Кіріспе

Солтүстік Йоркширдегі құлайтын ортағасырлық ауыл, Англия.

Уаррам Перси – Солтүстік Йоркширдегі әктас төбелердің (Wolds) батыс жиегінде, Уаррам-ле-Стрит маңында орналасқан құлайтын ортағасырлық ауыл және бұрынғы азаматтық қауым. Ол Уаррам-ле-Стриттен оңтүстікке қарай шамамен 1.6 километр (2 км) қашықтықта жатыр және Беверлиден Мальтонға дейінгі B1248 тас жолынан көрсетілген. Уаррам Перси 1974 жылғы әкімшілік-аумақтық өзгерістерге дейін Йоркширдің Шығыс бөлігіне қарасты. 1931 жылы қауымда 40 адам тұрған. Ауылдың қалдықтары көп жылдар бойы белгілі болды, ал үйлердің негіздері 1854 жылы жарық көрген Йоркширдің алғашқы алты дюймдік карталарына түсірілген. 1948 жылы Лидс университетінің профессоры Морис Бересфорд зерттеу үшін таңдағаннан кейін, 1950 жылдан 1990 жылға дейін әр жазда археологтар, тарихшылар және тіпті ботаниктердің біріккен командалары бұл жерді зерттеді. Қазіргі таңда бұл орын Historic England (бұрынғы English Heritage) қорғауында.

Тарих

Бұл жерде ерте заманнан бері адамдар қоныстанған болса да, ауыл 10-12 ғасырларда ең өркенді болған сияқты. 1086 жылғы "Domesday Book" кітабында ол "Warran" немесе "Warron" деп тіркелген. "Перси" жұрнағы – Орта ғасырларда осы аймақтың иесі болған белгілі, аристократиялық әулеттен шыққан. 1348-49 жылдардағы Қара өлім Уаррам Персидің тасталуына елеулі әсер етпеген көрінеді, бірақ сол кездегі елдегі халықтың көптеп азаюы ірі елді мекендерге қоныс аударуға түрткіс болған болуы мүмкін. 1402 немесе 1403 жылы Перси әулеті аймақтағы иеліктерін Хилтон әулетімен алмастырды. 15 ғасырда бағалар мен жалақылардың өзгеруіне байланысты, мал шаруашылығы (әсіресе қой шаруашылығы) егін шаруашылығынан жер иелері үшін тиімдірек болды. Одан кейінгі ғасырда Хилтон әулеті ауыл шаруашылығы жұмысына жұмсалатын еңбек күшін азайта отырып, қойларға көбірек жер бөлді. 16 ғасырдың басында Уаррам Персидің соңғы тұрғындары шығарылып, олардың үйлері бұзылды, осылай қой шабуына арналған жер көбейтілді. 1 сәуір 1935 жылы аудандық әкімшілік таратылып, Райстхорп пен Бурдейл және Уаррам-ле-стритпен біріктіріліп, Уаррам құрылды.

Қазіргі жері

Бұл жер қазір Historic England қамқорлығында. Жер бетінен тек шіркеудің қираған қалдықтары ғана көрініп тұрса да, ауылдың жоспары айналасындағы егістіктерде жақсы көрінеді. Бұл жер 1950 жылдан бері археологиялық зерттеулерге тартылған. 2002 жылы English Heritage (қазір Historic England) Уаррам Персиде археологиялық зерттеулер мен жан-жақты далалық сараптама жүргізді. 2004 жылы тастап кетілген ауылдың шіркеу қорынан қазба жұмыстары кезінде табылған, көптеген адам сүйектерінен тұратын үлкен жинаққа жасалған зерттеу, ортағасырлық ауылдық қоғамдағы аурулар, тамақтану және өлім туралы мәліметтерді ашты. Бұл зерттеуде соңғы ғылыми техникалар қолданылып, балалардың өсуі, емізудің мерзімі, остеопороз және туберкулез туралы мәліметтер алынды. Йоркшир Волдс Уэй ұлттық саябақ жолы осы жерден өтеді, ал Centenary Way ұзақ қашықтықты жаяу жүргін жолы ауылдың шығысынан өтеді.

Сент-Мартин шіркеуі

Сент-Мартин шіркеуі 12 ғасырдың басы мен 17 ғасырдың басы аралығында алты кезеңде дамыды. 1959 жылы мұнарасы құлап, одан кейін ішкі кеңістігі қазылып, 11 ғасырдың ортасындағы кішкентай тас шіркеу және одан бұрынғы, 10 ғасырдың ортасы мен соңына қарай ағаштан салынған ғимарат табылды.