Канаданың «National Post» газетіне жазған мақаласында бұғының анық іздерін танып, «бұғының аяқтарына толық сәйкес келетін із қалдырды» деп сипаттады. Оның пікірінше, осы құйма «егер болса, бұғының артқы жағынан қалған іздің көшірмесі». Табылған жүнді талдағанда, ол бұғы жүні екені анықталды. 2014 жылы «Skeptoid» сайтында жариялаған мақаласында «Monster Talk» подкастының жүргізушісі Блейк Смит BRFO құймасының «Animal X» телешоуының түсірілім тобына нақты дәлелдер ұсыну үшін үлкен қысымға ұшырағанын» айтты. Бірақ Смит бұл алаяқтық емес, адамдардың «оңай растауға бейімділікті тудыруы мүмкін күшті мотивациясы» бар екенін ескертті. Құйма «сенсациялық жаңалық ретінде таныстырылды, бірақ ғылыми емес» – оны ғылыми журналда жарияламай, баспасөз хабарламасы арқылы таратыпты. Зерттеушілердің арасында мүдделі тараптар немесе бұғы туралы білімі бар сарапшылар болған жоқ. Смит құйманың «көптеген белгілі «Бигфут» жақтастары тарапынан да, бұғының қазу орынынан алынған із ретінде қарастырылып, бұл бұғылардың кең таралған мінез-құлқы» екенін мәлімдеді. Құймаға физикалық қол жеткізу шектеулі, ал «BFRO немесе Мелдрум және оның білікті әріптестері осы іздің себебі бұғы емес екенін қалай анықтағанын түсіндірген жоқ». Паранормальды зерттеуші және автор Бен Радфорд 2002 жылдың наурыз айында «Skeptical Inquirer» журналында жариялаған «50 жастағы Бигфут» атты мақаласында 2002 жылға дейін ешқандай дәлел табылмай, сүйектер мен денелердің де табылмағанын айтты. «Әр өтетін күн оларды табуға бір күн жақындатуы керек. Бірақ Бигфуттың бар екенін дәлелдейтін нақты мәліметтердің ондаған жылдар бойы табылмауы оның болу мүмкіндігін азайтады». Егер Бигфут шын болса, оны табуға болады. Егер бұл «өзін-өзі жалғастыратын құбылыс болса, онда әңгімелер, көрулер мен аңыздар ғасырлар бойы тоқтамайды». 20 жыл өткен соң, 2023 жылдың желтоқсанында Радфорд «Бигфут өлді ме?» деген сұрақ қойып, 2000-2023 жылдар аралығындағы оқиғалар тізімін жаңартып берді. Оның қорытындысы «Бигфутты ешқайда көруге болмайды»; іздеу тоқтап, «дәлелдің жетіспеуі жақтастардың ынтасын басып алмаса да», дәлелдің жоқтығы «олар жай ғана жоқ және олар туралы айғақтар көбінесе қателіктер, алаяқтықтар мен тілектерге негізделгенін» көрсетеді.