Уэйверли аббаттығы: Англиядағы тұңғыш цистерлік монастырь
Waverley Abbey
Уэверли аббатствосы – Англиядағы тұңғыш цистерциандық монастырь. 1128 ж. құрылған, тарихи маңызы зор, Суррейде орналасқан. Қалдықтары бүгінде сақталған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Суррейдегі цистерциан аббаттығы, Ұлыбритания.
Cistercian abbey in Surrey, UK
Уэверли аббаттығы – Англиядағы алғашқы цистерциан аббаттығы, 1128 жылы Винчестер епископы Уильям Гиффорд құрған. Сари графтығының Фарнхэм қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай шамамен 3 км жерде орналасқан, ол су тасқынына ұшырайтын жазық далада жатыр; оны Уэй өзенінің қазіргі және бұрынғы арналары қоршап тұр. Бірнеше рет қатты су тасқынынан зардап шегіп, 13 ғасырда қайта жаңартылған. Англиядағы алғашқы цистерциан аббаттығы болғанымен және бірнеше басқа аббаттықтардың анасы болғанына қарамастан, Уэверли "жеткіліксіз қаражатпен қамтамасыз етілген" және оның монахтары кедейлік пен ашаршылықты бастан өткергені жазылған. Аббаттық 1536 жылы король Генрих VIII-нің монастырларды тарату шарасының бөлігі ретінде жабылды. Кейіннен, көбінесе қиратылып, тастары жергілікті құрылыстарда қайта пайдаланылды, мүмкін, 1723 жылы бұрынғы аббаттық аумағының солтүстік бөлігінде салынған "Уэверли аббаттығы үйі" де солардың бірі болуы мүмкін. Уэверли аббаттығы үйі, аббаттықтың қираған қалдықтары және айналасындағы жерлер – барлығы қорғалатын аймақтың құрамына кіреді. Үй ІІ* санаттағы ескерткіш, ал қираған қалдықтары – ескерткіштер тізімінде. Қазіргі уақытта аббаттықтың қираған қалдықтарын English Heritage басқарады және ол жұртшылыққа ашық.
Waverley Abbey was the first Cistercian abbey in England, founded in 1128 by William Giffard, the Bishop of Winchester. Located about 2 mile (3 km) southeast of Farnham, Surrey, it is situated on a flood plain; surrounded by current and previous channels of the River Wey. It was damaged on more than one occasion by severe flooding, resulting in rebuilding in the 13th century. Despite being the first Cistercian abbey in England, and being motherhouse to several other abbeys, Waverley was "slenderly endowed" and its monks are recorded as having endured poverty and famine. The abbey was suppressed in 1536 as part of King Henry VIII's Dissolution of the Monasteries. Subsequently, largely demolished, its stone was reused in local buildings, likely including "Waverley Abbey House", which was built in 1723 in the northern portion of the former abbey precinct. Waverley Abbey House, the ruins of the abbey and the surrounding land are all part of a conservation area. The house is a Grade II* listed building and the ruins a scheduled monument. The ruins of the abbey are currently managed by English Heritage and open to the public.
Тарих
Уэверли аббаттығы 1128 жылдың 24 қарашасында епископ Уильям Гиффард құрған. Алғашқы абат пен 12 монах Францияның Нормандиядағы Л’Омон аббаттығынан келтірілді. Гиффард жаңа аббатты Уэверли приходының барлық жерімен, Эльстедтегі екі акр шалғынды жермен қамтамасыз етті және монахтарға Фарнхэмдегі ормандық жерінен ағаш кесуге рұқсат берді. Гиффардтың Уинчестер епископы лауазымындағы ізбасары, Блойский Генрих (патша Стивеннің кіші інісі) Вандфордта 30 акр жерді сыйлады және Фарнхэмде "тұмсық, шөп, тас және құм қазуға" рұқсатпен қосымша құқықтар берді. Генрихтің ағасы, король Стивен, Неатамдағы аббат жерін берді және ("ағасының өтініші бойынша") аббатты әдетте феодалдық жер иелерінен (Франкальмойн) талап етілетін әскери міндеттемелерден босатты, сондай-ақ аббатты белгілі бір салықтарды төлеуден босатты. 1147 жылы Папа Евгений III шығарған папалық бұйрықпен аббат қосымша салықтардан (оннан бір бөлігінен) босатылды. Жаңа аббат шіркеуінің құрылысы 1203 жылдың наурыз айында басталды, оны Бродвотердің пасторы Вильгельм қаржыландырды; алайда, аббаттың монахтары ашаршылыққа ұшырап, басқа монастырлық үйлерден тамақ сұрауға мәжбүр болды. Папамен даудан кейін 1208 жылы король Джон барлық шіркеу мүлкін тәркіледі; алайда, сол жылы ол "Қасиетті аптаның соңғы күндерін" Уэверли аббаттығында өткізді және шіркеуді қайта құруды жалғастыруға мүмкіндік беру үшін оның иелігін қайтаруға рұқсат берді. Екі жылдан кейін цистерциандық тәртіп Джонның ақша талап етуіне көнбегендіктен, аббаттың барлық артықшылықтарынан бас тартты. Көптеген монахтар аббаттан қашып кетті, ал абат қорқып, "түнде қашып кетті". Король Джон содан кейін цистерциандарға елге кіруге және одан шығуға тыйым салатын жарлық шығарды. 1212 жылы Джон цистерциандық тәртібінің мүлкін "жалған хаттар" арқылы тәркіледі, олар "олардың мүлкін оған берді". Джонның папамен келіспеушілігі аяқталғанда жағдай жақсарды. Уэверлидегі қуғын-сүргін 1214 жылдың қазан айында аяқталды, абат патшаның атынан ресми іспен жіберілді. Құрылыс қиын кезеңде де жалғасқан сияқты, өйткені 1214 жылдың 10 шілдесінде Фернс епискобы Альбин бес алтарьды қасиеттеп берді. 1225 жылы аббатты король Генрих III аралады; ол 1225 жылдың 16 желтоқсанында аббатта қасиеттілікке қатысты. Алайда шіркеудің құрылысы 1278 жылға дейін (құрылысы басталғаннан кейін 74/5 жыл өткен соң) аяқталмады, онда Винчестер епискобы Николас де Эли шіркеуді Әзіре Ай Марияның құрметіне қасиеттеп берді. Қасиеттеуден кейін 7 066 адам қатысқан той болды; оның ішінде алты абат, көптеген рыцарьлар мен ханымдар болды, соның ішінде Лосли паркі де бар. Уэверли аббаттығы үйі бұрынғы аббаттық аумағында, аббаттың негізгі қираған жерлерінің солтүстігінде салынды. Шығыс қызмет ауласында бұрынғы ғимараттың қабырғалары бар, ол таратылғаннан кейінгі кезеңнен бастау алған деп есептеледі. Оны шамамен 1796 жылы саудагер Джон (кейін Пулетт) Томсон, сэр Чарльз Ричтен, 1-ші баронеттен сатып алды. Ол оны 1832 жылы Джордж Томас Николсонға сатты, ол оны 1833 жылы өрттен кейін қайта салды. Уэверли аббаттығы үйі қазір қираған үйлерден жасанды көлмен бөлінген.
Waverley Abbey was founded by Bishop William Giffard on 24 November 1128. The first abbot and 12 monks were brought from L'Aumône Abbey in Normandy, France. Giffard endowed the new abbey with all the land within the parish of Waverley, two acres of meadow at Elstead, and gave the monks permission to cut wood from his woodland at Farnham. Giffard's successor as Bishop of Winchester, Henry of Blois (younger brother of King Stephen) donated a virgate (30 acres) of land at Wandford and gave further rights at Farnham, with permission to "dig turf, heath, stone and sand". Henry's brother King Stephen granted the abbey land at Neatham, and ("at the request of his brother") freed the abbey from the military obligations usually required of feudal landlords (Frankalmoin), and excused the abbey from the payment of certain taxes including the Danegeld. The abbey was freed from further taxes (tithes) by a papal bull issued by Pope Eugenius III in 1147. Construction on the new abbey church began in March 1203 04, financed by William, Rector of Broadwater; however, the abbey's monks were struck by famine and forced to beg food from other monastic houses. Following a dispute with the pope, in 1208 King John confiscated all ecclesiastical property; however, the same year he spent "the last days of Holy Week" at Waverley Abbey, and allowed the return of its possessions to allow them to continue the reconstruction of the church. Two years later, after the Cistercian order refused to give in to John's demands for money, John withdrew all of the abbey's privileges. Many of the monks fled the abbey and, in fear, the abbot "fled away by night". King John then issued a decree forbidding any Cistercians to enter or leave the country. In 1212 John confiscated all of the Cistercian Order's property using "false letters" which "reigned their property to him". The situation improved when John's dispute with the pope ended. The persecution of Waverley appears to have ended by October 1214, when the abbot was sent on official business on behalf of the King. The church's construction appears to have carried on throughout the difficult period, as on 10 July 1214 five altars were consecrated by Albin, Bishop of Ferns. In 1225 the abbey was visited by King Henry III; he took communion at the abbey on 16 December 1225. Construction of the church was not completed, however, until 1278 (74/5 years after it began), when Nicholas de Ely, Bishop of Winchester blessed the church in honor of the Virgin Mary. The blessing was followed by a feast supposedly attended by 7,066 people; including six abbots and many knights and ladies. including at Loseley Park. Waverley Abbey House was built within the former abbey precinct, just north of the core abbey ruins. The east service court contains masonry from an earlier building, thought to date from the period just after the dissolution. It was bought around 1796 by the merchant John (later Poulett) Thomson, from Sir Charles Rich, 1st Baronet. He sold it about 1832 to George Thomas Nicholson, who rebuilt it after a fire in 1833. Waverley Abbey House is now separated from the ruins by an artificial lake.
Дүниежүзілік соғыстар
Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде бұл үй әскери госпитальға айналған алғашқы шатыр үйі болды. Онда 5000-нан астам әскер емделді. Бұрынғы аббатхананың бір бөлігі Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Лондонды қорғау үшін құрылған "GHQ Line" деп аталатын қорғаныс желісінің бір бөлігі болды. Аббатхана аумағында Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысты көптеген жәдігерлер сақталған, олардың ішінде танкіге қарсы пушкалардың орналасқан жерлері, мүмкін көмекші бөлімшелердің базалары, "жасырыну орындары", бекіністер, "танкіге қарсы қоршаулар" және "цилиндрлер", сондай-ақ танкіге қарсы кедергілер мен орлар бар.
During the First World War the house was the first country house to be converted into a military hospital. It treated over 5,000 soldiers. Part of the former abbey site formed part of the defenses called the "GHQ Line", set up to protect London during the Second World War. The abbey precinct contains numerous WWII relics including anti tank gun emplacements, possible auxiliary unit bases, "hideouts", pillboxes, "anti tank pimples" and "cylinders", and anti tank roadblocks and ditches.
Бүгін
Соғыстардан кейін Уэверли аббаттығы үйі емдеу орталығына айналды. 1983 жылы оны коммерциялық емес, христиандық CWR ұйымы сатып алып, (кейіннен) қалпына келтірді.
Following the wars Waverley Abbey House became a nursing home. In 1983 it was purchased (and subsequently restored) by the Christian not for profit organisation, CWR.
Сәулет сипаттамасы және қалдықтары
Уэверли абаттығы ағылшын монастырларының қалыпты құрылымын ұстанды. Абат шіркеуі, шамамен 91 метр ұзын болған, монастырь кешенінің солтүстігінде орналасқан. Шіркеудің оңтүстігінде – монастырь, оның шығыс қанатында шаптерхана және монахтардың жатақханасы болған. Монастырьдың оңтүстік қанатында асхана мен дәретханалар орналасқан. Шығыс қанатында діни қызметкер емес бауырластардың асханасы мен жатақханасы орналасқан. Уэверли Абби Хаусы ІІ* санаттағы қорғалатын ғимарат болып табылады, ал абаттық қираған орындары – жоспарланған ескерткіш ретінде сақталған.
Waverley Abbey followed the typical arrangement of English Monasteries. The Abbey church, which was around 91 meters long, sat to the north of the monastic complex. To the south of the church was the cloister, the eastern range of which contained the chapter house and monk's dormitory. The southern range of the cloister contained the refectory and latrines. The eastern range contained the lay brothers' refectory and dormitory. Waverley Abbey House is protected as a Grade II* Listed Building, while the abbey ruins are a scheduled monument.
Ежелгі тис ағашы
Ғимараттың оңтүстік-шығыс бұрышындағы қабырғалардың қираған жерінде, шамамен 500 жылдық ителгі ағашы (Taxus baccata) өседі. 2022 жылы ол Вудленд Траст қоры ұйымдастырған Ұлыбританияның «Жыл ағашы» сайысында жеңіске жетті.
A yew tree (Taxus baccata), which is nearly 500 years old, grows on the ruins of the walls on the southeast corner of the church. In 2022, it won the UK Tree of the Year competition organised by the Woodland Trust.
Су басу қаупі жоғары
2014 жылы "Англия мұрасы" есебінде Уэверли аббаттығында су тасқынының жоғары қаупі бар екені анықталды. Онда "мүліктің оңтүстік жартысына қауіптің кең ауқымды төнуі" егжей-тегжейлі сипатталды, бұл ашық негіздерге, қабырғаларға және жер бетіне әсер етеді.
In 2014, an English Heritage report identified that there is a high risk of flooding at Waverley Abbey. It detailed an "extensive threat to the south half of the estate", affecting exposed footings, masonry and land surface.
Танымал мәдениетте
Уолтер Скотт өзінің "Уэверли" романының басты кейіпкеріне "Уэверли" есімін қойды. Ол бұл есімнің Уэверли аббаттығымен байланысты екенін өзі айтпады, бірақ Лесли Стивен 1897 жылғы Ұлттық биографиялық сөздікте былай жазды: "Бұл есім, әдетте, Фарнхэмге жақын орналасқан Уэверли аббаттығынан шабыттанған болуы мүмкін, ол Эллистің үйіне атпен сапар жасауға ыңғайлы жағдайда болды." Уэверли аббаттығы Артур Конан Дойлдің классикалық романы "Сэр Найджл" да бейнеленген. Онда ол соғыс аты Померсті жеңіп алған және аббаттық билігімен жастық шағындағы қақтығысын бастан өткізген.
Walter Scott chose the name "Waverley" for the hero of his novel Waverley. He did not himself say that this name was connected with Waverley Abbey, but Leslie Stephen, writing in the 1897 Dictionary of National Biography, stated "The name was probably suggested by Waverley Abbey, near Farnham, which was within a ride of Ellis's house where he had been recently staying." Waverley Abbey was featured in Arthur Conan Doyle's classical romance, Sir Nigel. It was the scene of his winning of his war horse, Pommers, and his youthful conflict with the abbey authorities.