Кіріспе
Америка Құрама Штаттарындағы жол санаты – Ұлттық көркем жол. Бұл АҚШ Көлік министрлігі мойындаған, алты "ішкі сапаның" бірі немесе бірнешесіне ие жол: археологиялық, мәдени, тарихи, табиғи, демалыстық және көркемдік. 1991 жылы Конгресс осы бағдарламаны елдің көркем, бірақ көбінесе аз қозғалыс болатын жолдарын сақтап, қорғау және туризм мен экономикалық дамуды ынталандыру үшін құрды. Ұлттық көркем жолдар бағдарламасын (NSBP) Федералдық тас жолдар басқармасы (FHWA) басқарады. Кейбір көркем жолдар "All American Roads" (Американың үздік жолдары) деп белгіленеді, олар алты сапаның екеуіне де сай болуы керек. Бұл белгі олардың Америка Құрама Штаттарының басқа еш жерде кездеспейтін ерекшеліктері бар екенін және олардың туристік мақсатқа жететіндей бірегейлігі мен маңыздылығы бар екенін көрсетеді. 2021 жылдың 21 қаңтарына қарай, Гавайи және Техас штаттарын қоспағанда, 48 штатта 184 Ұлттық көркем жол бар.
A National Scenic Byway is a road recognized by the United States Department of Transportation for one or more of six "intrinsic qualities": archeological, cultural, historic, natural, recreational, and scenic. The program was established by Congress in 1991 to preserve and protect the nation's scenic but often less traveled roads and promote tourism and economic development. The National Scenic Byways Program (NSBP) is administered by the Federal Highway Administration (FHWA). Some scenic byways are designated All American Roads, which must meet two out of the six intrinsic qualities. The designation means they have features that do not exist elsewhere in the United States and are unique and important enough to be tourist destinations unto themselves. As of January 21, 2021, there are 184 National Scenic Byways located in 48 states (all except Hawaii and Texas).
Тарих
NSBP 1991 жылғы Интермодальдық құрлық көлігінің тиімділігін арттыру туралы заңға сәйкес құрылды, ол 74,3 миллион доллар көлемінде дискрециялық гранттарды қарастырды. 1995 жылдың 18 мамырында FHWA жолдарды Ұлттық көркіне лайықты жолдар немесе «Барлық Америкалық жолдар» деп тану критерийлері ретінде қызмет ететін ішкі қасиеттерді нақтылады. Қыркүйек айында АҚШ Көлік министрі Федерико Пенья алғашқы 14 Ұлттық көркіне лайықты жолдар мен алты «Барлық Америкалық жолдарды» жариялады. 1998 жылдың 9 маусымында 21-ғасырға арналған Көлік теңдігі туралы заң (TEA 21) штаттарға 148 миллион доллар бөлді, осылайша олар бағдарламаның артықшылықтарын пайдалану үшін штаттық жолдарды дамытуға мүмкіндік алды. 2005 жылдың 10 тамызында президент Джордж Буш қауіпсіз, жауапты, икемді және тиімді Көлік теңдігі туралы заңға (SAFETEA LU) қол қойды, ол штаттар мен үнді тайпаларына 175 миллион доллар бөлді. 2009 жылдың 16 қазанында АҚШ Көлік министрі Рэй ЛаХуд 37 жаңа жолды Ұлттық көркіне лайықты жолдар деп, ал бес жаңа жолды «Барлық Америкалық жолдар» деп белгіледі. АҚШ Көлік департаменті 2021 жылдың 19 қаңтарында 15 жаңа «Барлық Америкалық жолдарға» қосымша 34 жаңа жолды Ұлттық көркіне лайықты жолдар деп тануды бекітті.
Талаптар
Ұлттық көрікті жолдар тағайындау рәсімінен өтеді. Олар ұсынылу үшін бұрыннан мемлекеттік көрікті жолдар ретінде белгіленуі керек (Дегенмен, ұлттық деңгейде тағайындалудың барлық талаптарына сай келетін, бірақ мемлекеттік деңгейде тағайындалмаған жолдар жеке жағдайлар бойынша ұлттық тағайындауға қарастырылуы мүмкін).