Элиталық топтар, билік және құрылымдар: «The Establishment» ұғымының социологиялық және саяси мағынасы. Кіріктірілген әлеуметтік класс, билік жүргізушілер.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Көрінетін үстемдік топ, ұлт немесе ұйымда билікке немесе құқыққа ие.
Visible dominant group that holds power or authority in a nation or organization
Әлеуметтану және саясаттануда "Естеблишмент" термині үстем әлеуметтік топты, мемлекеттік билік жүргізуді, ұйымды немесе институтты бақылайтын элитаны көрсетеді. Билік жүзеге асыру тұрғысынан, Естеблишмент – әдетте өзін-өзі таңдап алатын, белгілі бір институттарда бекініп қалған, жабық элита. Сондықтан, салыстырмалы түрде шағын әлеуметтік топ барлық әлеуметтік-саяси бақылауды жүзеге асыра алады. 1955 жылы журналист Генри Фэрли "The Establishment" терминін қазіргі қолданысқа енгізіп, оны әлеуметтік жағынан белгілі және саяси маңызды адамдардың желісі ретінде танымал етті:
In sociology and in political science, the term The Establishment describes the dominant social group, the elite who control a polity, an organization, or an institution. In the praxis of power, The Establishment usually is a self selecting, closed elite entrenched within specific institutions — hence, a relatively small social class can exercise all socio political control. In 1955, the journalist Henry Fairlie popularized the contemporary usage of the term The Establishment to denote the network of socially prominent and politically important people:
Осының салдарынан "The Establishment" термині Лондон баспасөзінде кеңінен қолданыла бастады. Оксфорд ағылшын сөздігі Фэрлидің бағанасын "The Establishment" терминінің британдық қолданысын бастаған дерек ретінде келтіреді, мысалы, Англияның ресми шіркеуін білдіргендей. Сонымен қатар, социологиялық терминологияда, "Естеблишментке" мүше емес адам – аутсайдер деп аталады.
Consequently, the term the Establishment became common usage in the press of London; The Oxford English Dictionary cites Fairlie's column originating the British usages of the term the Establishment, as in the established church denoting the official Church of England. Moreover, in sociologic jargon, an outsider is the person who is not a member of The Establishment.
Австралия
"Истеблишмент" термині Австралияда басқа саяси партияларды да, сондай-ақ олардың артындағы күштерді де білдіру үшін жиі қолданылады. Әмір Әбедидің 2004 жылғы "Антисаяси истеблишмент партиялары: салыстырмалы талдау" кітабында Әмір Әбеди Еңбек партиясын және Коалициялық партияларды (Либералдық партия және Ұлттық/Ауылдық партия) истеблишмент партиялары деп атайды.
The term, establishment is often used in Australia to refer both to the main political parties and also to the powers behind those parties. In the book, Anti political Establishment Parties: A Comparative Analysis by Amir Abedi (2004), Amir Abedi refers to the Labor Party and the Coalition Parties (the Liberal Party and the National/Country Party) as the establishment parties.
Канада
Канаданың алғашқы элитасы британдық және американдық үлгілердің қосындысынан пайда болды, саяси тағайындамалар мен кәсіби шеберлікті үйлестірді. Франкофондық Канадада католик шіркеуінің жергілікті басшылары маңызды рөл атқарды. "Отбасылық келісім" – ағылшын тілді Канададағы алғашқы анықталған канадалық элита. Журналист Питер К. Ньюман 1975 жылы жариялаған "Канадалық элита" кітабында қазіргі заманғы канадалық элитаны сипаттады. Ол сол кезде Канадада тұратын ең бай адамдар мен отбасыларды тізімдеді. Ол анықтаған барлық адамдар көрнекті бизнес лидерлері болды, әсіресе бұқаралық ақпарат құралдары және қоғамдық көлік салаларында. Ньюманның сөзіне сүйенсек, осы ескі отбасылардың бірнешеуі жиырма бірінші ғасырда дағы өздерінің ықпалын сақтап қалды.
The original Canadian Establishment began as a mix between the British and American models, combining political appointments and business acumen. In Francophone Canada, the local leaders of the Catholic Church played a major role. The Family Compact is the first identifiable Canadian Establishment in Anglophone Canada. The journalist Peter C. Newman defined the modern Canadian Establishment in his 1975 book The Canadian Establishment. It catalogued the richest individuals and families living in Canada at the time. All of the specific people he identified were prominent business leaders, especially in the media and in public transit. Newman reports that several of these old families have maintained their importance into the twenty first century.
Гонконг
Бұл термин Гонконг саясатында да қолданылады, онда саяси партиялар, қоғамдық ұйымдар, сауда палаталары, кәсіподақтар және Қытай Коммунистік партиясымен және Гонконгқа тапсырылғаннан кейінгі үкіметпен ынтымақтастық танытып, оларға адал адамдар "Пекинге жақын" немесе "үкіметтік топ" деп белгіленеді (көбінесе өздері белгілейді). Бұл термин алғаш рет 2004 жылы пайда болды.
The term is also used in politics of Hong Kong, where political parties, community groups, chambers of commerce, trade unions and individuals who are cooperative with and loyal to the Chinese Communist Party and the post handover Hong Kong Government are labelled (most often self labelled) "pro Beijing" or "pro establishment". The term first appeared in 2004.
Ирландия
"Ресми Ирландия" термині Ирландия Республикасында бұқаралық ақпарат құралдары, мәдени және діни элитасын білдіру үшін жиі қолданылады.
The term "Official Ireland" is commonly used in the Republic of Ireland to denote the media, cultural and religious establishment.
Пәкістан
Пәкістанда "Жүйе" деген термин әскерилерге, олардың барлау қызметімен және жоғары саяси лауазымды тұлғалармен байланыстарына, соның арқасында үкіметке үстемдік етуге мүмкіндік беретін жағдайға сілтеме жасайды.
In Pakistan, the term "The Establishment" refers to the military and their relations with the intelligence community and high level political officials that allow them to exert dominance over the government.
Ұлыбритания
Ұлыбританияда бекем орныққан, құрылымы қалыптасқан көптеген топтар бар: оларға корольдық отбасы, аристократия, жер иелері, Этон колледжі мен Харроу мектебі сияқты беделді жеке мектептер, жеке кеңес, жоғары лауазымды мемлекеттік қызметкерлер, заңгерлер, ғалымдар, Англия шіркеуінің дін қызметкерлері, қаржыгерлер, өнеркәсіпшілер, қарулы күштер және басқа да кәсіби мамандар жатады.
The United Kingdom has numerous entrenched groups that are regarded as forming the establishment: these include the royal family, the aristocracy, the landed gentry, prestigious public schools like Eton College and Harrow School, the privy council, senior civil servants, lawyers, academics, Church of England clergy, financiers, industrialists, the armed services and other professionals.
Америка Құрама Штаттары
Америка Құрама Штаттарында "эстаблишмент" термині көбінесе екі партиялық саяси жүйеге қатысты қолданылады, онда Республикалық партия мен Демократиялық партия еңбекшілерге қарсы саясаты, федералдық саясатты қолдауы және корпоративтік мүдделерді қорғауы жағынан ұқсас деп есептеледі. Бұл термин 1955 жылы пайда болған түпкілікті мағынасын сақтайды, ол корпорациялар, саясаткерлер, мемлекеттік органдар және кейбір әлеуметтік топтар арасындағы күрделі билік және байланыстар желісін білдіреді. "Эстаблишмент" термині сонымен қатар ақ англосаксон протестанттарын (WASP) да қамтиды, олар американдық қоғамның, мәдениеттің және саясаттың тарихи дамуына басымдық берген әлеуметтік элитаның көп бөлігін құрайды, сондай-ақ білім алу, сайлау құқығы және жер меншігіне ие болды. 1950 жылдары Жаңа солшылдар WASP-тің американдық қоғамдағы гегемониясын сынады. Кейбір белгілі американдық отбасылар ондаған жылдар бойы пропорциядан тыс байлыққа ие болып, саяси билікті де пропорциясыз түрде пайдаланды. Сарапшылар С. Райт Миллстың "билік элитасы" деп атаған және сыртқы саясат сияқты саясат салаларындағы жетекшілік қауымдастықтар туралы әңгімелейді.
In the United States, the term the establishment typically refers to the two party political system, in which the Republican Party and the Democratic Party usually are perceived as alike in their anti labour policies, pro federal policy, and defense of corporate interests. The usage refers to the original coinage of the term the Establishment in 1955, referring to the intricate matrix of power and connections among corporations, politicians, government agencies, and some social groups. The establishment also referred to White Anglo Saxon Protestants (WASPs), constitute much of the social elites that have dominated historical American society, culture, and politics, enjoying education, voting rights, and land ownership. In the 1950s, the New Left criticised WASP hegemony of American society. Some prominent American families have held disproportionate wealth and wielded disproportionate political power over the decades. Experts talk about what C. Wright Mills called the "power elite", and about leadership communities in policy areas such as foreign policy.