Автократия: Үкімет формасының тарихы мен сипаттамасы

Кіріспе

Билік формасы

Автократия – абсолютті билікті билеушінің, яғни автократтың иеленетін үкімет жүйесі. Ол монархия мен диктатураның көп бөлігін қамтиды және демократия мен феодализмге қарама-қарсы келеді. Автократияның түрлі анықтамалары бар. Олар автократияны билікті бір ғана адам ұстайтын жағдайлармен ғана шектеуі мүмкін, немесе абсолютті билікті қолданатын билеушілер тобын қамтитын түрінде анықтауы мүмкін. Автократ азаматтық бостандықтарды толық бақылауда ұстайды, олардың қолданылуын, егер қолданылса, қандай жағдайда болатынын өзі шешеді. Сондай-ақ, үкіметтер автократия мен демократия элементтерін біріктіріп, анократия құруы мүмкін. Автократия ұғымы ежелгі заманнан бері саяси философияда танылған. Автократтар билікті сақтап тұру үшін кез келген оппозицияны саяси қуғын-сүргінге салу және қоғамдағы ықпалды немесе күшті мүшелерді өз жағына тарту арқылы ұстап тұрады. Халықтың көпшілігі идеологиялық бұзушылық пен насихат арқылы бақыланады, ал автократия өз билігін заңды ету үшін идеологияға, дінге, тектік құқыққа немесе сыртқы жаулыққа сілтау етуге тырысады. Кейбір автократиялар заң шығару органдарын құрып, теңсіз сайлаулар өткізеді немесе билікті одан әрі нығайту үшін көрсетпелі сот процестерін ұйымдастырып, демократияның сыртқы көрінісін жасауға тырысады. Автократиялық биліктің жалғыз шектері – режимді сақтаумен байланысты нақты жағдайлар. Автократтар өз еркінің орындалуы үшін елдің элиталары мен институтарын бақылауда ұстауы керек, бірақ басқа да жеке тұлғаларға немесе топтарға маңызды билік немесе ықпал етуге жол бермеуі керек. Автократтар үшін ең қауіпті нәрсе – ішкі сын-қатерлер, себебі олар төңкеріске алып келуі мүмкін. Автократия – үкіметтің ең ерте пайда болған түрлерінің бірі. Ол ежелгі әлемде кең таралған басшылық, қала-мемлекеттер және империялар түрінде пайда болған деспотизм ретінде басталды. Монархия тарихтың көп бөлігінде автократияның басым түрі болды. Диктатура 19 ғасырда Латын Америкасындағы каудильолардан және Еуропадағы Наполеон мен Наполеон III империяларынан бастап кеңінен таралды. 20 ғасырда фашистік және коммунистік мемлекеттердің пайда болуымен тоталитарлық диктатуралар дамыды. 1991 жылы КСРО тарағаннан бері көптеген диктатуралар тоталитарлық емес, авторитарлық деп сипатталады.

Autocracy is a system of government in which absolute power is held by the ruler, known as an autocrat. It includes most forms of monarchy and dictatorship, while it is contrasted with democracy and feudalism. Various definitions of autocracy exist. They may restrict autocracy to cases where power is held by a single individual, or they may define autocracy in a way that includes a group of rulers who wield absolute power. The autocrat has total control over the exercise of civil liberties within the autocracy, choosing under what circumstances they may be exercised, if at all. Governments may also blend elements of autocracy and democracy, forming an anocracy. The concept of autocracy has been recognized in political philosophy since ancient times. Autocrats maintain power through political repression of any opposition and co optation of other influential or powerful members of society. The general public is controlled through indoctrination and propaganda, and an autocracy may attempt to legitimize itself in the eyes of the public through appeals to ideology, religion, birthright, or foreign hostility. Some autocracies establish legislatures, unfair elections, or show trials to further exercise control while presenting the appearance of democracy. The only limits to autocratic rule are practical considerations in preserving the regime. Autocrats must retain control over the nation's elites and institutions for their will to be exercised, but they must also prevent any other individual or group from gaining significant power or influence. Internal challenges are the most significant threats faced by autocrats, as they may lead to a coup d'état. Autocracy was among the earliest forms of government. It began as despotism, which existed throughout the ancient world in the form of chiefdoms, city states, and empires. Monarchy was the predominant form of autocracy for most of history. Dictatorship became more common in the 19th century, beginning with the caudillos in Latin America and the empires of Napoleon and Napoleon III in Europe. Totalitarian dictatorships developed in the 20th century with the advent of fascist and communist states. Since the dissolution of the Soviet Union in 1991, most dictatorships have been characterized as authoritarian rather than totalitarian.

Этимологиясы мен қолданылуы

Автократия көне грек тіліндегі auto (грекше: αὐτός; "өзі") және kratos (грекше: κράτος; "билік, күш") сөздерінен туындаған. Бұл грек тіліндегі автократор (грекше: αὐτοκράτωρ) және латын тіліндегі император сөздеріне ұласты, екеуі де Рим императорының атаулары болды. Бұл көне орыс тілінде samod′rž′c′ деп, ал қазіргі орыс тілінде samoderžec деп қабылданды. 18 ғасырда орыс императорының атағы француз тілінде authocrateur, кейіннен autocrateur деп аударылды, ал неміс тілінде Autocrator, сосын Autokrator деп аударылды. Бұл терминдер ақырында автократиялық үкімшілерді атау үшін қолданыла бастады. Содан бері бұл термин теріс мағынаға ие болды.

Саяси құрылым

Автократияның саяси құрылымын анықтауға көптеген әрекеттер жасалған. Ол дәстүрлі түрде автократ деп аталатын бір ғана шексіз билеушіні қамтиды, бірақ топтың шексіз демократиялық емес билігі де автократиялық деп танылуы мүмкін. Автократия басқа үкімет нысандарынан автократтың адамдардың азаматтық еркіндіктерін бір жақты түрде басып тастау және олардың қандай еркіндіктерді пайдалана алатынын шешу қабілетімен ерекшеленеді. Ол демократия мен феодализмнен өзгеше, ал қазіргі автократия көбінесе демократиялық емес үкімет ретінде анықталады. Барлық үкімет нысандары сияқты, автократияның да нақты шекаралары жоқ және ол басқа үкімет нысандарымен тоғысуы мүмкін. Автократия көбінесе бүкіл елді қамтиды, бірақ кейде ұлттық үкімет белгілі бір аймаққа немесе оның саяси қақтығыстарына шектеулі бақылауды жүзеге асыратын жағдайларда, тіпті демократиялық үкіметі бар елдерде де, ұлттық немесе жергілікті деңгейде кездесуі мүмкін. Автократиялар автократтың билігіне шектеу қоймайды, ал барлық ресми институттар тек шектеулі жауапкершілікті қамтамасыз етеді. Билікті сақтап тұру үшін автократ елдегі ықпалды элиталардың қолдауын алуы керек және оның еркін жүзеге асыруына көмектесуі керек. Автократтың іс жүзіндегі тікелей бақылау деңгейі әртүрлі болуы мүмкін. Автократиялық үкімет билігін нығайта келе, автократтың еркін жүзеге асыруы үшін күшейтілген институттарды дамытады. Бұл институттар бақылауды сақтау және мемлекеттен пайда алу үшін қажет, бірақ олар автократты тексеру құралы ретінде де қызмет ете алады. Автократтар аймақтық элиталардың өздерінің құзыратына қатысты адалдығын да теңестіруі керек; тым аз болса тиімді басқаруға кедерілтеді, ал тым көп болса элита аймақтың мүдделерін автократтың мүдделерінен жоғары қоюы мүмкін. Кейбір автократиялар автократтың билігін шектеуге мүмкіндігі шектеулі сайланған заң шығару органына ие, бірақ олар көбінесе еркін және әділ сайлау арқылы құрылмайды. Мұндай заң шығару органдары сыбайлас жемқорлыққа ұшырауы мүмкін және артықшылықтар үшін автократтың ықпалына түсуі мүмкін. Тәуелсіз сот жүйесі немесе белсенді азаматтық қоғам сияқты басқа институттар да автократтың билігін шектеуі мүмкін. Кейбір автократиялар жеке автократ емес, билеуші отбасына басымдық береді. Бұл көбінесе монархияларда кездеседі. Мұндай келісімдер корольдік некелерге жол береді, бұл династиялық одақтар арқылы автократияларды біріктіруге мүмкіндік береді. Персоналистік диктатуралар, Солтүстік Кореяның Ким отбасысы сияқты, тұлғаға табыну арқылы билеуші отбасына маңыздылық бере алады.

Many attempts have been made to define the political structure of autocracy. It traditionally entails a single unrestrained ruler, known as an autocrat, though unrestrained non democratic rule by a group may also be defined as autocratic. Autocracy is distinguished from other forms of government by the power of the autocrat to unilaterally repress the civil liberties of the people and to choose what liberties they may exercise. It is distinct from democracy and feudalism, and modern autocracy is often defined as any non democratic government. As with all forms of government, autocracy has no clearly defined boundaries, and it may intersect with other forms of government. Though autocracy usually encompasses an entire country, it can sometimes take place at subnational or local levels, even in countries with a more democratic government, if the national government has limited control over a specific area or its political conflicts. Autocracies impose few to no limits on the power of the autocrat, and any formal institutions that exist create only limited accountability. To maintain power, an autocrat must have the support of elites that hold influence in the country and assist the autocrat in carrying out their will. The amount of direct control that an autocrat wields in practice may vary. As an autocratic government solidifies its rule, it develops stronger institutions to carry out the autocrat's will. These institutions are necessary for maintaining control and extracting value from the state, but they can also serve as checks on the autocrat. Autocrats must also balance the affiliation that regional elites have over their jurisdiction; too little can prevent effective rule, while too much may cause the elite to favor the region's interests over the autocrat's. Some autocracies incorporate an elected legislature that has a limited ability to check the power of the autocrat, though these are not usually formed through free and fair elections. These legislatures may also be prone to corruption and can be influenced by the autocrat in exchange for preferential treatment. Other institutions, such as an independent judiciary or an active civil society, may also limit the autocrat's power. Some autocracies emphasize a ruling family rather than a single autocrat. This has been the case of most monarchies. Such arrangements allow for royal intermarriage, which can join autocracies together through dynastic unions. Personalist dictatorships may also give significance to the ruling family through a cult of personality, such as the Kim family of North Korea.

Құрылу

Алғашқы автократиялар, мысалы, билік иелерінің басшылықтары, бұрын орталықтандырылған үкімет болмаған жерлерде қалыптасты. Автократияның бастапқы дамуы, анархиямен салыстырғанда тиімділігіне байланысты, себебі ол қауіпсіздік қамтамасыз етеді және ішкі жіктерді жоққа шығарады. Манкур Олсон "тұрақты қарақшылар" терминін енгізді, ол автократиямен байланысты басқару әдісін сипаттайды, ал анархиялық қоғамды билейтін "көшпенді қарақшылардан" өзгешелейді. Осы анықтама бойынша, автократтар тұрақты қарақшылар ретінде, салық салу және ресурстарды тартып алу арқылы пайдаланатын қоғамға ұзақ мерзімді инвестициялар жасайды, ал мемлекетсіз қоғамдағы қарақшылардың қоғамды жақсартуға мүддесіздігіне қарағанда. Бұл Парето тиімділігін тудырады, онда автократ та, оның поддандылары да балама нұсқадан артық пайда көреді. Дуглас Норт, Джон Джозеф Уоллис және Барри Р. Уингаст автократияларды зорлық-зомбылықты монополиялау қажеттілігінен туындайтын табиғи мемлекеттер деп сипаттайды. Олсоннан өзгеше, бұл ғалымдар ертедегі мемлекетті жеке билеуші ретінде емес, көптеген тұлғалар құрайтын ұйым ретінде қарастырады. Олар автократиялық мемлекет құру процесін зорлық-зомбылыққа қол жеткізе алатын тұлғалар арасындағы келіссөздер процесі ретінде сипаттайды. Олар үшін бұл тұлғалар үстем коалицияны құрайды, бір-біріне ресурстарға қол жеткізу сияқты артықшылықтар береді. Зорлық-зомбылық экономикалық пайданы төмендеткенде, үстем коалиция мүшелері ынтымақтасуға және қақтығыстардан аулақ болуға мүдделі болады. Үстем коалиция мүшелері арасындағы бәсекелестікті болдырмау үшін артықшылықтарға шектеулі қол жеткізу қажет, содан кейін олар ынтымақтастыққа берік міндеттеме береді және мемлекетті құрайды. Автократиялық мемлекеттердің түрлеріне қатысты үлкен айырмашылықтар бар. Мемлекеттің мөлшері, әскери күші, экономикалық жетістіктері немесе мәдени ерекшеліктері оның автократиялық болу ықтималдығына едәуір әсер етпейді. Автократия гетерогенді халықтарда қалыптасуға бейім, себебі теңсіздік жоғары және әлеуметтік байланыс төмен. Осындай жағдайларда құрылған автократиялар көбінесе сол себептерге байланысты тұрақсыз болады.

The earliest autocracies, such as chiefdoms, formed where there was previously no centralized government. The initial development of an autocracy is attributed to its efficiency over anarchy, as it provides security and negates internal divisions. Mancur Olson introduced the term "stationary bandits" to describe the method of control associated with autocracy, as opposed to the "roaming bandits" that dominate anarchic society. Under this definition, autocrats as stationary bandits see long term investment in the society that they exploit through taxation and other seizure of resources, as opposed to the bandits in stateless societies that have no incentive to improve society. This creates a Pareto efficiency in which both the autocrat and the subjects benefit over the alternative. Douglass North, John Joseph Wallis, and Barry R. Weingast describe autocracies as natural states that arise from this need to monopolize violence. In contrast to Olson, these scholars understand the early state not as a single ruler, but as an organization formed by many actors. They describe the process of autocratic state formation as a bargaining process among individuals with access to violence. For them, these individuals form a dominant coalition that grants each other privileges such as the access to resources. As violence reduces the economic rents, members of the dominant coalition have incentives to cooperate and to avoid fighting. A limited access to privileges is necessary to avoid competition among the members of the dominant coalition, who then will credibly commit to cooperate and will form the state. There is great variance in the types of states that become autocratic. Neither a state's size, its military strength, its economic success, nor its cultural attributes significantly affect whether it is likely to be autocratic. Autocracy is more likely to form in heterogeneous populations, as there is greater inequality and less social cohesion. Autocracies formed under these conditions are often more volatile for the same reasons.

Тұрақтылық және мұрагерлік

Автократиялар өз билігіне бірнеше жағынан қарсылықтарға тап болады, оның ішінде азаматтар, саяси оппозиция және элитаның адалдығын жоғалтуы. Автократтар өздерінің қалауын орындау үшін билігін мемлекет элитасымен бөлісуге мәжбүр болғандықтан, осы элиталар автократ үшін ең үлкен қауіпті құрайды. Көптеген автократиялық үкіметтер төңкеріс арқылы құлатылады, ал олардың орнына тағы да бір автократиялық үкімет келеді. Бұл жаңа үкіметтер көбінесе автократияның басқа түрі немесе сол түрінің әлсіз нұсқасы болып табылады. Революцияға халықтың қолдауы жиі қажет болғанымен, көптеген көтерілістер элиталардың ішкі қолдауымен бірге жүреді, олар автократты қолдаудың енді өздеріне пайдалы емес деп санайды. Тарихта автократиялық үкіметті тек халық көтерілісі арқылы құлату деректері жоқ, бірақ демократияға халықтың қолдауы автократиялық билікке қарсы күрестің маңызды көрсеткіші болып табылады. Модернизация және байлықтың артуы демократияға қолдаудың күшеюімен байланысты, бірақ осы жағдайларды қамтамасыз етпеу автократиялық режимге қолдауды азайтады. Халық көтерілісі реформалар кезеңінде болуы мүмкін. Үкіметтік реформалар, әсіресе күтілген нәтижелерге жетпеген жағдайда, оппозицияны күшейте түседі және нашар іске асыру арқылы биліктің орталықтандырылуын әлсіретеді. Көтеріліс болуы мүмкін болған жағдайда, автократ азаматтық құқықтарды беруге, байлықты қайта бөлуге немесе зорлық-зомбылықтан сақтану үшін биліктен толығымен бас тартуға мәжбүр болуы мүмкін. Кейбір автократиялар мұрагерлік жүйені қолданады, онда ережелер жиынтығы келесі автократты анықтайды. Әйтпесе, мұрагер автократтың өзі немесе басқа да мемлекеттік орган тағайындауы мүмкін. Алдын ала тағайындалған мұрагерлер автократты құлатып, орнына отыруға бейім, бұл автократ үшін мұрагерді таңдауда қиындық тудырады. Мұрагерлік мұрагерлерге қарағанда тағайындалған мұрагерлердің құлатылу қаупі жоғары, өйткені мұрагерлік мұрагерлер көбінесе жас және ықпалы аз болады. Басқа автократияларда тағайындалған мұрагер болмайды, ал автократ қайтыс болған немесе қызметтен алынған жағдайда билік үшін күрес басталады. Мұрагерлік әдістері монархиялық және диктаторлық билік арасындағы ерекшеліктердің бірі болып табылады: монархиялар мұрагерлік жүйе сияқты белгілі бір мұрагерлік жүйені қолданады, ал диктатуралар қолданбайды. Автократиялық билік бір автократтан екіншісіне ауысқан кезде ең тұрақсыз болады. Мұрагерлік реті биліктің бейбіт түрде өтуіне мүмкіндік береді, бірақ мұрагерлердің қабілеті мен нығайлылығын тиімді тексеруге жол бермейді. Билік автократтар арасында ауысқанда, жаңа автократ көбінесе қалыптасқан бюрократияны мұраға алады. Бұл бюрократия биліктің ауысуын жеңілдетеді, өйткені жаңа билеуші халықты бағындыру немесе олардың қолдауын алудың қажеті болмай, елге дереу бақылау орната алады.

Autocracies face challenges to their authority from several fronts, including the citizenry, political opposition, and internal disloyalty from elites. As autocrats must share their power with the state's elites to see their will carried out, these elites are the greatest threat to the autocrat. Most autocratic governments are overthrown by a coup, and most are succeeded by another autocratic government. These new governments are commonly a different type of autocracy or a weaker variant of the same type. While popular support for revolution is often necessary to overthrow an autocratic government, most revolts are accompanied by internal support from elites who believe that it is no longer in their interest to support the autocrat. Overthrow of an autocratic government purely through popular revolt is virtually nonexistent throughout history, but popular support for democracy is a significant indicator of challenges to autocratic rule. Modernization and increased wealth are often associated with stronger support for democracy, though failing to provide these things also reduces support for the autocratic regime. Popular revolt is most likely to occur during periods of reform. Government reform can provide an impetus for stronger opposition, especially when it does not meet expectations, and it can weaken the centralization of power through poor implementation. When revolt appears likely, an autocrat may grant civil rights, redistribute wealth, or abdicate from power entirely to avoid the threat of violence. Some autocracies use hereditary succession in which a set of rules determines who will be the next autocrat. Otherwise, a successor may be handpicked, either by the autocrat or by another governmental body. Pre determined successors are incentivized to overthrow and replace the autocrat, creating a dillema for autocrats wishing to choose a successor. The threat of overthrow is greater for appointed successors over hereditary successors, as hereditary successors are often younger and less influential. Other autocracies have no appointed successor, and a power struggle will take place upon the death or removal of the autocrat. These methods of succession are a common distinction between monarchical rule and dictatorial rule; monarchies use an established system of succession such as hereditary succession, while dictatorships do not. Autocratic rule is most unstable during succession from one autocrat to another. Orders of succession allow for more peaceful transition of power, but it prevents meaningful vetting of successors for competence or fortitude. When rule passes between autocrats, the incoming autocrat often inherits an established bureaucracy. This bureaucracy facilitates the transfer of power, as the new ruler gains immediate control over the nation without having to conquer its people or win their popular support.

Заңдылық

Автократтар заң аясындағы заңдылығын жариялай алады немесе күш арқылы ғана ықпал ете алады. Автократиялық үкіметтің заңдылығы туралы пікір тіпті оның өзінің халқының арасында да әртүрлі болуы мүмкін. Автократияның заңдылыққа қатысты ұстанымына басқа елдердің мойындауы әсер етуі мүмкін. Көпке танылған автократиялық үкіметтер өз халқына өздерінің заңдылығына көндіруге оңайырақ. Аз танылған автократиялар өздерінің танылмауының себебін американдық империализм немесе сионизм сияқты жауалы жатқан шетелдік күштерге байланысты деп айтып, ішкі қолдау жинауы мүмкін. Тарихи тұрғыдан алғанда, мұрагерлікпен билікке келетін автократияларда заңдылықтың ең көп таралған талабы – туғаннан берген құқық. Теократиялық үкіметтер өздерінің билігін ақтау үшін дінге жүгінеді, діни басшылардың саяси басшылар да болуы керек деп есептейді. Басқа автократтар өз билігін ақтау үшін құдайдан келген билік туралы ұғымдарды қолдануы мүмкін, көбінесе абсолюттік монархияда. Мұндай мысалдарға ежелгі Қытайдағы «Жаспан мандаты» және 17 ғасыр Англиясы мен Франциясы корольдерінің құдайдан берген құқығы жатады. Автократиялық үкіметте мемлекеттік идеология болған жағдайда, ол автократтың билігін ақтау үшін пайдаланылуы мүмкін. Бұл коммунистік немесе этнонационалистік үкіметтерде жиі кездеседі. Әділетсіз сайлаулар өткізетін автократиялар автократтың билік етуге өкілеттігін дәлелдеу үшін сайлау қорытындыларын келтіреді. Кейбір автократиялар өз билігін заңды ету үшін тұрмыстық қажеттіліктерді пайдаланып, халыққа қажетті жағдайларды қамтамасыз ету үшін олардың қажеттілігін дәлелдейді.

Түрлері

Автократия – диктатуралар, монархиялар және үстемдік құратын партиялық режимдер сияқты демократиялық емес үкімет нысандарының көп бөлігін қамтиды. Монархия ортағасырлық Еуропада кең таралған, бірақ қазіргі заманда диктатура әлемдегі ең көп кездесетін үкімет түрі. Автократиялық үкіметтер азаматтардың өмірін тікелей бақылауға алса, тоталитарлық, ал бақыламайтын жағдайда авторитарлық деп жіктеледі. Тоталитарлық үкіметтер саяси немесе мәдени көп түрлілікке жол бермейді. Оның орнына, азаматтар бір идеологиялық көзқарасқа адануы және саяси қатысу арқылы мемлекеттік идеологияны қолдайтынын көрсетуі күтіледі. Тоталитарлық үкіметтер революциялық болып табылады, қоғамды түбірінен өзгертуді мақсат етеді және мемлекеттік идеологияға қарсы келетін топтарға қарсы террорге жиі барады. Тоталитаризм коммунистік мемлекеттермен және нацистік Германиямен байланысты. Авторитарлық үкіметтер мемлекеттік идеологияны міндетті етудің орнына, тек қана репрессия және бақыланатын оппозиция арқылы елді басқаруға ұмтылады. Оларға дәстүрлі монархиялар, әскери диктатуралар, теократиялар және үстемдік құратын партиялық мемлекеттер жатады. Абсолюттік автократия деспотизм деп аталуы мүмкін, онда автократ маңызды институттарсыз, тек жеке бақылау арқылы билік етеді. Мұндай режимдер индустриялық емес қоғамдарда, ірі бюрократиялар үкіметте стандартқа айналмаған кезде жиі кездесетін. Султанизм – жеке тұлғаға табыну арқылы билеуші отбасының мемлекетке тікелей интеграцияланатын диктатураның бір түрі, онда олар одақтастарына сыйлық беру және жауларына күш қолдану арқылы бақылауды сақтайды. Мұндай режимдерде басшылыққа алатын идеология немесе құқықтық жүйе болмайды, мемлекет тек басшының жеке мүддесіне қызмет етеді. Тирандық және абсолютизм сияқты басқа да сипаттамалар автократияның түрлерімен байланысты болуы мүмкін. Автократиялық үкіметтер көбінесе азаматтық және саяси құқықтарды шектейді, бірақ кейбіреулері кейбір құқықтарды шектеулі түрде жүзеге асыруға рұқсат береді. Бұл автократиялар саяси қарсыластарға белгілі бір деңгейде өкілдік береді және демократиямен байланысты құқықтарға қарағанда азаматтық құқықтарды жүзеге асыруға мүмкіндік береді. Олар құқықтарды жүзеге асыруға рұқсат бермейтін жабық автократиялардан өзгеше. Демократия мен автократия элементтерін біріктіретін жартылай автократиялық үкіметтердің бірнеше нысаны анықталды. Оларға шектеулі автократия, жартылай автократия, либералды автократия, жартылай либералды автократия, анократия және сайлау автократиясы жатады. Мұндай үкіметтер демократиялық үкімет ретінде басталып, сайланған басшы елдің институттары мен сайлау процесін бақылауға алып, кейіннен автократиялыққа айналуы мүмкін. Керісінше, автократиялық үкіметтер жартылай автократиялық билік кезеңінен өтіп, демократияға көшуі мүмкін.

Autocracy encompasses most non democratic forms of government, including dictatorships, monarchies, and dominant party regimes. Monarchies were common in medieval Europe, but in the modern era dictatorship is the most common form of government globally. Autocratic governments are classified as totalitarian when they engage in direct control of citizens' lives, or as authoritarian when they do not. Totalitarian governments do not allow political or cultural pluralism. Instead, citizens are expected to devote themselves to a single ideological vision and demonstrate their support of the state ideology through political engagement. Totalitarian governments are revolutionary, seeking radically to reform society, and they often engage in terror against groups that do not comply with the state's vision. Totalitarianism is associated with communist states and Nazi Germany. Authoritarian governments maintain control of a nation purely through repression and controlled opposition rather than mandated adherence to a state ideology. These include most traditional monarchies, military dictatorships, theocracies, and dominant party states. An absolute autocracy may be referred to as despotism, in which the autocrat rules purely through personal control without any meaningful institutions. These were most common in pre industrial societies, when large bureaucracies had not yet become standard in government. Sultanism is a type of personalist dictatorship in which a ruling family directly integrates itself into the state through a cult of personality, where it maintains control purely through rewards for allies and force against enemies. In these regimes, there is no guiding ideology or legal system, and the state serves only to bring about the leader's own personal enrichment. Other descriptors, such as tyranny and absolutism, may also be associated with variations of autocracy. Though autocracies often restrict civil and political rights, some may allow limited exercise of some rights. These autocracies grant moderate representation to political opponents and allow exercise of some civil rights, though less than those associated with democracy. These are contrasted with closed autocracies, which do not permit the exercise of these rights. Several forms of semi autocratic government have been defined in which governments blend elements of democracy and autocracy. These include limited autocracy, semi autocracy, liberal autocracy, semi liberal autocracy, anocracy, and electoral autocracy. These governments may begin as democratic governments and then become autocratic as the elected leader seizes control over the nation's institutions and electoral process. Conversely, autocratic governments may transition to democracy through a period of semi autocratic rule.

Ерте тарих

Автократия адамзат тарихының көп бөлігінде үкіметтің басты түрі болды. Ең алғашқы үкімет нысандарының бірі – неолит дәуірінен бастау алатын тайпалық қоғамдарда қалыптасқан басшылықтар. Басшылықтар – тайпа басшылары билік ететін ауылдардың аймақтық біріккен жиынтығы. Олар орталықтандырылған билігі жоқ қоғамдардан пайда болған, басқарудың жаңа нысаны. Тарихи басшылар басшылықтарда көбінесе әлсіз билік жүргізді, бірақ гетероархиялық басқару иерархиялық басқаруға ауысқанда автократияға қарай бейімделді. Алғашқы мемлекеттерді жаулап алынған жерлерді билеген әскербасылар құрды. Ең алғашқы мемлекеттер – б.з.д. 35 ғасырда пайда болған Месопотамияның қала-мемлекеттері. Бұл мемлекеттерді саяси және діни билікке ие патшалар басқарды. Одан кейін б.з.д. 24 ғасырда Саргон Аккадты жаулап алғанда, бірінші империя – Аккад империясы құрылды. Аккад империясы кезінде де автократиялық биліктің діни мәні сақталды, Аккад патшасы Нарам-Син келесі ғасырларда құдай деп танылған бірнеше патшаның алғашқысы болды. Ежелгі Египет өзінің ерте тарихының көп бөлігінде автократиялық үкімет ретінде өмір сүрді, алғашқы мемлекеттер б.з.д. төртінші мыңжылдықтың соңында пайда болды. Қытай б.з.д. 221 жылы Цинь әулетімен феодалдық қоғамын ауыстырғаннан бері дерлік үзіліссіз автократиялық билікке бағынды, тіпті оның феодалдық үкіметі де феодализмнің басқа түрлеріне қарағанда автократияның күшті элементтерін қамтыды. Конфуцийшілдіктің ертедегі қытай философиясы тәртіпті сақтау үшін игі ниетті автократиялық биліктің маңыздылығын атап көрсетті, және бұл философия болашақ қытай ой-санатына зор әсер етті. Ежелгі Грекия мен этрус цивилизациясындағы қала-мемлекеттерін көбінесе тирандар биледі, бірақ мифтер мен тарихи қайта қараулар кейінірек осы тирандарды мұрагерлікпен билік ететін патшалар ретінде бейнеледі. Рим Республикасы дағдарыс кезеңдерінде тұрақтылықты қалпына келтіру үшін уақытша шексіз билікке ие болатын Рим диктаторын енгізді. Бұл уақытша диктатураны Юлий Цезарь б.з.д. 44 жылы өмір бойына диктатор болып, Рим Республикасын жойып, автократиялық Рим империясын құру арқылы бұрмалады. Классикалық дәуірден кейінгі Шығыс Азияда бірнеше ерте әскери диктатуралар құрылды. Оларға 642 жылы Ён Гэсомунның Когурё патшалығын басқаруы, 1170 жылы басталған Корё әскери режимі және 12-19 ғасырлар аралығында Жапониядағы сёгунат жатады. 13 ғасырда монархтар патшалықтың өкілдерінен тұратын кеңесші органдарды іздеген кезде парламенттік монархиялар кеңінен таралды. Еуропалық елдер 14 ғасырда феодализмнен оқшауланып, орталықтандырылған монархияға қарай жылжи бастады, ол үкіметтің басты түріне айналды.

Autocracy has been the primary form of government for most of human history. One of the earliest forms of government was the chiefdom that developed in tribal societies, which date back to the Neolithic. Chiefdoms are regional collections of villages ruled over by tribal chief. They are an emergent form of governance, originating from societies that previously lacked a centralized authority. Historical chiefs often held only tenuous power over the chiefdom, but they trended towards autocracy as heterarchical governance was replaced with hierarchical governance. Early states were formed by warlords ruling over conquered territory. The first states were the city states of Mesopotamia, which first developed around the 35th century BCE. These early states were ruled by kings who were both political and religious leaders. These were followed by the first empire, the Akkadian Empire, when they were conquered by Sargon of Akkad in the 24th century BCE. The blending of autocratic rule with religious significance continued under the Akkadian Empire, as the king Naram Sin of Akkad was the first of several kings to be recognized as a god over the following centuries. Ancient Egypt also existed as an autocratic government for most of its early history, first developing states at the end of the fourth millennium BCE. China has been subject to autocratic rule almost without interruption since its ancient feudal society was replaced by the Qin dynasty in 221 BCE, and even its feudal government had stronger elements of autocracy than other instances of feudalism. The early Chinese philosophy of Confucianism emphasized the importance of benevolent autocratic rule to maintain order, and this philosophy heavily influenced future Chinese thought. City states in Ancient Greece and the Etruscan civilization were often ruled by tyrants, though myth and historical revisionism later re imagined these tyrants as kings with hereditary succession. The Roman Republic introduced the concept of the Roman dictator who would be temporarily invested with unchecked power to restore stability during periods of crisis. This temporary dictatorship was eventually subverted by Julius Caesar when he became dictator for life in 44 BCE, ending the Roman Republic and ushering the creation of the autocratic Roman Empire. Several early military dictatorships formed in East Asia during the post classical era. These include the rule of the Goguryeo kingdom by Yeon Gaesomun in 642, the Goryeo military regime beginning in 1170, and the shogunate in Japan between the 12th and 19th centuries. Parliamentary monarchies became common in the 13th century as monarchs sought larger advising bodies that were representative of the kingdom. European nations moved away from feudalism and towards centralized monarchy as the primary form of government in the 14th century.

Қазіргі заман

Абсолютизм 16 ғасырдың басында Еуропа монархияларында жиі кездесе бастады, себебі континент әлсіз басшылық пен діни қақтығыстармен күресіп жатты. Осы кезеңдегі заң шығарушы органдар көбінесе патшаның қалауын орындауға, бірақ оған қарсы шығуға бағытталған еді. Мұндай жағдай кейде патшалардың құдайдан берген құқығымен түсіндірілді, әсіресе Англия мен Франция мемлекеттерінде. Француз төңкерісі диктатураны тирандық биліктің бір түрі ретінде қарастыруда маңызды өзгеріс жасады, себебі төңкерісшілер өз әрекеттерін тирандыққа қарсы күрес құралы ретінде негіздеді. Еуропадағы диктатураның алғашқы түрлері – феодализмді мойындамайтын монархия түрі болып табылатын Бонапартизм және Юлий Цезарды еске түсіретін императорлық билік – Цезаризм болды. Бұл ең алдымен Бірінші және Екінші француз империяларын анықтау үшін қолданылды. Еуропа монархиялары 19 ғасырда заң шығарушы органдардың күші арта келе автократиядан алшақтады. 19 ғасырдағы Латын Америкасында каудильо деп аталатын аймақтық билеушілер бірнеше елде билікті басып алып, диктаторлардың алғашқы үлгілерін көрсетті. 19 және 20 ғасырлар дәстүрлі монархиялардың құлдырауына және көптеген автократиялардың қалыптасқан заманауи мемлекеттердің пайдасына айналды. Бірінші дүниежүзілік соғыстың салдарынан Еуропа бойынша басқару жүйесінде кең ауқымды өзгерістер болды, көптеген елдер дәстүрлі монархиядан бас тарды. Еуропа монархтарының көпшілігі конституциялық монархтар болу үшін өкілеттіктерінен айырылды, ал кейбіреулері республикалардың пайдасына толығымен ығыстырылды. Тоталитаризм алғаш рет соғыстар аралық кезеңде автократияның бір түрі ретінде дамыды. Ол осы республикалардың көпшілігінде, әсіресе Ұлы депрессия кезінде билікті басып алды. Осыдан кейін Еуропа бойынша фашистік, коммунистік және әскери диктатуралар орнады. Коммунистік мемлекет алғаш рет Ресей революциясынан кейін автократияның жаңа түрі ретінде пайда болды. Бұл автократиялық үкімет азаматтардың өкілі ретінде танылатын үлкен партия арқылы азаматтарға тоталитарлық бақылауды жүзеге асырды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Еуропадағы басқа диктатуралар тарап кеткенімен, коммунизм нығайып, Шығыс Еуропаның бірнеше диктатураларының негізіне айналды. Коммунистік мемлекеттер 20 ғасырдың соңында автократиялық үкімет үшін басты үлгі болды, ал көптеген коммунистік емес автократиялық режимдер коммунистік үкімет стилін қайталады. Батыс Еуропадағы автократияның құлдырауы отарлау арқылы әлемнің басқа аймақтарындағы автократиялық үкіметке әсер етті. Тарихи тұрақты автократиялық мемлекеттері бар аймақтар еуропалық отарлауға қарсы тұра алды немесе өзгеше өзгермеді, автократияны сақтауға мүмкіндік берді. Мемлекетсіз қоғамдар еуропалық елдермен оңай отарланды және кейіннен Еуропада кең таралған демократия мен парламенттік үкіметті қабылдады. Әлемдік саясаттағы автократияның күші 1991 жылы Кеңес Одағының ыдырауымен суық соғыстың аяқталуымен айтарлықтай төмендеді, бірақ ол келесі онжылдықтарда Қытай, Иран, Ресей және Сауд Арабиясы сияқты аймақтық державалар арқылы қайта жанданды. Тоталитарлық режимдердің құлдырауы 21 ғасырда авторитарлықтың басым түріне айналуына әкелді.

Absolutism became more common in European monarchies at the onset of the 16th century as the continent struggled with weak leadership and religious conflict. Legislatures during this period were often tailored to enforce the king's will but not challenge it. This was sometimes justified through the divine right of kings, particularly in the kingdoms of England and France. The French Revolution marked a significant shift in the perception of dictatorship as a form of tyrannical rule, as revolutionaries justified their actions as a means of combatting tyranny. In Europe, the original forms of dictatorship were Bonapartism, a form of monarchism that rejected feudalism, and Caesarism, imperial rule reminiscent of Julius Caesar. These were primarily used to define the First and Second French Empires. European monarchies moved away from autocracy in the 19th century as legislatures increased in power. In 19th century Latin America, regional rulers known as caudillos seized power in several nations as early examples of dictators. The 19th and 20th centuries brought about the decline of traditional monarchies in favor of modern states, many of which developed as autocracies. The upheaval caused by World War I resulted in a broad shift of governance across Europe, and many nations moved away from traditional monarchies. Most European monarchs were stripped of their powers to become constitutional monarchs, or they were displaced entirely in favor of republics. Totalitarianism first developed as a form of autocracy during the interwar period. It seized power in many of these republics, particularly during the Great Depression. This saw the establishment of fascist, communist, and military dictatorships throughout Europe. The communist state first developed as a new form of autocracy following the Russian Revolution. This type of autocratic government enforced totalitarian control over its citizens through a mass party said to represent the citizens. While other forms of European dictatorship were dissolved after World War II, communism was strengthened and became the basis of several dictatorships in Eastern Europe. Communist states became the primary model for autocratic government in the late 20th century, and many non communist autocratic regimes replicated the communist style of government. The decline in autocracy across Western Europe affected autocratic government elsewhere in the world through colonization. Regions with historically strong autocratic states were able to resist European colonization or otherwise went unchanged, allowing autocracy to be preserved. Societies without a state were readily colonized by European nations and subsequently adopted democracy and parliamentary government after it became common in Europe. The strength of autocracy in global politics was significantly reduced at the end of the Cold War with the dissolution of the Soviet Union in 1991, but it saw a resurgence over the following decades through regional powers such as China, Iran, Russia, and Saudi Arabia. The fall of totalitarian regimes led to authoritarianism becoming the predominant form of autocracy in the 21st century.

Саяси қызмет

Саяси қуғын-сүргін – автократтардың билікті сақтап, билікті жоғалтудың алдын алудың басты жолы. Бұл қуғын-сүргін әлеуетті қарсыластарды мәжбүрлеу және қорқыту арқылы жасырын түрде немесе тікелей зорлық-зомбылықпен жүзеге асырылуы мүмкін. Автократиялық үкіметтер де ықпалды тұлғаларды өз қолдауы үшін жеңілдіктермен қамтамасыз ету арқылы оларды өздеріне тартуға тырысады. Автократ үшін элиталарды мәжбүрлеу, зорлық-зомбылықпен қорқытудан көбінесе тиімдірек. Саяси партиялар – үкімет мүшелерін бақылауға, жаңа мүшелерді қабылдауға және әскери төңкерістің алдын алуға мүмкіндік беретіндіктен, олар – ықпалды тұлғаларды өздеріне тарту мен мәжбүрлеудің жиі қолданылатын тәсілі. Саяси партия арқылы басқарылатын автократиялық үкіметтер, басқа автократиялық үкіметтерге қарағанда орташа есеппен ұзақ өмір сүреді. Халықты бақылау индоктринация және пропаганда арқылы қамтамасыз етіледі. Автократиялық үкіметтер демократиялық үкіметтерге ұқсас деңгейде халықтың қолдауын иеленеді, ал мемлекеттің автократиялық мәртебесі оның азаматтарынан қолдау табатындығының маңызды көрсеткіші емес. Автократтар көбінесе халыққа жағымды болу үшін белгілі бір саяси, этникалық немесе діни қозғалысты қолдайды. Автократиялық үкіметтердің әртүрлі формалары олардың сыртқы саясатында айқын айырмашылықтар тудырады. Жалпы алғанда, автократиялық үкіметтер демократиялық үкіметтерге қарағанда соғысқа бейім, себебі азаматтар автократтардың жауап беретін сайлаушылар тобының құрамына кірмейді. Тоталитарлық автократиялар, әсіресе фашистік үкіметтер, билікті консолидациялағаннан кейін милитаризм мен экспансионизмге жиі көшеді. Бұл автократияға өз мемлекеттік идеологиясын таратуға мүмкіндік береді, ал сыртқы қарсыластардың болуы автократқа ішкі қолдауды жинақтауға көмектеседі. XXI ғасырдың автократиялық режимдері тарихи түрде тікелей басқарудан бас тартып, демократиялық үкіметтерге ұқсас институттарға көшкен. Бұл азаматтарға, мысалы, оппозициялық партияларды құруға және әділетсіз сайлауға қатысуға мүмкіндік беретін бақыланатын бостандықтарды қамтуы мүмкін. Сайлаулар автократиялық режимдерге бірнеше артықшылықтар береді, оппозицияны бақылауға немесе оларды қанағаттандыруға, сондай-ақ билікті зорлық-зомбылықсыз беруге мүмкіндік туғызады. Көптеген автократтар тікелей тазарту шараларын жүзеге асырудың орнына саяси қуғын-сүргін үшін көрсеткілдік сот процестерін ұйымдастырады. Бұл болашақ диссиденттерді үркіту мақсатында жасалуы мүмкін. Бұл тенденцияға дейін автократиялық сайлаулар көбінесе халықтың қатысуын қамтамасыз етпейтін. Олар элиталардың өздерінен арасында, мысалы, сайлау монархиясында басшыны таңдау үшін пайдаланылатын. Конституция құру – автократтардың билікте қалуына көмектесетін тағы бір кең таралған шара; олар конституцияны өздерінің билігіне сай етіп, біржақты түрде жасай алады.

Political repression is the primary method by which autocrats preserve the regime and prevent the loss of power. This repression may take place implicitly by coercing and intimidating potential opposition, or it may involve direct violence. Autocratic governments also engage in co optation, in which influential figures are provided benefits by the regime in exchange for their support. Coercing these elites is usually more efficient for the autocrat than intimidating them through violence. Political parties are a common method of co optation and coercion, as they provide a mechanism to control members of the government, initiate new members, and discourage a military coup. Autocratic governments controlled through a political party last longer on average than other autocratic governments. Control over the public is maintained through indoctrination and propaganda. Autocratic governments enjoy similar levels of public support to democratic governments, and a state's status as autocratic is not a significant indicator in whether it is supported by its citizens. Autocrats often appeal to the people by supporting a specific political, ethnic, or religious movement. The different forms of autocratic government create significant variance in their foreign policy. Overall, autocratic governments are more likely to go to war than democratic governments, as citizens are not part of the selectorate to which autocrats are accountable. Totalitarian autocracies have historically engaged in militarism and expansionism after consolidating power, particularly fascist governments. This allows the autocracy to spread its state ideology, and the existence of foreign adversaries allows the autocrat to rally internal support. Autocratic regimes in the 21st century have departed from the historical precedent of direct rule in favor of institutions that resemble those of democratic governments. This may include controlled liberties for citizens such as the formation of opposition parties to participate in unfair elections. Elections provide several benefits to autocratic regimes, allowing for a venue to restrain or appease the opposition and creating a method to transfer power without violent conflict. Many autocrats also institute show trials to carry out political repression rather than carrying out direct purges. This may be done to more publicly discourage future dissidents. Prior to this trend, autocratic elections rarely invited public participation. They were instead used by elites to choose a leader amongst themselves, such as in an electoral monarchy. The creation of a constitution is another common measure used by autocrats to stay in power; as they are able to draft the constitution unilaterally, it can be tailored to suit their rule.

Зерттеу және бағалау

Автократиялық үкімет ежелгі грек саяси философиясының дамуынан бері саяси теорияның орталық бөлігі болды. Тарихи маңыздылығына қарамастан, автократия демократия сияқты жеке саяси теория ретінде кеңінен танылмаған. Автократиялық үкімет әдетте демократиялық үкіметке қарағанда нашар деп есептеледі. Мұның себебі – оның сыбайлас жемқорлыққа және зорлық-зомбылыққа бейімділігі, тиімділігінің жетіспеуі, сондай-ақ бостандық пен ашықтықты дамытудағы әлсіздігі. Тарихи тұрғыдан алғанда, автократиялық үкіметтің жұмыс істеуі туралы деректер шектеулі болғандықтан, егжей-тегжейлі зерттеу жүргізу мүмкін болмады. Африкадағы постколониалдық автократияны зерттеу де шектеулі болды, себебі бұл үкіметтер сол кездегі басқа үкіметтерге қарағанда өз қызметтерінің толық жазбаларын сақтап, тіпті бар жазбаларды жойды. Азаматтардың демократиялық үкіметке қарағанда автократиялық үкіметке қолдау көрсетуі туралы зерттеулер де сирек кездеседі, және осы саладағы зерттеулердің көп бөлігі Шығыс Азиямен шектелген. 21-ғасырда автократиялық режимдер туралы ақпаратты жинау жақсарды, бұл егжей-тегжейлі талдау жасауға мүмкіндік берді. Автократиялық үкіметтің елдің саясатына, оның ішінде үкіметтік құрылымы мен бюрократиясына демократияға айналғаннан кейін де ұзақ уақыт бойы әсер ететіні анықталды. Аймақтарды салыстыру нәтижесінде азаматтардың көзқарастары, саяси басымдықтары және саяси қатысуындағы айырмашылықтар байқалды, тіпті бір елдің әртүрлі аймақтарында да, олар автократиялық билікке бағынған-бағынбағандығына байланысты. Посткоммунистік елдердің азаматтары үкіметке және еркін нарыққа сенімсіздікпен қарап, бұл елдердің ұзақ мерзімді экономикалық өркендеуіне тікелей кедергі келтіреді. Автократиядан кейінгі елдерде ксенофобия жиі кездеседі, ал осы елдердің сайлаушылары радикал оңшыл немесе радикал солшыл саяси партияларға дауыс беруге бейім. Демократиялық деңгейді өлшеу үшін көптеген индекстер әзірленді, мысалы, Polity деректері, Freedom in the World есебі және Democracy Varieties индекстері. Бұл индекстер үкіметтің іс-қимылдарының әртүрлі атрибуттарын және оның азаматтарының демократия мен автократияны бағалау құқығын өлшейді. Бұл атрибуттарға сайлау құқығы, сөз бостандығы, ақпарат бостандығы, биліктің бөлінуі немесе еркін және әділ сайлаулар кіруі мүмкін. Атрибуттарды таңдау және оларды өлшеу әдісі субъективті, және әр индекс бойынша жеке анықталады. Дегенмен, демократияның әртүрлі индекстері көбінесе ұқсас нәтижелер береді. Көптеген келіспеушіліктер демократиялық және автократиялық ерекшеліктерді біріктіретін анократиялық үкіметтерді өлшеуден туындайды. Тирания мен деспотизмнің ерекше басқару формалары ретіндегі ұғымдары 19-ғасырда ерекше типтерді анықтау үшін тоқтатылды. Автократиялық режимдердің қазіргі типологиясы Хуан Линцтің 20-ғасырдың ортасындағы еңбегінен бастау алады, онда оның демократия, авторитарлық және тоталитарлыққа бөлінуі қабылданды. Автократияны басқа жүйелерден тәуелсіз анықтаған алғашқы жалпы теорияны Гордон Туллок 1974 жылы қолданбалы қоғамдық таңдау теориясы арқылы жасады. Салқын соғыс аяқталғаннан кейін Фрэнсис Фукуяманың тарихтың соңы туралы теориясы саясаттанушылар арасында танымал болды. Бұл теория автократиялық үкіметтің либералды демократиямен алмастырылатын тұрақты құлдырауына жақындағанын болжады. Бұл теория келесі онжылдықтарда автократиялық үкіметтердің өсуінен кейін көптеп қабылданбады. 2010 жылдары "автократияны насихаттау" тұжырымы автократияны зерттеуде маңызды рөл атқарды, кейбір үкіметтер шетелде автократиялық билікті орнатуға тырысқандығын ұсынды, бірақ кейінгі зерттеулер мұндай күш-жігердің бастапқыда ойланғандай кең таралған немесе табысты екеніне дәлел таппады.

Autocratic government has been central to political theory since the development of Ancient Greek political philosophy. Despite its historical prominence, autocracy has not been widely recognized as its own political theory in the way that democracy has. Autocratic government is generally considered to be less desirable than democratic government. Reasons for this include its proclivity for corruption and violence as well as its lack of efficiency and its weakness in promoting liberty and transparency. Historically, data on the operation of autocratic government has been limited, preventing detailed study. Study of postcolonial autocracy in Africa has been particularly limited, as these governments were less likely to keep detailed records of their activities relative to other governments at the time, and they frequently destroyed the records that did exist. Study of citizen support for autocratic government relative to democratic government has also been infrequent, and most studies conducted in this area have been limited to East Asia. Collection of information on autocratic regimes has improved in the 21st century, allowing for more detailed analysis. Autocratic government has been found to have effects on a country's politics, including its government's structure and bureaucracy, long after it democratizes. Comparisons between regions have found disparities in citizen attitudes, policy preferences, and political engagement depending on whether it had been subject to autocracy, even in different regions within the same country. Citizens of postcommunist nations are more likely to distrust government and free markets, directly hindering the long term economic prosperity of these nations. Xenophobia is generally more common in post autocratic nations, and voters in these nations are more likely to vote for far right or far left political parties. Many democracy indices have been developed to measure how democratic or authoritarian countries are, such as the Polity data series, the Freedom in the World report, and the Varieties of Democracy indices. These indices measure various attributes of a government's actions and its citizens' rights to sort democracies and autocracies. These attributes might include enfranchisement, freedom of expression, freedom of information, separation of powers, or free and fair elections, among others. Both the choice in attributes and the method of measuring them are subjective, and they are defined individually be each index. Despite this, different democracy indices generally produce similar results. Most discrepancies come from the measurement of anocratic governments that blend democratic and autocratic traits. The concepts of tyranny and despotism as distinct modes of government were abandoned in the 19th century in favor of more specific typologies. Modern typology of autocratic regimes originates from the work of Juan Linz in the mid 20th century, when his division of democracy, authoritarianism, and totalitarianism became accepted. The first general theory of autocracy that defined it independently of other systems was created by Gordon Tullock in 1974 through applied public choice theory. At the end of the Cold War, Francis Fukuyama's theory of the end of history became popular among political scientists. This theory proposed that autocratic government was approaching a permanent decline to be replaced by liberal democracy. This theory was largely abandoned after the increase in autocratic government over the following decades. In the 2010s, the concept of "autocracy promotion" became influential in the study of autocracy, proposing that some governments have sought to establish autocratic rule in foreign nations, though subsequent studies have found little evidence to support that such efforts are as widespread or successful as originally thought.