Кіріспе

Австралиялық синолог және тарихшы (1936 жылы туған)

Ричард Раф Чемпион де Креспиньни (1936 жылы туған), сонымен қатар қытайша аты Чжан Лейфумен де белгілі, – Австралиялық синолог және тарихшы. Ол Австралия Ұлттық университетінің Азия және Тынық мұхиты колледжінде адъюнкт-профессор болды. Ол Хан әулетінің тарихы, географиясы және әдебиеті саласында, әсіресе Хан әулеті мен Үш патшалық дәуіріне қатысты материалдарды аудару және тарихнамалық зерттеулермен айналысты.

Отбасы

Ричард Джеффри Чемпион де Креспиньи (1907-1966) мен Кэтлин Кавена Чемпион де Креспиньи (1908-2013), туған қызы Кудмор, Ричард Раф Чемпион де Креспиньи 1936 жылы Аделаидада дүниеге келді. Ол 1959 жылдың 19 мамырында Австралия астанасының Тернер қаласында Кристи Болцке үйленді.

Білім

Де Креспиньи жоғары білімін Кембридж университетінде (Б. А. Құрметті тарих, 1957; М. А. Тарих, 1961) және Австралия ұлттық университетінде (B. А. Құрметті қытай тілі, 1962; М. А. Шығыстану ғылымдары, Құрметті, 1964; PhD Шығыс тарихы, 1968) алды. Ғылым және академиялық мансабының алғашқы жылдарында Де Креспиньи Джеффри Элтонның және Ханс Биленштейн, Отто ван дер Спренкель, Фанг Чао Ин, Лю Цуньян және Геран Малмквист сияқты шығыстанушылардың жетекшілігімен білім алды. Ол «Үш патшалықтың романсы» тарихи романы арқылы соңғы Хань әулетіне қызығушылық танытты. Оның 1968 жылғы Қытай империясының оңтүстікте дамуы және Шығыс У мемлекетінің – Үш патшалықтың бірінің пайда болуы туралы докторлық диссертациясы оның көптеген келесі жұмыстарының негізі болды.

Жарияланымдар

Де Креспиньидің жарияланымдарының ішінде «Қытай: Жер және халқы» (Мельбурн, 1971); «Қытай осы ғасырда» (Мельбурн, 1975; 2-басылым, Гонконг, 1992) кітаптары бар, екеуі де қазіргі Қытайды талқылайды. Дегенмен, оның ең маңызды еңбектері – Кейінгі Хань әулеті мен Үш патшалық дәуіріне арналғандары. Олардың қатарында «Солтүстік шекара: Кейінгі Хань империясының саясаты мен стратегиясы» (Канберра, 1984); ал «Император Хуан мен Император Линг және Тыныштық орнату» (Канберра, 1996) Сима Гуанның «Зицзи Тунцзянь» еңбегінен 157-189 жылдарға (54-59 тараулар) және 189-220 жылдарға (59-69 тараулар) арналған түсіндірмелі аударманы ұсынады. Ол сонымен қатар Австралияда және шетелде жиырмадан астам мақала жариялаған. 1990 жылы жарық көрген «Оңтүстік генералдары» кітабы Күн әулетінің өрлеуі мен Үш патшалықтың қалыптасуын баяндайды. Бұл еңбек оның аударма тәжірибесіне сүйене отырып, тарихи қызығушылықтарын көрсетеді. «Солтүстік шекара» сияқты, бұл жұмыста да стратегиялар, науқандар мен тұлғаларға назар аударылады. Бұл тәсіл «Үш патшалықтың романсы» тарихи романының баяндау дәстүріне көп қарызды, бірақ «Оңтүстік генералдары» сонымен қатар біздің заманымыздың екінші ғасырынан бастап Оңтүстік Қытай халқының және дамуының мәселелерін де қарастырады. Оңтүстікті Яңцзы өзені арқылы қорғауды талдай отырып, ол Қызыл жартастар шайқасы және ертедегі қытай өзендік соғысы туралы ағылшын тіліндегі ең толық талқылауды ұсынады. Бұл еңбек Солтүстік және Оңтүстік династияларының саяси және мәдени айырмашылықтарын зерттеуге маңызды кіріспе болып табылады. 2007 жылы Брилл баспасы Майкл Лоуэнің Цинь, Бұрынғы Хань және Синь дәуірлеріне арналған биографиялық сөздігіне қосымша ретінде «Кейінгі Ханьнен Үш патшалыққа дейінгі биографиялық сөздік» (23–220 жж.) жариялады. Де Креспиньидің соңғы жарияланымдарының ішінде Као Каоның өмірбаяны «Императорлық соғыс әміршісі» (Брилл, 2010) кітабы бар, ол 2011 жылы француз академиясының Станислав Жульен сыйлығымен марапатталды. 2016 жылы Брилл «Луоян үстіндегі от» кітабын жариялады, ол Кейінгі Хань тарихын баяндап, талдайды. Ол Creative Assembly компаниясының «Total War: Three Kingdoms» (2019 жылы шыққан) стратегиялық видео ойынына кеңесші ретінде тартылды.

Құрметтер

Де Креспиньи 2001 жылы Азия тану саласында Австралия қоғамына қызмет еткені үшін жүзжылдық медальмен марапатталды.