Диктатура: Түрлері, Тарихы және Қазіргі Күйдегі Әсері

Кіріспе

Билік формасы

Диктатура – биліктің автократиялық формасы, оны басшы немесе басшылар тобы сипаттайды, олар билік өкілеттігін аз немесе мүлдем шектеусіз ұстайды. Диктатурадағы саясатты диктатор басқарады, ол кеңесшілер, генералдар және басқа да жоғары лауазымды шенеуніктерді қамтитын элитаның ішкі шеңбері арқылы жүзеге асырылады. Диктатор өзінің жақын айналасына ықпал ету және оларды қанағаттандыру арқылы, сондай-ақ қарсыласты – бәсекелес саяси партияларды, қарулы қарсылықты немесе диктатордың жақын айналасының адал емес мүшелерін басып-жаншу арқылы билігін сақтайды. Диктатуралар бұрынғы үкіметті күшпен құлату үшін әскери төңкеріс арқылы немесе сайланған басшылардың билігін тұрақты етуі арқылы құрылуы мүмкін. Диктатуралар авторитарлық немесе тоталитарлық болып табылады және оларды әскери диктатуралар, бір партиялық диктатуралар, жеке тұлғалық диктатуралар немесе абсолюттік монархиялар деп жіктеуге болады. "Диктатор" латын сөзі ертедегі Рим Республикасында конституциялық лауазымды – "жеке басшыға белгілі бір төтенше жағдайды шешу үшін уақытша абсолюттік билік беруді" білдіру үшін пайда болды. Алғашқы әскери диктатуралар классикалық дәуірден кейін, әсіресе Жапониядағы Шогун дәуірінде және Кромвель басқарған Англияда қалыптасты. Қазіргі заманғы диктатуралар алғаш рет 19 ғасырда пайда болды, оның ішінде Еуропадағы Бонапартизм және Латын Америкасындағы каудильолар болды. 20 ғасырда Еуропада фашистік және коммунистік диктатуралар пайда болды; фашизм 1945 жылы Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін жойылды, ал коммунизм басқа континенттерге тарады, 1991 жылы Суық соғыс аяқталғанға дейін беделін сақтап тұрды. 20 ғасырда Африкадағы жеке тұлғалық диктатуралар мен Латын Америкасындағы әскери диктатуралар да пайда болды, екеуі де 1960 және 1970 жылдары кең таралды. Кеңес Одағының ыдырауынан кейін демократия әлемде кеңірек тарады, бірақ бірнеше диктатуралар 21 ғасырда да, әсіресе Африка мен Азияда сақталды. 21 ғасырдың басында демократиялық үкіметтердің саны авторитарлық мемлекеттерден 98-ге 80 шамасында басым болды. Екінші онжылдық 2008 жылғы әлемдік қаржы дағдарысынан кейін демократиялық рецессиямен сипатталды, бұл бүкіл әлемде Батыс үлгісінің тартымдылығын күрт төмендетті. 2019 жылға қарай авторитарлық үкіметтердің саны демократиялық мемлекеттерден 92-ге 87 есеге асып түсті. Саяси философ Ханна Арендт тоталитаризмді "атомдалып, оқшауланған жеке тұлғалардан" тұратын диктатураның жаңа және экстремалды түрі деп сипаттайды, онда идеология бүкіл қоғамды қалай ұйымдастыру керектігін анықтауда басты рөл атқарады. Саяси ғалым Хуан Хосе Линц демократиялар мен тоталитарлық режимдерді гибридтік жүйелердің әртүрлі жіктелуімен бөлінген авторитарлық режимдердің спектрін анықтайды. Ол тоталитарлық режимдерді саясатты және саяси жұмылдыруды жай ғана басып тастаудың орнына бақылауға алу деп сипаттайды. Олар Африка, Азия және Латын Америкасындағы дамушы елдерде жиі кездеседі. Олар көбінесе тұрақсыз болады, әскери диктатураның орташа мерзімі бес жыл ғана, бірақ олар көбінесе қосымша әскери төңкерістерге және әскери диктатураларға әкеледі. 20 ғасырда кең таралған болса да, әскери диктатуралардың беделі 1970 және 1980 жылдары төмендеді. Әскери диктатуралар әдетте әскери төңкеріс арқылы құрылады, онда жоғары шенді офицерлер үкіметті құлату үшін әскерді пайдаланады. Демократиялық елдерде әскери төңкеріс қаупі демократия құрылғаннан кейін, бірақ кең ауқымды әскери реформалар жүргізілгенге дейін туындайды. Олигархияда әскери төңкеріс қаупі әскери күштердің күшіне және әскерилерге жасалған жеңілдіктерге байланысты болады. Әскери төңкерістермен байланысты басқа факторлар – кең көлемді табиғи ресурстар, әскерилердің халықаралық аренада шектеулі пайдаланылуы және әскерилердің ішкі саясатта қысымшы күш ретінде қолданылуы. Әскери төңкерістер міндетті түрде әскери диктатураға әкелмейді, өйткені билік жеке тұлғаға берілуі мүмкін немесе әскерилер демократиялық сайлау өткізуге рұқсат беруі мүмкін. Әскери диктатуралардың ортақ ерекшеліктері бар, себебі әскери диктаторлардың білімдері мен тәжірибелері ұқсас. Бұл диктаторлар өздерін партиялық емес мәртебесіне байланысты елді бақылауда бейтарап деп санауы мүмкін және өздерін "мемлекеттің күзетшілері" деп есептеуі мүмкін. Әскери дайындықта күш қолдану басымдығы зорлық-зомбылықты саяси құрал ретінде қабылдауға және зорлық-зомбылықты кең ауқымда ұйымдастыруға бейімділікке әкеледі. Әскери диктаторлар да сенімсіздікке бейім болуы және дипломатиялық шеберліктері жеткіліксіз болуы мүмкін, сондай-ақ саясатта келісімге келу мен ымыраға келудің маңыздылығын төмен бағалауы мүмкін.

A dictatorship is an autocratic form of government which is characterized by a leader, or a group of leaders, who hold governmental powers with few to no limitations. Politics in a dictatorship are controlled by a dictator, and they are facilitated through an inner circle of elites that includes advisers, generals, and other high ranking officials. The dictator maintains control by influencing and appeasing the inner circle and repressing any opposition, which may include rival political parties, armed resistance, or disloyal members of the dictator's inner circle. Dictatorships can be formed by a military coup that overthrows the previous government through force or they can be formed by a self coup in which elected leaders make their rule permanent. Dictatorships are authoritarian or totalitarian, and they can be classified as military dictatorships, one party dictatorships, personalist dictatorships, or absolute monarchies. The Latin word dictator originated in the early Roman Republic to refer to a constitutional office with "a temporary grant of absolute power to a leader to handle some emergency." The earliest military dictatorships developed in the post classical era, particularly in Shogun era Japan and in England under Cromwell. Modern dictatorships first developed in the 19th century, which included Bonapartism in Europe and caudillos in Latin America. The 20th century saw the rise of fascist and communist dictatorships in Europe; fascism was eradicated in the aftermath of World War II in 1945, while communism spread to other continents, maintaining prominence until the end of the Cold War in 1991. The 20th century also saw the rise of personalist dictatorships in Africa and military dictatorships in Latin America, both of which became prominent in the 1960s and 1970s. The period following the collapse of the Soviet Union witnessed a sporadic rise in democracies across the world, despite several dictatorships persisting into the 21st century, particularly in Africa and Asia. During the early 21st century, democratic governments came to outnumber authoritarian states by 98 to 80. The second decade was marked by a democratic recession, following the 2008 global financial crisis which drastically reduced the appeal of the Western model across the world. By 2019, the number of authoritarian governments had again surmounted that of democracies by 92 to 87. Political philosopher Hannah Arendt describes totalitarianism as a new and extreme form of dictatorship composed of "atomized, isolated individuals" in which ideology plays a leading role in defining how the entire society should be organized. Political scientist Juan José Linz identifies a spectrum of political systems with democracies and totalitarian regimes separated by authoritarian regimes with varied classifications of hybrid systems. He describes totalitarian regimes as exercising control over politics and political mobilization rather than merely suppressing it. They are most common in developing nations in Africa, Asia, and Latin America. They are often unstable, and the average duration of a military dictatorship is only five years, but they are often followed by additional military coups and military dictatorships. While common in the 20th century, the prominence of military dictatorships declined in the 1970s and 1980s. Military dictatorships are typically formed by a military coup in which senior officers use the military to overthrow the government. In democracies, the threat of a military coup is associated with the period immediately after a democracy's creation but prior to large scale military reforms. In oligarchies, the threat of a military coup comes from the strength of the military weighed against the concessions made to the military. Other factors associated with military coups include extensive natural resources, limited use of the military internationally, and use of the military as an oppressive force domestically. Military coups do not necessarily result in military dictatorships, as power may then be passed to an individual or the military may allow democratic elections to take place. Military dictatorships often have traits in common due to the shared background of military dictators. These dictators may view themselves as impartial in their oversight of a country due to their nonpartisan status, and they may view themselves as "guardians of the state". The predominance of violent force in military training manifests in an acceptance of violence as a political tool and the ability to organize violence on a large scale. Military dictators may also be less trusting or diplomatic and underestimate the use of bargaining and compromise in politics.

Бір тараптылық

Бір партиялық диктатуралар – саясатты бір ғана партия басқаратын үкіметтер. Бір партиялық диктатуралар – тек биліктегі партияның, кейде шағын одақтас партиялармен бірге заңды болып табылатын, ал барлық оппозициялық партияларға тыйым салынған бір партиялық мемлекеттер. Үстем партиялық диктатуралар немесе сайлау авторитарлық диктатуралар – оппозициялық партиялар формалды түрде заңды, бірақ үкіметке тиімді ықпал ете алмайтын бір партиялық диктатуралар. Бір партиялық диктатуралар ең көп таралған кезеңі – Суық соғыс, ал үстем партиялық диктатуралар кеңінен таралған – КСРО құлағаннан кейін. Бір партиялық диктатурадағы билеуші партия, қоғамның барлық деңгейіне сіңіп, диктаторға қызмет ету үшін құрылған партиялардан ерекшеленеді. Бір партиялық диктатуралар басқа авторитарлық билік түрлеріне қарағанда тұрақтырақ, себебі олар көтеріліске аз бейім және экономикалық өсім жоғары. Билеуші партия диктатураға халыққа кеңінен әсер етуге және партиялық элиталар арасында саяси келісімге қол жеткізуге мүмкіндік береді. 1950 мен 2016 жылдар аралығында бір партиялық диктатуралар әлемдегі авторитарлық режимдердің 57%-ын құрады. Басшылығының құрылымына байланысты, бір партиялық диктатуралар азаматтық қақтығыстарға, бүлікшілдікке немесе терроризмге басқа диктатура түрлеріне қарағанда әлдеқайда аз ұшырайды. Билеуші партияны қолдану басшылығы мен элитасына басқа диктатураларға қарағанда көбірек заңдылық береді және диктаторлық биліктің соңында билікті бейбіт түрде беруге мүмкіндік береді. Бір партиялық диктатуралар Азия мен Шығыс Еуропада коммунистік үкіметтер орнаған Суық соғыс кезінде танымал болды. Бір партиялық билік Африканың бірнеше елінде деколонизация кезінде, 1960-1970 жылдары дамыды, олардың кейбіреулері авторитарлық режимдерді құрды. Бір партиялық диктатурадағы билеуші партия кез келген идеология бойынша билік ете алады немесе оған басшылық ететін идеология болмауы мүмкін. Марксистік бір партиялық мемлекеттер кейде басқа бір партиялық мемлекеттерден ерекшеленеді, бірақ олар ұқсас жұмыс істейді. Бір партиялық диктатура заңды жолмен біртіндеп дамыған жағдайда, партия ұйымы мен мемлекеттік аппарат арасында қақтығыс туындауы мүмкін, себебі партия қатарласып билік етеді және өз мүшелерін билік орындарына көбірек тағайындайды. Билікті зорлықпен иеленген партиялар көбінесе қысқа мерзімде үлкен өзгерістерді жүзеге асыра алады. Бұл диктатуралар көбінесе билікті басып алудан туындайды, бұл басшыға билікті нығайтуға мүмкіндік береді, немесе әлсіз институттары бар елдерде демократиялық жолмен сайланған басшылардан, бұл басшыға конституцияны өзгертуге мүмкіндік береді. Жеке басының диктатуралары Сахарадан оңтүстікке қарай Африкада кеңінен таралған, себебі бұл аймақта институттар жеткіліксіз дамыған. Жеке басының диктаторлары әдетте өз үкіметтерінің құзыретіне қарағанда адалдықты артық көреді және интеллигенцияға жалпы сенімсіздік танытады. Жеке басының билігін қолдайтын диктатуралардағы элиталар көбінесе кәсіби саяси мансапқа ие емес және оларға берілген лауазымдарға лайық емес. Жеке басының диктаторы осы тағайындалғандарды басқаруға, үкіметте олардың бірлесіп жұмыс істемеуі үшін бөліп береді. Нәтижесінде мұндай режимдердің ішкі бақылаулары мен тепе-теңдіктері жоқ, сондықтан олар өз халқына қысым жасағанда, сыртқы саясатта түбегейлі өзгерістер жасағанда немесе басқа елдермен соғыстар бастағанда шектелмейді. Есеп берудің жоқтығы мен элиталардың кішігірім тобының арқасында жеке басының диктатуралары басқа диктатураларға қарағанда сыбайлас жемқорлыққа бейім және олар басқа диктатураларға қарағанда репрессивті. Жеке басының диктатуралары диктатордың өлімімен құлайды. Олар басқа диктатураларға қарағанда зорлық-зомбылықпен аяқталып, демократияға ұласу ықтималдығы төмен. Жеке басының диктатуралары авторитарлық биліктің классикалық стереотиптеріне сәйкес келеді. Жеке басының режимінде "Диктатордың дилеммасы" деп аталатын мәселе туындайды. Бұл идея билікте қалу үшін халықты қысымға ұшырату қажеттігіне сілтеме жасайды, бұл барлық сайлаушыларды өздерінің пікірлерін жасыруға итермелейді, бұл диктаторларға халықтың нағыз сенімдерін немесе олардың әлеуметтік қолдауының нақты мөлшерін білуге мүмкіндік бермейді. Авторитарлық саясаттың нәтижесінде бірқатар маңызды мәселелер туындауы мүмкін. Пікірлерді жасыру, ішкі саясат, деректердің жетіспеуі және медиаға шектеулер – жеке басының авторитарлық режимінің қаупті жақтарының бірнеше ғана мысалы. Бірақ, сауалнамалар мен сайлаулар кезінде диктатор жеке пікірлерді жою үшін өкілеттіктерін пайдалана алады. Көптеген жеке басының режимдері өз режимдерін қорғау үшін ашық дауыс беруді орнатады және көзқарастары басшының құндылықтарымен сәйкес келмейтін адамдар үшін қатаң қауіпсіздік шараларын және цензураны енгізеді. Диктатор мен оның жақын шеңбері арасындағы билік қатынасының өзгеруі мұндай режимдердің жалпы мінез-құлқына елеулі әсер етеді. Жеке басының режимдері басқа режимдерден өмір сүру ұзақтығы, құлау әдістері, сыбайлас жемқорлық деңгейі және қақтығыстарға бейімділігі тұрғысынан ерекшеленеді. Орташа есеппен, олар әскери диктатуралардан екі есе ұзаққа созады, бірақ бір партиялық диктатуралар сияқты ұзаққа созылмайды. Жеке басының диктатуралары экономиканы тұрақтандыруға қажетті институттар мен білікті басшылықтың жетіспеуіне байланысты өсімді де басқаша бастан кешіреді.

One party dictatorships are governments in which a single political party dominates politics. Single party dictatorships are one party states in which only the party in power is legalized, sometimes along with minor allied parties, and all opposition parties are banned. Dominant party dictatorships or electoral authoritarian dictatorships are one party dictatorships in which opposition parties are nominally legal but cannot meaningfully influence government. Single party dictatorships were most common during the Cold War, with dominant party dictatorships becoming more common after the fall of the Soviet Union. Ruling parties in one party dictatorships are distinct from political parties that were created to serve a dictator in that the ruling party in a one party dictatorship permeates every level of society. One party dictatorships are more stable than other forms of authoritarian rule, as they are less susceptible to insurgency and see higher economic growth. Ruling parties allow a dictatorship to more broadly influence the populace and facilitate political agreement between party elites. Between 1950 and 2016, one party dictatorships made up 57% of authoritarian regimes in the world, Due to the structure of their leadership, one party dictatorships are significantly less likely to face civil conflict, insurgency, or terrorism than other forms of dictatorship. The use of ruling parties also provides more legitimacy to its leadership and elites than other forms of dictatorship and facilitates a peaceful transfer of power at the end of a dictator's rule. One party dictatorships became prominent in Asia and Eastern Europe during the Cold War as communist governments were installed in several countries. One party rule also developed in several countries in Africa during decolonization in the 1960s and 1970s, some of which produced authoritarian regimes. A ruling party in a one party dictatorship may rule under any ideology or it may have no guiding ideology. Marxist one party states are sometimes distinguished from other one party states, but they function similarly. When a one party dictatorship develops gradually through legal means, it can result in conflict between the party organization and the state apparatus and civil service, as the party rules in parallel and increasingly appoints its own members to positions of power. Parties that take power through violence are often able to implement larger changes in a shorter period of time. These dictatorships often emerge either from loosely organized seizures of power, giving the leader opportunity to consolidate power, or from democratically elected leaders in countries with weak institutions, giving the leader opportunity to change the constitution. Personalist dictatorships are more common in Sub Saharan Africa due to less established institutions in the region. Personalist dictators typically favor loyalty over competence in their governments and have a general distrust of intelligentsia. Elites in personalist dictatorships often do not have a professional political career and are unqualified for positions they are given. A personalist dictator will manage these appointees by segmenting the government so that they cannot collaborate. The result is that such regimes have no internal checks and balances, and are thus unrestrained when exerting repression on their people, making radical shifts in foreign policy, or starting wars with other countries. Due to the lack of accountability and the smaller group of elites, personalist dictatorships are more prone to corruption than other forms of dictatorship, and they are more repressive than other forms of dictatorship. Personalist dictatorships often collapse with the death of the dictator. They are more likely to end in violence and less likely to democratize than other forms of dictatorship. Personalist dictatorships fit the exact classic stereotype of authoritarian rule. Within a personalist regime an issue called "The dictator's dilemma" arises. This idea references the heavy reliance on repression of the public in order to stay in power, which creates incentives for all constituents to falsify their preferences, which does not allow for dictators to know the genuine popular beliefs or their realistic measure of societal support. As a result of authoritarian politics, a series of major issues may ensue. Preference falsification, Internal politics, data scarcity, and restriction of media are just a few examples of the dangers of a personalistic authoritarian regime. Although, when it comes to polling and elections a dictator could use their power to override private preferences. Many personalist regimes will install open ballots to protect their regimes and implement heavy security measures and censorship for those whose personal preferences do not align with the values of the leader. The shift in the power relation between the dictator and their inner circle has severe consequences for the behavior of such regimes as a whole. Personalist regimes diverge from other regimes when it comes to their longevity, methods of breakdown, levels of corruption, and proneness to conflicts. On average, they last twice as long as military dictatorships, but not as long as one party dictatorships. Personalist dictatorships also experience growth differently, as they often lack the institutions or qualified leadership to sustain an economy.

Абсолюттік монархия

Абсолюттік монархия – монархтың заңдық шектеулерсіз билік ететін монархия. Бұл оны конституциялық және рәсімдік монархиялардан ерекшелендіреді. Абсолюттік монархияда билік патшалық отбасымен шектеледі, ал заңдылық тарихи факторлармен нығайтылады. Монархиялар династиялық болуы мүмкін, онда патшалық отбасы бір партиялық мемлекеттегі саяси партия сияқты басқарушы институт ретінде қызмет етеді, немесе династиялық емес болуы мүмкін, онда монарх патшалық отбасынан тәуелсіз, жеке диктатор ретінде билік етеді. Монархиялар монархтың қайтысымен биліктің бейбіт түрде ауысуын қамтамасыз ететін мұрагерлік туралы қатаң ережелерге мүмкіндік береді, бірақ патшалық отбасының бірнеше мүшесі мұрагерлік құқығын таласса, мұрагерлік даулары туындауы мүмкін. Қазіргі заманда абсолюттік монархиялар көбінесе Таяу Шығыста кездеседі.

Диктатуралардың алғашқы кезеңдері

Диктатура тарихи тұрғыдан ежелгі гректердің тирандық деген түсінігімен байланысты, ал бірнеше ежелгі грек билеушілері қазіргі диктаторларға ұқсас "тиран" ретінде сипатталған. "Диктатор" ұғымы алғаш рет Рим республикасы кезінде пайда болды. Рим диктаторы – дағдарыс кезінде консул уақытша тағайындаған және оған толық атқарушы билік берілген арнайы магистрат. Диктатордың рөлі, бір басшының басқаруға және тұрақтылықты қалпына келтіруге қажеттілік болған жағдайларда құрылды. Цезарь уақытша диктатуралар дәстүрін бұзды, ол диктатор perpetuo, яғни өмір бойына диктатор атанды, бұл Рим империясының құрылуына әкелді. Диктатордың билігі ежелгі Римде міндетті түрде тирандық деп қарастырылмаған, бірақ кейбір жазбаларда ол "уақытша тирандық" немесе "сайланған тирандық" деп сипатталған. Азияда постклассикалық дәуірде бірнеше әскери диктатуралар болды. Кореяда 7-ғасырда Йон Гэсомунның және 12-13 ғасырларда Горёо әскери режимі кезінде әскери диктатуралар орнады. Шогундар 1185 жылдан бастап алты жүз жылдан астам уақыт бойы Жапонияда іс жүзінде әскери диктаторлар болды. Вьетнамның Ле әулеті кезінде 16-18 ғасырлар аралығында ел екі бәсекелес әскери отбасының билігінде болды: солтүстіктегі Тринх лордтары және оңтүстіктегі Нгуен лордтары. Еуропада 1649 жылы Екінші ағылшын азаматтық соғысынан кейін құрылған Оливер Кромвельдің басқаруындағы Англияның одақтастығы, замандас қарсыластары мен кейбір қазіргі ғалымдар тарапынан әскери диктатура ретінде сипатталған. Максимилиан Робеспьер де 1793 және 1794 жылдары Францияда Ұлттық конвенцияны басқарған және Террор билігін жүзеге асырған кезде диктатор ретінде танылды. Диктатура 19 ғасырда үкімет нысанының маңызды түрі ретінде дамыды, бірақ сол кезде бұл ұғымды әркім бірдей жағымсыз деп қарастырмады, диктатураның тирандық және квазиконституциялық түсініктері бар еді. Еуропада ол көбінесе Бонапартизм және Цезаризм тұрғысынан қарастырылды, біріншісі Наполеонның әскери билігін, екіншісі Наполеон III-нің Юлий Цезарь үлгісіндегі императорлық билігін көрсетеді. 19 ғасырдың басында Испан Америкасының тәуелсіздік соғыстары болды, нәтижесінде көптеген жаңа Латын Америкасы үкіметтері құрылды. Бұл үкіметтердің көпшілігі каудильолардың, яғни жеке басына бағынған диктаторлардың билігіне түсті. Көптеген каудильолар әскери ортадан шыққан, ал олардың билігі көбінесе сән-салтанат пен әсемдікпен байланысты болды. Каудильолар көбінесе конституциямен номиналды түрде шектелген, бірақ каудильо қалағандай жаңа конституция жобасын жасауға құқылы болды. Олардың кейбіреулері қатыгездіктерімен танымал болса, ал енді біреулері ұлттық батырлар ретінде құрметке ие болды.

Dictatorship is historically associated with the Ancient Greek concept of tyranny, and several ancient Greek rulers have been described as "tyrants" that are comparable to modern dictators. The concept of "dictator" was first developed during the Roman Republic. A Roman dictator was a special magistrate that was temporarily appointed by the consul during times of crisis and granted total executive authority. The role of dictator was created for instances when a single leader was needed to command and restore stability. Caesar subverted the tradition of temporary dictatorships when he was made dictator perpetuo, or a dictator for life, which led to the creation of the Roman Empire. The rule of a dictator was not necessarily considered tyrannical in Ancient Rome, though it has been described in some accounts as a "temporary tyranny" or an "elective tyranny". Asia saw several military dictatorships during the post classical era. Korea experienced military dictatorships under the rule of Yeon Gaesomun in the 7th century and under the rule of the Goryeo military regime in the 12th and 13th centuries. Shoguns were de facto military dictators in Japan beginning in 1185 and continuing for over six hundred years. During the Lê dynasty of Vietnam between the 16th and 18th centuries, the country was under de facto military rule by two rival military families: the Trịnh lords in the north and the Nguyễn lords in the south. In Europe, the Commonwealth of England under Oliver Cromwell, formed in 1649 after the Second English Civil War, has been described as a military dictatorship by its contemporary opponents and by some modern academics. Maximilien Robespierre has been similarly described as a dictator while he controlled the National Convention in France and carried out the Reign of Terror in 1793 and 1794. Dictatorship developed as a major form of government in the 19th century, though the concept was not universally seen pejoratively at the time, with both a tyrannical concept and a quasi constitutional concept of dictatorship understood to exist. In Europe it was often thought of in terms of Bonapartism and Caesarism, with the former describing the military rule of Napoleon and the latter describing the imperial rule of Napoleon III in the vein of Julius Caesar. The Spanish American wars of independence took place in the early 19th century, creating many new Latin American governments. Many of these governments fell under the control of caudillos, or personalist dictators. Most caudillos came from a military background, and their rule was typically associated with pageantry and glamor. Caudillos were often nominally constrained by a constitution, but the caudillo had the power to draft a new constitution as he wished. Many are noted for their cruelty, while others are honored as national heroes.

Еуропа

Бірінші және екінші дүниежүзілік соғыстар аралығында Еуропада солшыл және оңшыл қозғалыстар жүргізген төңкерістер арқылы бірнеше диктатуралар орнады. Бірінші дүниежүзілік соғыстың салдарынан Еуропа саясатында үлкен өзгерістер болды, жаңа үкіметтер құрылды, ескі үкіметтердегі ішкі өзгерістерге жағдай жасалды және елдердің арасындағы шекаралар қайта сызылды, бұл қозғалыстардың билікті басып алуына мүмкіндік берді. Бірінші дүниежүзілік соғыстың салдарынан болған әлеуметтік құлшыныстар мен тұрақсыз бейбітшілік экстремистік қозғалыстарға пайда әкелген тұрақсыздыққа ықпал етіп, олардың мүдделерін қолдауға мүмкіндік берді. Солшыл және оңшыл диктатуралар билікті ұстап тұру үшін ұқсас әдістерді қолданды, оның ішінде жеке тұлғаға табыну, концлагерьлер, мәжбүрлі еңбек, жаппай кісі өлтіру және геноцид. Бірінші коммунистік мемлекет 1917 жылы Ресей революциясы кезінде Владимир Ленин мен большевиктермен Кеңес Ресейі құрылған кезде құрылды. Үкімет пролетариаттың диктатурасы ретінде сипатталды, онда билікті кеңестер жүзеге асырды. Большевиктер 1922 жылы билікті біріктіріп, Кеңес Одағын құрды. Лениннен кейін 1924 жылы Иосиф Сталин келді, ол толық билікті біріктірді және 1929 жылға қарай тоталитарлық билікті жүзеге асырды. Ресей революциясы 1917-1923 жылдар аралығында Еуропада солшыл революциялық қозғалыстардың толқынына әсер етті, бірақ олардың ешқайсысы бірдей табысқа жетпеді. Сонымен қатар бүкіл Еуропа бойынша ұлтшылдық қозғалыстар да өркендеді. Бұл қозғалыстар либерализм әкелген әлеуметтік нормалар мен нәсілдік қатынастардың өзгеруіне байланысты олардың құлдырауы мен қоғамдық құлдырауы деп санайтын нәрсеге жауап болды. Фашизм Еуропада либерализмді, социализмді және модернизмді қабылдамау ретінде дамыды, ал алғашқы фашистік саяси партиялар 1920 жылдары құрылды. Италиялық диктатор Бенито Муссолини 1922 жылы билікті басып алды және 1925 жылы алғашқы фашистік диктатураны құру үшін реформаларды жүзеге асыруды бастады. Бұл реформалар тоталитаризмді, мемлекетке адалдықты, экспансионизмді, корпоративизмді және антикоммунизмді қамтиды. Адольф Гитлер мен нацистік партия 1933 жылы Германияда екінші фашистік диктатура құрды, сайлаудағы жеңісі, зорлық-зомбылық және төтенше жағдай арқылы абсолюттік билікке қол жеткізді. Еуропадағы басқа ұлтшыл қозғалыстар фашистік үлгіге негізделген диктатураларды құрды. Екінші дүниежүзілік соғыста жеңілгеннен кейін Испания мен Португалияны қоспағанда, Еуропаның оңшыл диктатуралары құлдырады. Кеңес Одағы шығыстағы ұлтшыл диктатураларды басып алып, оларды коммунистік диктатуралармен алмастырды, ал басқалары Батыс блокта либералды демократиялық үкіметтерді құрды. Сонымен қатар, әскери төңкерістер жаңа режимдерді орнатты, көбінесе ұлтшылдықтың атынан. Қысқа демократиялық кезеңнен кейін Латын Америкасы 1930 жылдары диктатураға тез ауысты. Ұлы депрессияның экономикалық ахуалдан кейін популистік қозғалыстар күшейіп, бірнеше Латын Америка елдерінде популистік диктатуралар пайда болды. Еуропалық фашизм Латын Америкасына да әкелінді, ал Бразилияның Варгас дәуірі фашистік Италияда қолданылатын корпоративизмнің әсеріне қатты ұшырады. Әскери төңкерістер деколонизациядан кейін жиі орын алған, 1959 мен 2001 жылдар аралығында 14 африкалық ел кем дегенде үш сәтті әскери төңкеріске ұшырады. Бұл жаңа африкалық үкіметтер қатты тұрақсыздықпен ерекшеленді, бұл режимді өзгерту үшін мүмкіндіктер берді және әділ сайлауды континентте сирек кездестірді. Бұл тұрақсыздық өз кезегінде билікте қалу үшін билеушілердің үнемі авторитарлық болуын талап етті, бұл Африкадағы диктатураны одан әрі таратады.

In the time between World War I and World War II, several dictatorships were established in Europe through coups which were carried out by far left and far right movements. The aftermath of World War I resulted in a major shift in European politics, establishing new governments, facilitating internal change in older governments, and redrawing the boundaries between countries, allowing opportunities for these movements to seize power. The societal upheaval caused by World War I and the unstable peace it produced further contributed to instability that benefited extremist movements and rallied support for their causes. Far left and far right dictatorships used similar methods to maintain power, including cult of personality, concentration camps, forced labour, mass murder, and genocide. The first communist state was created by Vladimir Lenin and the Bolsheviks with the establishment of Soviet Russia during the Russian Revolution in 1917. The government was described as a dictatorship of the proletariat in which power was exercised by soviets. The Bolsheviks consolidated power by 1922, forming the Soviet Union. Lenin was followed by Joseph Stalin in 1924, who consolidated total power and implemented totalitarian rule by 1929. The Russian Revolution inspired a wave of left wing revolutionary movements in Europe between 1917 and 1923, but none saw the same level of success. At the same time, nationalist movements grew throughout Europe. These movements were a response to what they perceived as decadence and societal decay due to the changing social norms and race relations brought about by liberalism. Fascism developed in Europe as a rejection of liberalism, socialism, and modernism, and the first fascist political parties formed in the 1920s. Italian dictator Benito Mussolini seized power in 1922, and began implementing reforms in 1925 to create the first fascist dictatorship. These reforms incorporated totalitarianism, fealty to the state, expansionism, corporatism, and anti communism. Adolf Hitler and the Nazi Party created a second fascist dictatorship in Germany in 1933, obtaining absolute power through a combination of electoral victory, violence, and emergency powers. Other nationalist movements in Europe established dictatorships based on the fascist model. After being defeated in World War II, the far right dictatorships of Europe collapsed, with the exceptions of Spain and Portugal. The Soviet Union occupied nationalist dictatorships in the east and replaced them with communist dictatorships, while others established liberal democratic governments in the Western Bloc. and further military coups established new regimes, often in the name of nationalism. After a brief period of democratization, Latin America underwent a rapid transition toward dictatorship in the 1930s. Populist movements were strengthened following the economic turmoil of the Great Depression, producing populist dictatorships in several Latin American countries. European fascism was imported to Latin America as well, and the Vargas Era of Brazil was heavily influenced by the corporatism practiced in fascist Italy. Military coups were also a common occurrence after decolonisation, with 14 African countries experiencing at least three successful military coups between 1959 and 2001. These new African governments were marked by severe instability, which provided opportunities for regime change and made fair elections a rare occurrence on the continent. This instability in turn required rulers to become increasingly authoritarian to stay in power, further propagating dictatorship in Africa.

Азия

Қытай Азамат соғысы 1949 жылы аяқталды, нәтижесінде Қытай Республикасы Чан Кай-Шек басшылығымен және Қытай Халық Республикасы Мао Цзэдун басшылығымен екіге бөлінді. Мао өз басқару идеологиясы – маоизм негізінде Қытай Халық Республикасын бір партиялық коммунистік мемлекет ретінде құрды. Қытай Халық Республикасы бастапқыда Кеңес Одағымен одақтас болғанмен, 1950 жылдардың соңында Кеңес Одағындағы сталиндік эра аяқталуымен екі елдің қарым-қатынасы нашарлады. Мао 1960 жылдардағы Мәдени революция арқылы Қытай Халық Республикасының үстінен бақылауын нығайтты, ол Қытайдағы капитализм мен дәстүрліліктің барлық түрлерін жоюға бағытталған болатын. Маоның қайтысынан кейін Дэн Сяопин Қытайдың де-факто басшысы болып билікке келді және Мәдени революциядан кейін тұрақтылықты қалпына келтіру және еркін нарықтық экономиканы қайта орнату үшін реформалар жүргізді. Чан Кай-Шек Тайваньдағы Ұлттық үкіметтің қалдықтарына диктатор ретінде 1975 жылы қайтыс болғанға дейін билік етті. Марксистік және ұлтшылдық қозғалыстар Оңтүстік-Шығыс Азияда отаршылдыққа және одан кейінгі жапондық оккупацияға жауап ретінде кең таралды, екі идеология да Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін диктатуралардың құрылуына көмектесті. Аймақтағы коммунистік диктатуралар Қытайдың коммунистік мемлекет ретінде құрылуынан кейін Қытаймен жақын байланыс орнатты. Ұқсас құбылыс Кореяда орын алды, онда Ким Ир Сен Кеңес Одағының қолдауымен Солтүстік Кореяда коммунистік диктатура құрды, ал Сингман Ри АҚШ қолдауымен Оңтүстік Кореяда ұлтшыл диктатура құрды. Таяу Шығыс Суық соғыс кезеңінде отаршылдықтан азат етілді, ал көптеген ұлтшыл қозғалыстар тәуелсіздік алғаннан кейін күшейді. Бұл ұлтшыл қозғалыстар бейтараптық саясатын ұстанып, көптеген Таяу Шығыс диктатураларын американдық және кеңестік ықпал аймақтарынан тыс ұстады. Бұл қозғалыстар Суық соғыстың көп бөлігінде панарабтық нәсеризмді қолдады, бірақ 1980 жылдарға қарай ислами ұлтшылдықпен ығыстырылды. 1953 жылы американдық және британдық үкіметтер бақылаған төңкеріс Мұхаммед Реза Пахлавиді Иранның абсолютті монархы ретінде қайта орнатты, ол 1979 жылғы Иран революциясы кезінде құлатылды, нәтижесінде шиит ислами үкіметі құрылып, Рухолла Хомейни Иранның Жоғарғы көшбасшысы болып тағайындалды, ал Хомейнидің қайтысынан кейін Әли Хаменеи билікке келді.

The Chinese Civil War ended in 1949, splitting the Republic of China under Chiang Kai shek and the People's Republic of China under Mao Zedong. Mao established the People's Republic of China as a one party communist state under his governing ideology of Maoism. While the People's Republic of China was initially aligned with the Soviet Union, relations between the two countries deteriorated as the Soviet Union underwent de Stalinization in the late 1950s. Mao consolidated his control of the People's Republic of China with the Cultural Revolution in the 1960s, which involved the destruction of all elements of capitalism and traditionalism in China. Deng Xiaoping took power as the de facto leader of China after Mao's death and implemented reforms to restore stability following the Cultural Revolution and reestablish free market economics. Chiang Kai shek continued to rule as dictator of the National government's rump state in Taiwan until his death in 1975. Marxist and nationalist movements became popular in Southeast Asia as a response to colonial control and the subsequent Japanese occupation of Southeast Asia, with both ideologies facilitating the creation of dictatorships after World War II. Communist dictatorships in the region aligned with China following the latter's establishment as a communist state. A similar phenomenon took place in Korea, where Kim Il Sung created a Soviet backed communist dictatorship in North Korea and Syngman Rhee created a US backed nationalist dictatorship in South Korea. The Middle East was decolonized during the Cold War, and many nationalist movements gained strength post independence. These nationalist movements supported non alignment, keeping most Middle Eastern dictatorships out of the American and Soviet spheres of influence. These movements supported pan Arab Nasserism during most of the Cold War, but they were largely replaced by Islamic nationalism by the 1980s. A 1953 coup overseen by the American and British governments restored Mohammad Reza Pahlavi as the absolute monarch of Iran, who in turn was overthrown during the Iranian Revolution of 1979 that established Ruhollah Khomeini as the Supreme Leader of Iran under a Shia Islamist government, with Ali Khamenei taking over after Khomeini's death.

Еуропа

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Орталық және Шығыс Еуропаның көптеген елдері Кеңес Одағы тарапынан оккупацияланды. Соғыс аяқталғаннан кейін бұл елдер Кеңес Одағының ықпал аймағына енді, ал Кеңес Одағы олардың үкіметтерін бақылауға алды. Жосип Броз Тито Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Югославияда коммунистік үкімет құрды, ол бастапқыда Кеңес Одағымен одақтас болды. Кеңес Одағының Югославияға ықпал ету әрекеттері екі ел арасындағы қарым-қатынасты шиеленістірді, бұл 1948 жылы Тито-Сталиннің араздасуына әкелді. 1944 жылы Албанияда Энвер Ходжа басқаратын коммунистік диктатура орнатылды. Ол бастапқыда Югославиямен байланыста болды, бірақ Суық соғыс кезеңінде Югославия, Кеңес Одағы және Қытай арасындағы одақтастығы ауысып отырды. 1980-ші жылдары Кеңес Одағының тұрақтылығы күрт төмендеді. Кеңес экономикасы өмірге қабілетсіз болып қалды, ал коммунистік үкіметтер зиялылардың және халықтың жалпы қолдауын жоғалтты. 1989 жылы Кеңес Одағы таратылды, ал Орталық және Шығыс Еуропа елдері бірқатар революциялар арқылы коммунизмнен бас тартты.

Латын Америкасы

Латын Америкасында әскери диктатуралар суық соғыс кезінде басым болды, бірақ 1980-жылдардан бастап төңкерістердің саны азайды. 1967 және 1991 жылдар аралығында Латын Америкасының 12 елінде кем дегенде бір рет әскери төңкеріс болды, Гаити мен Гондурас үш рет, ал Боливия сегіз рет төңкеріс басынан өткерді. Кубада бір партиялық коммунистік диктатура Фульгенсио Батистаның диктатурасы, оның режиміне қарсы американдық қару-жарақ эмбаргосы салдарынан әлсіреп, Куба революциясында құлатылғаннан кейін құрылды, осылайша батыс жарты шардағы жалғыз кеңес қолдауындағы диктатура пайда болды. Билікті сақтап қалу үшін Чили диктаторы Аугусто Пиночет басқа Оңтүстік Америка диктаторларымен бірлесіп "Кондор" операциясын ұйымдастырды, бұл олардың тиісті барлау қызметтері мен құпия полиция ұйымдары арасындағы ынтымақтастықты жеңілдетуге бағытталған шара болды.

XXI ғасырдың диктатуралары

XXI ғасырдың басында әлемнің көп бөлігінде диктатураның мәні өзгерді. 1990-жылдар мен 2000-жылдар аралығында көптеген диктаторлар "өмірден асқан тұлғалар" болудан қашып, халықты террор арқылы бақылап, әлемдік қауымдастықтан оқшауланды. Бұның орнына, халық арасында қолдауын сақтау және әлемдік қауымдастықпен интеграциялану үшін жағымды имиджді дамыту және сөздерді жұмсарту үрдісі пайда болды. 20-ғасыр диктатураларының ашық репрессивті сипатына қарағанда, 21-ғасырдың авторитарлық билеушілері кейде "бұрмалаушы диктаторлар" деп аталады, олар авторитарлық жаңарту арқылы билікті монополиялауға тырысады, демократиялық сезімдерге жүгінеді және жасырын түрде репрессивті шараларды қолданады; мысалы, қазіргі заманғы технологияларды қабылдау, ақпарат мазмұнын манипуляциялау, киберкеңістікті реттеу, диссиденттерді қаралау және т.б. Екінші жағынан, Башар Асад және Ким Чен Ын сияқты бірқатар диктаторлар қорқыту арқылы кең ауқымды қауіпсіздікті орнату үшін, 20-ғасыр диктатураларына тән, өлімге әкелетін репрессия, зорлық-зомбылық және мемлекеттік терроризмді қолданады. 21-ғасыр диктатуралары әдетте жалған сайлаулар өткізеді, оларда үлкен қолдау көрсетіледі, бұл қоғамдық заңдылықты қамтамасыз ету және автократтың халыққа жақын тұлға ретіндегі беделін сақтау үшін жасалады. Бұрмаланған сайлау нәтижелері ақпарат соғысындағы пропаганда құралы ретінде жиі қолданылады, диктатураның жақтастарын диссиденттерге қарсы біріктіру және жалған деректерді жариялау арқылы халықтың бағынуын қамтамасыз ету үшін пайдаланылады. Тағы бір мақсат – диктаторды елді біріктіретін, оның қауіпсіздігі бұзылса, хаос орнатын қорғаушы ретінде көрсету. Солтүстік Корея – Ким Ир Сеннің қайтысынан кейін Ким отбасы билік құрып, 1994 жылы оның ұлы Ким Чен Ынға, ал 2011 жылы немересі Ким Чен Ынға берген Шығыс Азиядағы жалғыз ел. Еуропадағы диктатура 1991 жылы Кеңес Одағының құлауынан және көптеген коммунистік мемлекеттердің либералдануынан кейін көбінесе аяқталды, бірақ Ресейдегі Владимир Путиннің билігі де диктатура деп сипатталды. Латын Америкасы Еуропа сияқты либералдану кезеңін бастан өткерді, 1992-2010 жылдар аралығында либералданудың қандай да бір деңгейін бастан өткермеген жалғыз Латын Америкасы елі – Куба болды. Орталық Азия елдері Кеңес Одағының құлауынан кейін либералдануға ұмтылмады, оның орнына коммунистік партияның бұрынғы элитасы, кейіннен бірінен соң бірі диктаторлардың басшылығымен диктатуралар құрды. Бұл елдерде парламенттер мен адам құқықтары жөніндегі ұйымдар бар, бірақ олар әр елдің диктаторларының бақылауында қалады. Таяу Шығыс пен Солтүстік Африка демократияның үшінші толқыны кезінде либералдануға ұшырамады, ал бұл аймақтағы көптеген елдер 21-ғасырда да диктатура болып қала береді. Таяу Шығыс пен Солтүстік Африкадағы диктатуралар – президенттің әділетсіз сайлау арқылы билікті ұстайтын либералды емес республикалар немесе билік мұрагерлікпен берілетін абсолюттік монархиялар. Ирак, Израиль, Ливан және Палестина – бұл аймақтағы жалғыз демократиялық елдер, Израиль – азаматтарына кең саяси бостандықтар беретін жалғыз мемлекет. Тунис демократия үшін араб көктемінің тірегі ретінде қарастырылса да, 2023 жылға қарай ол демократия ретінде жіктелмеді. Түркия президенті Режеп Тайип Ердоған бірнеше дереккөздерде диктатор ретінде сипатталған.

The nature of dictatorship changed in much of the world at the onset of the 21st century. Between the 1990s and the 2000s, most dictators moved away from being "larger than life figures" that controlled the populace through terror and isolated themselves from the global community. This was replaced by a trend of developing a positive public image to maintain support among the populace and moderating rhetoric to integrate with the global community. In contrast to the overtly repressive nature of 20th century dictatorships, authoritarian strongmen of the 21st century are sometimes labelled "spin dictators", rulers who attempt to monopolise power by authoritarian upgrading, appealing to democratic sentiments and covertly pursue repressive measures; such as embracing modern technology, manipulation of information content, regulation of cyberspace, slandering dissidents, etc. On the other hand, a handful of dictators like Bashar al Assad and Kim Jong Un rule with deadly repression, violence and state terrorism to establish extensive securitization through fear, in line with many 20th century dictatorships. 21st century dictatorships regularly hold sham elections with massive approval ratings, for seeking public legitimacy and maintaining the autocrat's image as a popular figure loved by the masses. The manipulated election results are often weaponized as propaganda tools in information warfare, to galvanize supporters of the dictatorships against dissidents as well as to manufacture compliance of the masses by publicising falsified data figures. Another objective is to portray the dictator as the guardian figure who unifies the country, without whom its security disintegrates and chaos ensues. North Korea is the only country in East Asia to be ruled by the Kim family after the death of Kim Il sung and hands over to his son Kim Jong il in 1994 and grandson Kim Jong un in 2011, as of today in the 21st century. Dictatorship in Europe largely ended after the fall of the Soviet Union in 1991, and the liberalization of most communist states. though the rule of Vladimir Putin in Russia has also been described as a dictatorship. Latin America saw a period of liberalization similar to that of Europe at the end of the Cold War, with Cuba being the only Latin American country that did not experience any degree of liberalization between 1992 and 2010. The countries of Central Asia did not liberalize after the fall of the Soviet Union, instead forming as dictatorships led by former elites of the Communist Party and then later by successive dictators. These countries maintain parliaments and human rights organizations, but these remain under the control of the countries' respective dictators. The Middle East and North Africa did not undergo liberalization during the third wave of democratisation, and most countries in this region remain dictatorships in the 21st century. Dictatorships in the Middle East and Northern Africa are either illiberal republics in which a president holds power through unfair elections, or they are absolute monarchies in which power is inherited. Iraq, Israel, Lebanon, and Palestine are the only democratic nations in the region, with Israel being the only nation in this region that affords broad political liberties to its citizens. Although Tunisia was seen as a pillar of the Arab Spring for democracy, by 2023, it was no longer classified as a democracy. Turkey's President Recep Tayyip Erdoğan has been described by several sources as a dictator.

Экономика

Диктатуралардың көпшілігі жоғары кедейлік деңгейіне ие елдерде кездеседі. Кедейлік үкіметтің тұрақсыздығына әкеліп соқтырады, демократияның сәтсіздігіне және режимдердің жиі құлауына себеп болады. Үкімет нысаны экономикалық өсіммен байланысты емес, және диктатуралар, демократиялармен салыстырғанда шамамен бірдей қарқынмен өседі, алайда диктатураларда ауытқулар жиі байқалады. Диктаторлар өз билігінде сенімділік сезінген жағдайда ел экономикасына ұзақ мерзімді инвестициялар жасауға көбірек бейім. Диктатуралардағы кедейлікке қатысты ерекшеліктерге мұнайға бай Таяу Шығыс диктатуралары және диктатура кезеңіндегі Шығыс Азияның «Жолбарыстары» жатады. Диктатурадағы экономиканың түрі оның жұмыс істеу жосына әсер етуі мүмкін. Табиғи ресурстарға негізделген экономикалар диктаторларға көбірек билік береді, себебі олар басқа институттарды нығайтпай немесе олармен ынтымақтаспай-ақ оңай табыс табуға мүмкіндік алады. Күрделі экономикалар диктатор мен басқа топтар арасындағы қосымша ынтымақтастықты талап етеді. Диктатураның экономикалық бағыты оппозицияның күшіне байланысты, өйткені нашар оппозиция диктаторға сыбайлас жемқорлық арқылы экономикадан қосымша байлық алуға жағдай жасайды.

Заңдылық және тұрақтылық

Диктатураның тұрақтылығын бірнеше факторлар анықтайды, және олар қарсылық топтарының өсуіне жол бермеу үшін халықтың белгілі бір деңгейде қолдауын сақтауы керек. Бұл, қаржы ресурстарын тарату немесе қауіпсіздікке кепілдік беру сияқты ынталандырулар арқылы қамтамасыз етілуі мүмкін, немесе режимді қолдамағандар жазаланатын репрессия арқылы жүзеге асырылуы мүмкін. Оппозициялық топтардың өсіп, бірігуі немесе элиталардың режимге адал болмауы тұрақтылықты әлсіретеді. Әдетте, бір партиялық диктатуралар әскери немесе жеке тұлғаға бағынышты диктатуралардан гөрі тұрақтырақ және ұзаққа созылады. Бір зерттеу көрсеткендей, мұнай өндірумен айналысатын диктатуралар билікте қалуға бейім, мұнай өндірумен айналысатын диктаторлардың 70,63%-ы диктатураның алғашқы бес жылынан кейін билікте қалады, ал мұнай өндірмейтін диктаторлардың 59,92%-ы ғана осы бес жылды өткере алады.

Сайлаулар

Диктатуралардың көпшілігі заңдылық пен тұрақтылықты сақтау үшін сайлау өткізеді, бірақ мұндай сайлаулар көбінесе бәсекеге қабілетсіз болады және оппозицияға жеңіске жете беруге рұқсат етілмейді. Сайлау диктатураға оппозицияны белгілі бір шеңберде бақылауға мүмкіндік береді, оппозицияның режимге қарсы күресу шарттарын анықтайды. Диктатура ішіндегі элиталарды бір-бірімен бәсекелесуге мәжбүр ету және халықтан қолдау табуға ынталандыру арқылы сайлаулар оларды бақылау үшін де пайдаланылады, соның нәтижесінде ең танымал және ең қабілетті элиталар режимде жоғары лауазымдарға тағайындалады. Сайлау демократия имиджін қалыптастыру арқылы диктатураның заңдылығын нығайтады, халық пен шетелдік үкіметтер үшін диктатура екенін жоққа шығаруға мүмкіндік береді. Егер диктатура құласа, сайлау диктаторлар мен элитаға зорлық-зомбылықтан қорқымай жеңілісті қабылдауға жол ашады. Диктатуралар сайлау нәтижесіне сайлау алаяқтығы, кандидаттар мен сайлаушыларды қорқыту немесе сатып алу, БАҚ сияқты мемлекеттік ресурстарды пайдалану, сайлау заңдарын манипуляциялау, кандидат болуға болатын адамдарды шектеу немесе диктатураға қарсы болатын демографиялық топтарды сайлау құқығынан айыру арқылы әсер ете алады. 20 ғасырда диктатуралардың көпшілігі сайлау өткізді, онда сайлаушылар тек диктатураны қолдауға мүмкіндік алды, ал партиялық диктатуралардың тек төрттен бірі ғана оппозициялық кандидаттарға қатысуға рұқсат берді. Суық соғыс аяқталғаннан бері көптеген диктатуралар «жартылай бәсекелестік» сайлауларды енгізді, онда оппозицияға сайлауға қатысуға рұқсат етіледі, бірақ жеңіске жете алмайды. 2018 жылы диктатуралардың шамамен үштен екісі оппозициялық кандидаттарға рұқсат берді. Диктатурадағы оппозициялық партиялардың қызметі сайлау кампаниясын жүргізуге тыйым салу, танымал оппозициялық партияларды тарату, оппозиция мүшелерінің партия құруына кедері келтіру немесе кандидаттардың билеуші партия мүшесі болуын талап ету арқылы шектелуі мүмкін. Диктатуралар жартылай бәсекелестік сайлауларды шетелдік көмек алу үшін, диктатордың үкіметке деген бақылауын көрсету үшін немесе партияны, әсіресе жергілікті деңгейде ақпарат жинау қабілетін кеңейтуге ынталандыру үшін өткізе алады. Сондай-ақ, жартылай бәсекелестік сайлаулар билеуші партия мүшелерін азаматтарға жақсы қарауға ынталандырады, осылайша олар өздерінің танымалдылығына байланысты партиялық кандидаттар ретінде таңдалады.

Most dictatorships hold elections to maintain legitimacy and stability, but these elections are typically uncompetitive and the opposition is not permitted to win. Elections allow a dictatorship to exercise some control over the opposition by setting the terms under which the opposition challenges the regime. Elections are also used to control elites within the dictatorship by requiring them to compete with one another and incentivizing them to build support with the populace, allowing the most popular and most competent elites to be promoted in the regime. Elections also support the legitimacy of a dictatorship by presenting the image of a democracy, establishing plausible deniability of its status as a dictatorship for both the populace and foreign governments. Should a dictatorship fail, elections also permit dictators and elites to accept defeat without fearing violent recourse. Dictatorships may influence the results of an election through electoral fraud, intimidation or bribing of candidates and voters, use of state resources such as media control, manipulation of electoral laws, restricting who may run as a candidate, or disenfranchising demographics that may oppose the dictatorship. In the 20th century, most dictatorships held elections in which voters could only choose to support the dictatorship, with only one quarter of partisan dictatorships permitting opposition candidates to participate. Since the end of the Cold War, more dictatorships have established "semi competitive" elections in which opposition is allowed to participate in elections but is not allowed to win, with approximately two thirds of dictatorships permitting opposition candidates in 2018. Opposition parties in dictatorships may be restricted by preventing them from campaigning, banning more popular opposition parties, preventing opposition members from forming a party, or requiring that candidates be a member of the ruling party. Dictatorships may hold semi competitive elections to qualify for foreign aid, to demonstrate a dictator's control over the government, or to incentivize the party to expand its information gathering capacity, particularly at the local level. Semi competitive elections also have the effect of incentivizing members of the ruling party to provide better treatment of citizens so they will be chosen as party nominees due to their popularity.

Зорлық-зомбылық

Диктатурада зорлық-зомбылық диктатордың билігіне қарсылық көрсететін барлық оппозицияны мәжбүрлеу немесе басу үшін қолданылады, ал диктатураның күші оның зорлық-зомбылықты пайдалануына байланысты. Бұл зорлық-зомбылық көбінесе әскери немесе полиция күштері сияқты институттар арқылы іске асырылады. Диктатордың зорлық-зомбылыққа жүгінуі диктатураның алғашқы жылдарында жиі күшейеді, себебі режим әлі билігін толық нығайта алмайды және нақты мақсаттағы мәжбүрлеу үшін қажетті толыққанды ақпарат қолжетімді болмайды. Диктатура бекіген сайын, зорлық-зомбылықтан бас тартып, ақпаратқа қол жеткізуді шектеу және саяси оппозицияны қадағалау сияқты басқа мәжбүрлеу шараларын қолдана бастайды. Диктаторлар зорлық-зомбылықпен танымал болғаннан кейін зорлық-зомбылықты қолданудан аулақ болуға мүдделі, өйткені ол диктатураның басқа институттарына зиян келтіреді және егер үкіметтік күштердің адалдығы күмәнді болса, диктатордың билігіне қауіп тудырады. Оппозицияны зорлық-зомбылық арқылы мәжбүрлейтін институттар әртүрлі міндеттерді атқара алады немесе бір институттың тым күшті болуына жол бермеу үшін бір-бірін теңестіру үшін пайдаланылуы мүмкін. Құпия полиция белгілі бір саяси қарсыластар туралы ақпарат жинап, оларға қарсы бағытталған зорлық-зомбылық шараларын жүзеге асырады, жартылай әскери күштер режимді төңкерістерден қорғайды, ал ресми әскери күштер шетелдік басқыншылықтар мен ірі азаматтық қақтығыстар кезінде диктатураны қорғайды. Терроризм диктатураларда сирек кездеседі. Оппозицияға заң шығарушы орган арқылы режимде өкілдік беруге мүмкіндік беру диктатурадағы террористік шабуылдардың ықтималдығын одан әрі азайтады.