Толкин әлеміндегі Хоббитон және Баг Энд

Кіріспе

Толкиннің романдарынан шығарылған ойдан туған жер.

[[File:The Hill Hobbiton across the Water. jpg|thumb|Толкиннің «Төбе: Хоббитон су арқылы» суреттемесі, 1938 жылғы акварель, Хоббитон төбесінің үстіне жақын орналасқан идеалды орнын, ал артық емес хоббит үйлері төменде көрсетілген. «Хоббит» және «Сақиналар иесі» романдарының басты кейіпкерлері Билбо және Фродо Бэггинстер Шаирдің Вестфартинг аймағындағы Хоббитон қаласының солтүстік жағындағы Төбеге қазылған сәнді смайл немесе хоббит қонысы Баг-Энде тұрды. Толкин Баг-Энд және Хоббитонның суреттерін жасады. Оның «Төбе: Хоббитон су арқылы» акварелі сыртқы көрінісі мен айналасындағы ауылды көрсетеді. Толкиннің тағы бір суреті, «Баг-Эндтегі зал, Б. Бэггинс мырзаның резиденциясы», интерьерін, 20 ғасырға тән қабырға сағаты және барометр сияқты жиһаздарымен бірге бейнелейді. Тағы бір сағат «Хоббит» кітабының 2-тарауында еске алынады. Барометр Толкиннің «Хоббит» романының қолжазбаларында кездеседі.

Питер Джексон

Джексонның «Хоббитон-на-воде» нұсқасы. Суретті Толкиннің «The Hill: Hobbiton across the Water» (жоғарыда) суретпен салыстыруға болады. Питер Джексон «Алдақтар иесі» фильмдер сериясы үшін Жаңа Зеландиядағы Матаматадағы Александр қой шаруашылығында Хоббитонның әсем фильмдер жиынтығын салғызды. Онда су диірмені, Жасыл Аждаһа мейрамханасы, бірнеше хоббит үйшіктері, сондай-ақ кішкентай төбедегі Баг-Энд және бақша бар. Джексон бұл жиынтық туралы: «Баг-Эндтің дөңгелек жасыл есігін ашсаң, ішінде Билбо Баггинсті кездестіретіндей сезімде болдым» деді. Чад Чишолм және оның әріптестері Джексонның 2012 жылғы «Хоббит: Күтпеген саяхат» фильмін «Mallorn» журналы үшін қарап, Джексонның «қабақты және дайын» гномдар «Билбоның шағын үйіне күшпен кіріп, оның азық-түлік қоймасын тазалап», «қараңғыдағы қауіптерге үнемі күлкі әкелетінін» жазды.

Нақты әлемдегі шығу тегі

"Bag End" – бұл 1413 жылы Уорстерширдегі Дормстон ауылында орналасқан Толкиннің тәтесі Джейн Нейвтің Тюдор стиліндегі үйінің нағыз атауы. Әдебиет және кино зерттеушісі Стивен Вудвард пен сәулет тарихшысы Костис Курелис Толкиннің хоббит үйлерін Исландиядағы Келдердегідей шөппен жабылған үйлер үлгісінде салғанын болжайды.

Архитектураның кейіпкері

Толкин "Шынында да мен хоббитпін" деді, ал ғалымдар оның көп жағынан өз хоббиттеріне ұқсас болғанын, жақсы тамақтан ләззат алғанын, бау-бақшамен айналысқанын, түтін шеккенін және таныс әрі ыңғайлы үйінде өмір сүргенін айтады. Хонеггер "Сақиналардың Иесінде" жерлердің маңызды рөл атқаратынын, ал қауіпсіз хоббит ойығының функциясы – ең алдымен Ширден тысқары саяхаттауға терең қарсылық білдіретін, тұрақты тіршілікке бейім "хол байтлан" (ойықта тұратын) сипатын қалыптастыру екенін айтады. Ол үшін Хонеггер: "Шет елге саяхаттау – тіпті шытырман оқиғалармен бірдей санатқа жатады", – деп жазады, Билбоның "Хоббит" кітабындағы: "Жаман, алаңдататын, ыңғайсыз нәрселер! Кешкі асқа кешіктіріп жібереді!" деген сөзін келтіреді. [[File:Till en liten vira.jpg|thumb|upright=1.25|left|Жұп-жұмсақ интерьер: швед суретшісі Карл Ларссон 1901 жылы өнеркәсіптік стильдегі үйін бейнелеген. Йоханна Брук Баг-Энд осындай стильде болуы мүмкін екенін ұсынады. Брук Толкиннің "тек ең байлар мен ең кедейлер ғана" деген сөзін атап өтеді, сондай-ақ оның қоян тесіктері туралы айтуы Баг-Эндке өте сай келеді. Хонеггер Фонстадтың еңбегі Ортажердің "өздігінен өмір сүруіне" үлкен үлес қосқанын жазады. Бильбо мен Фродоның саяхаттары осындай шектеулі жолдар ретінде түсіндіріледі, себебі олар екеуі де Баг-Эндтен басталып, сонда аяқталады. Дон Д. Элгиннің айтуынша, Толкиннің "Жол жүріп ән" шығармасы, "Сақиналардың Иесінде" іздеу барысында әртүрлі формада қайталап келеді, ол – "бұрын-соңды жалғасып, ақыры таныс нәрселерге оралатын жолдар туралы ән". Осылайша, ол "Хоббит" және "Сақиналардың Иесіндегі" негізгі сюжеттік желілердің бірін құрайды, ал хоббиттер сол жерге қайтып келгендіктен, ол әр сюжет айналымының соңғы нүктесін де құрайды. Шиппи Бэггинстерлер мен Саквилл-Бэггинстерлердің "бір-бірімен байланысты қарама-қарсылықтар" екенін айтады, себебі буржуазияның қарама-қарсысы – ұры, буржуалық үйлерге тығылып кіретін адам, ал "Хоббит" кітабында Билбодан ұры болуын, айдаһар Смаугтың қонысына тығылып кіруін сұрайды. Бұл – тіл біліміне қатысты әзіл, себебі Sac[k]ville сөзін француз тіліндегі қарапайым "Bag Town" деп аударуға болады, бұл отбасының буржуазиялық мәртебесін "француздандыру" арқылы нығайтуға жасалған тағы бір әрекет. Хонеггер Толкиннің "Баг-Энд залындағы зал" суретіндегідей Баг-Эндтің өте басқаша бейнесіне назар салады: "Ширдің ұқсас таза және анық пейзажымен аяқталған, бірақ тар шектеулі хоббит ойығының үйшікті кеңістігі", ал "Көктемдегі Лотлориен орманы" суреті "ешқандай нақты орынды емес, күн сәулесімен толған ормандағы кең алаңды көрсетеді, қорғалған ашықтық сезімін тудырады". Дэвид Лафонтейн The Gay and Lesbian Review Worldwide журналында Билбоның "ешқашан ешбір әйелмен романтикалық байланыста болмаған" және "сәнді, керемет ортада" – Баг-Эндте жалғыз тұратын "көрікті сезімталдыққа ие" "бакушақ" екенін жазады.

Tolkien stated "I am in fact a Hobbit", and scholars agree that he was in many ways like his Hobbits, enjoying good food, gardening, smoking a pipe, and living in a familiar and comfortable home. Honegger argues that places have a critical role in The Lord of the Rings, and the function of the safe Hobbit hole is to establish the character of the "hol bytlan (hole dwellers), in the first place stationary beings who have a deep rooted aversion against travelling outside the Shire." For them, Honegger writes, "Travelling abroad belongs to the same class as adventures", quoting Bilbo's remark in The Hobbit: "Nasty disturbing uncomfortable things! Make you late for dinner!" [[File:Till en liten vira. jpg|thumb|upright=1.25|left|A cosy interior: the Swedish artist Carl Larsson portrayed his Arts and Crafts inspired home in 1901 in this painting. Johanna Brooke suggests that Bag End could have been in such a style. Brooke notes Tolkien's statement that "only the richest and poorest" stating that with its mention of rabbit warrens, this "aptly suits Bag End". Honegger writes that Fonstad's work has contributed substantially to giving Middle earth an "independent existence". The journeys of Bilbo and Frodo have been interpreted as just such confined roads, as they both start and end in Bag End. According to Don D. Elgin, Tolkien's A Walking Song, which appears repeatedly in differing forms in The Lord of the Rings as the quest progresses, is "a song about the roads that go ever on until they return to at last to the familiar things they have always known." As such, it forms one end of the main story arcs in both The Hobbit and The Lord of the Rings, and since the Hobbits return there, it also forms an end point in the story circle in each case. Shippey argues that the Bagginses and the Sackville Bagginses are "connected opposites", since the opposite of a bourgeois is a burglar, a person who breaks into bourgeois houses, and in The Hobbit Bilbo is asked to become a burglar, to break into the lair of Smaug the dragon. is a philological joke, as Sac[k] ville can be translated as the French form of the humble "Bag Town", another attempt to reinforce the family's bourgeois status by "Frenchify[ing]" their surname. Honegger points out a quite different contrast, between Bag End as depicted in Tolkien's drawing The Hall at Bag End, "the homely yet narrowly limited space of a hobbit hole with the similarly neat and defined landscape of the Shire in the background," with his The Forest of Lothlórien in Spring, which shows "no particular place, but an airy glade in a forest filled with sunlight, evoking a feeling of sheltered openness." David LaFontaine writes in The Gay and Lesbian Review Worldwide that Bilbo is a "confirmed bachelor" who is never "linked romantically" with any woman, and who lives alone in the "luxurious, lovely environment", Bag End, "illustrating the hobbit's artistic sensibility".

Парадия

1969 жылы National Lampoon негізін қалаушылар Генри Берд пен Дуглас Кенни жазған "Сақиналарға жалыққан" пародиалық романы Фродоның қауіпті ізденісінен Баг-Эндке оралуын былай сипаттайды: "Ол бірден жылы отқа барып, креслоға құлап отырды. Ол алдағы ұзақ және ләззатты жалықу жылдары туралы ойға келе бастады. Мүмкін, ол Скраббл ойнауға кірісер".