Католик шіркеуіндегі апостолдық әкімшілік: Папа тағайындаған басшы, дін аймағын басқарады. Әкімшіліктер, діоцездер мен бас епископтардың уақытша немесе тұрақты басшылары.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Католик шіркеуінде қолданылатын әкімшілік бөлініс
Administrative division used in the Catholic Church
Католик шіркеуіндегі апостольдық әкімшілікке Папа тағайындаған прелат басшылық етеді, ол белгілі бір аймақ үшін ординарий болып қызмет етеді. Аймақ әлі епархия құрылмаған (тұрақты 'епархияға дейінгі', көбінесе миссионерлік апостольдық әкімшілік) немесе епархия, архиепархия, епархия немесе осыған ұқсас тұрақты ординариат (мысалы, аумақтық прелатура немесе аумақтық аббаттық) болуы мүмкін, онда епископ немесе архиепископ жоқ (епископтың қайтысынан, отставкасынан немесе басқа (архиепископтық) епархияға ауысуынан кейін туындаған бос лауазымдағы апостольдық әкімші) немесе, өте сирек жағдайларда, қабілетсіз (архиепископ) епископ (апостольдық әкімші sede plena). Бұл атау сондай-ақ, жаңа лауазымына кірісу күнін күтіп тұрған (архиепископ) епископқа да қолданылады.
An apostolic administration in the Catholic Church is administrated by a prelate appointed by the pope to serve as the ordinary for a specific area. Either the area is not yet a diocese (a stable 'pre diocesan', usually missionary apostolic administration), or is a diocese, archdiocese, eparchy or similar permanent ordinariate (such as a territorial prelature or a territorial abbacy) that either has no bishop or archbishop (an apostolic administrator sede vacante, as after an episcopal death, resignation or transfer to other (arch)diocese) or, in very rare cases, has an incapacitated (arch)bishop (apostolic administrator sede plena). The title also applies to an outgoing (arch)bishop while awaiting for the date of assuming his new position.
Сипаттамалары
Тұрақты басқарудың апостолдық әкімшілері канондық құқықта епархиялық епископтар мен архиепископтармен тең, яғни олар епархиялық епископ пен архиепископқа берілгендей дерлік толық құқыққа ие. Мұндай апостолдық әкімшілердің көпшілігі титулярлық епархияның епископы немесе архиепископы болып табылады. Sede vacante немесе sede plena статусындағы әкімшілер, жаңадан сайланған епархиялық епископ немесе архиепископ тағайындалып, (архиепархия) билігіне кіргенге дейін ғана қызмет етеді. Олар уақытша басқаратын (архиепископтық) епархияға қатысты қандай әрекеттер жасауға болатыны туралы канондық құқықпен шектелген. Мысалы, мұндай әкімші епархияның немесе архиепархияның меншігіндегі жылжымайтын мүлікті сата алмайды. Бұл типтегі әкімшілер көбінесе көмекші епископтар және (архиепископтық) епархияның викарий генералы қызметін атқаратын дін қызметкерлері, немесе көршілес (архиепископтық) епархияның ординарийлері болып табылады. Әдетте, епархия немесе архиепархия бос қалған жағдайда, бұрын тағайындалған коадъютор епископ орынды иеленеді, немесе (орынбасары әлі тағайындалмаған болса) жергілікті викарий-капитуляр немесе (архиепархиялық) әкімші таңдалады. Алайда, Католик шіркеуінің басшысы Папа Рим, белгілі бір епархияның немесе архиепархияның консультанттар кеңесінің епархиялық немесе архиепархиялық әкімші тағайындауын күтудің орнына, өзі апостолдық әкімші тағайындауға құқылы, мұндай жағдайда ол апостолдық әкімші деп аталады. Кейде зейнеткерлікке шыққан, жоғары лауазымға көтерілген немесе басқа епархияға ауыстырылған (архиепископ) оның ізбасары тағайындалғанға дейін апостолдық әкімші болып тағайындалады; кейде митрополит немесе басқа суфраган епископтар тағайындалады.
Apostolic administrators of stable administrations are equivalent in canon law with diocesan bishops and archbishops, meaning they have essentially the same authority as a diocesan bishop and archbishop. This type of apostolic administrator is usually the bishop or archbishop of a titular see. Administrators sede vacante or sede plena only serve in their role until a newly chosen diocesan bishop or archbishop takes possession of the (arch)diocese. They are restricted by canon law in what they can do to the (arch)diocese they temporarily administer. For example, such an administrator may not sell real estate owned by the diocese or archdiocese. This type of administrator is commonly an auxiliary bishop and a priest serving as the vicar general of the (arch)diocese, or the ordinary of a neighboring (arch)diocese. Normally when a diocese or archdiocese falls vacant, either the previously appointed coadjutor bishop takes possession of the see, or (a successor is not yet installed) a vicar capitular or (arch)diocesan administrator is chosen locally but the pope, being head of the Catholic Church, may decide to name an administrator himself instead of waiting for the college of consultors of a particular diocese or archdiocese to appoint a diocesan or archdiocesan administrator where it is then called an apostolic administrator. Sometimes a retiring, promoted or transferred (arch)bishop is designated to be apostolic administrator until his successor is installed; sometimes the metropolitan or a fellow suffragan is appointed.
Пхеньян епархиясы
Солтүстік Кореядағы Пхеньян епархиясы: оның соңғы ресми епископы Фрэнсис Хонг Ён Хо 1949 жылы Ким Ир Сеннің коммунистік режимімен тұтқындалып, кейін жоғалып кетті. Сеул (Оңтүстік Корея) митрополиті архиепископы Пхеньян үшін апостолдық әкімші ретінде қызмет етеді, себебі Солтүстік Кореяда дін қысымда ұсталады.
The Diocese of Pyongyang, North Korea: its last official bishop, Francis Hong Yong ho, was imprisoned by the communist regime of Kim Il Sung in 1949 and later disappeared. The Metropolitan Archbishop of Seoul (South Korea) acts as the apostolic administrator for Pyongyang, as religion is suppressed in North Korea.
Қасиетті Иоанн Мария Вианнидің жеке елшілік әкімшілігі
Сонымен қатар, Қасиетті Иоанн Мария Вианнидің жеке апостолдық әкімшілігі жеке прелатураға ұқсас, аумақтық емес юрисдикция болып табылады, ол босатылған, яғни тікелей Қасиетті Таққа бағынады, ешқандай шіркеулік провинцияның құрамына кірмейді. Бұл Бразилияның Кампос епархиясының ішіндегі дәстүршіл католиктер үшін жеке шіркеу, ал Кампос епархиясы Нитерой митрополиясының суфрагандық епархиясы болып табылады. Бұл жеке апостолдық әкімшілік Рим папасы Иоанн Павел II тарапынан 2002 жылдың 18 қаңтарында Риммен қайтадан келісімге келген, Триденттік мессаны қолданатын дәстүршіл католик дін қызметкерлеріне қызмет ету үшін құрылды. Бұл топты епископ Антонио де Кастро Майер құрған және ол архиепископ Марсель Лефеврдің Әйін Пий қоғамымен байланысты болды.
In addition, the Personal Apostolic Administration of Saint John Mary Vianney is a non territorial jurisdiction, similar to a personal prelature, which is exempt, i. e. immediately subject to the Holy See, not part of any ecclesiastical province. It is a separate particular church for traditionalist Catholics within the Brazilian Diocese of Campos, a suffragan of the Metropolitan Archdiocese of Niterói. The personal apostolic administration was formed by Pope John Paul II to administer to a group of traditionalist Catholic priests, using the Tridentine Mass, who reconciled with Rome on January 18, 2002. The group had been formed by Bishop Antônio de Castro Mayer and had been associated with the Society of St. Pius X of Archbishop Marcel Lefebvre.
Кететін (архиепископтар)
Жаңа лауазымына кірісер күнін күтіп тұрғанда, кетіп бара жатқан (архиепископ) епархияның немесе архиепископтығының епископы немесе архиепископы болып қалуы мүмкін. Ал хабарланғаннан бастап жаңа лауазымына кіргенге дейін, ол қазір басқарып отырған (архиепископ) епархияның апостолдық әкімшісі болып та қызмет етеді.
While awaiting for the date of assuming his new position, the outgoing (arch)bishop can still serve as bishop or archbishop of a diocese or an archdiocese and from the announcement to assuming his new position, he also acts as the apostolic administrator of a/an (arch)diocese he currently leads.
Бос орынға уақытша қарау
Папаның өзі епархиялық немесе архиепархиялық әкімші тағайындау үшін, белгілі бір (архиепархиялық) епархияның консультанттар кеңесін күтудің орнына, елшілік әкімші ретінде тағайындалған қарапайым (епископ немесе архиепископ) жоқ епархияға немесе архиепископқа әкімші тағайындауы жиі кездесетін жағдай. Әдетте, мұндай жағдайда эмиритус (архиепископ) тағайындалады. Егер тағайындалған апостолдық әкімші епархиялық епископ немесе епархияның немесе архиепархияның архиепископы болса, онда ол екі (архиепархияны) – өзінің және бос қалған епархияны басқарады, соңғысы бос епархияның жаңа мұрагері орнатылғанға дейін немесе лауазымға кіріспегенге дейін уақытша болып табылады. Жақында (соңғы жағдайдан өзгеше), Сент-Эндрюс және Эдинбург архиепископиясы Филипп Тартальяны осы тәртіп бойынша қабылдады. Мысалы, Манила архиепискобы Луис Антонио Тагль 2019 жылдың 8 желтоқсанында Халықтарды евангелизациялау жөніндегі Конгрегация префекті болып тағайындалды және 2020 жылдың 9 ақпанында қызметке кіріскенде архиепископтық лауазымнан бас тартты. Бродэрик Сонкуако Пабильо, Маниланың көмекші епискобы, 2021 жылдың 24 маусымында кардинал Хосе Адвинкула Тагледің орнына архиепископ болып тағайындалғанға дейін елшілік әкімші болып тағайындалды. Руперто Круз Сантос, Батандағы Баланганың төртінші епископы, 13 жыл, 3 ай және 21 күн бойы – 2010 жылдың 1 сәуірінен 2010 жылдың 8 шілдесіне дейін епископқа сайланды, ал 2010 жылдың 8 шілдесінен 2023 жылдың 22 шілдесіне дейін Баланга епископы болды, ол Сократ Вильгесті епархия епископы ретінде алмастырды. Флорентино Галанг Лавариас, Сан-Фернандо архиепискобы (Пампанга), Сантостың Баланга епискобының орнына тағайындалғанға дейін епархияның апостолдық әкімшісі болып тағайындалды. Сонымен қатар, 1998 жылдың 8 сәуірінен 2003 жылдың 28 тамызына дейін Баланганың екінші епискобы және 2003 жылдың 28 тамызынан бастап Кесон қаласындағы Кубао епискобы болған Хонесто Онгтиоко, Булакан провинциясы мен Валенсуэла қаласын қамтитын Малолостың апостолдық әкімшісі қызметін атқарды. Гонконг епискобы Майкл Йенг Минг Ченг 2019 жылдың 3 қаңтарында қайтыс болды. Кардинал Джон Тонг Хон, епископ-эмиретус, елшілік әкімші болып тағайындалды. Папаның седе-пленаға апостолдық әкімші тағайындауға да құқығы бар. 2016 жылдың маусым айында Аганья архиепискобы Энтони Саблан Апурон жыныстық зұлымдыққа қатысты тергеуге алынды; Папа Франциск Савио Хон Тай Файды уақытша орынбасар ретінде апостолдық әкімші sede plena болып тағайындады. 2016 жылдың 31 қазанында Майкл Джей Бернс, сол кездегі Детройттың көмекші епискобы, толық әкімшілік билікпен Аганьяның көмекші архиепискобы болып тағайындалды, кейіннен архиепископ болып тағайындалды.
It is fairly typical that the pope can decide to name an administrator himself to a diocese or archdiocese which lacks an ordinary (bishop or archbishop) called as apostolic administrator instead of waiting for the college of consultors of a particular (arch)diocese to appoint a diocesan or archdiocesan administrator. Usually, the emeritus (arch)bishop will be appointed in such a case. If the appointed apostolic administrator is a diocesan bishop or archbishop of a diocese or archdiocese, then he governs two (arch)dioceses which are his own and the vacant one, with the latter being temporarily while a successor of a vacant (arch)diocese is not yet installed or assumed office. Recently (and in exception to the latter), the archdiocese of St. Andrews and Edinburgh had Philip Tartaglia under this procedure. For example, Luis Antonio Tagle, Archbishop of Manila, was appointed as Prefect of the Congregation for the Evangelization of Peoples on 8 December 2019 and ended his tenure as the archdiocese's archbishop when he took office in 9 February 2020. Broderick Soncuaco Pabillo, then Auxiliary Bishop of Manila, was then appointed as apostolic administrator until Cardinal Jose Advincula became Tagle's successor as archbishop in 24 June 2021. Ruperto Cruz Santos, fourth Bishop of Balanga in Bataan for 13 years, 3 months, and 21 days from 1 April 2010 as bishop elect from 1 April to 8 July 2010 and as installed bishop of Balanga from 8 July 2010 to 22 July 2023 where he succeeded Socrates Villegas as the diocese's bishop, was appointed as fifth Bishop of Antipolo having jurisdiction over Marikina in Metro Manila and the province of Rizal on 24 May 2023 and ended his tenure as the diocese's bishop when he assumed the position on 22 July 2023. Florentino Galang Lavarias, Archbishop of San Fernando, Pampanga, was then appointed as the diocese's apostolic administrator while awaiting for the installation of Santos' successor as Bishop of Balanga. Also, the second bishop of Balanga from 8 April 1998 to 28 August 2003 and Bishop of Cubao in Quezon City since 28 August 2003 Honesto Ongtioco served as the apostolic administrator of Malolos covering the province of Bulacan and the city of Valenzuela from 11 May 2018 to 21 August 2019 due to the death of Jose Francisco Oliveros who served as the diocese's bishop for 14 years from 14 May 2004 to 11 May 2018. Michael Yeung Ming cheung, the Bishop of Hong Kong, died on 3 January 2019. Cardinal John Tong Hon, Bishop Emeritus, was appointed as apostolic administrator. There is also the ability for the pope to appoint an apostolic administrator sede plena. Anthony Sablan Apuron, the Archbishop of Agaña, was under investigation for sexual abuse in June 2016; Pope Francis appointed Savio Hon Tai fai as apostolic administrator sede plena, as temporary replacement. On 31 October 2016, Michael J. Byrnes, then Auxiliary Bishop of Detroit, was appointed Coadjutor Archbishop of Agaña with full administrative authority, and later succeeded as archbishop.