Кіріспе

Ресейлік шахмат гроссмейстері (1966 жылы туған)

Александр Валерьевич Халифман (Алекса́ндр Вале́рьевич Халифма́н; 18 қаңтар 1966 жылы туған) – ресейлік шахматшы және жазушы. 1990 жылы ФИДЕ-нің гроссмейстер атағын алған ол 1999 жылы ФИДЕ әлем чемпионы атанды.

Ерте өмір

Александр Халифман Санкт-Петербургте инженерлер отбасында, еврей ұлтынан дүниеге келген. Халифманның әкесінің әкесі Шаляпин мұражайының директоры болған, ал отбасының екінші бөлігі Балтық аймағынан шыққан. Отбасының әңгімесіне сәйкес, Халифманның бір атасы орыс мониторы "Русалка" кемесінің командирлерінің бірі болған.

Турнирлік мансабы

Халифман 1982 жылы КСРО жастар чемпионатында, 1984 жылы КСРО жастар чемпионатында, 1985 жылы Гронингенде 20 жасқа дейінгі Еуропа чемпионатында, 1985 және 1987 жылдары Мәскеу чемпионаттарында, 1990 жылы Гронингенде, 1993 жылы Тер Апельде, 1994 жылы Эюпен шахмат ашық турнирінде, 1995 жылы Санкт-Петербург шахмат ашық турнирінде, 1996 жылы Ресей чемпионатында, 1996 және 1997 жылдары Санкт-Петербург чемпионатында, 1997 жылы Санкт-Петербург шахмат гроссмейстерлер турнирінде, 1997 жылы Орхуста, 1997 және 1998 жылдары Бад-Вайзеде, 2000 жылы Хогевенде жеңіске жетті. Ол 1992, 2000 және 2002 жылдардағы Шахмат Олимпиадаларында және 1997 жылғы Әлем командалық шахмат чемпионатында алтын медальді жеңіп алған Ресей құрамасының құрамында болды. Халифман 1990 жылы гроссмейстер атағын алды, оның маңызды жетістіктерінің бірі – 1990 жылы Нью-Йорк қаласының ашық турнирінде бірінші орынды алып, көптеген мықты ойыншыларды басып өтті. Оның ең маңызды жетістігі 1999 жылы FIDE әлем чемпионатында жеңіске жеткені, ол титулды келесі жылға дейін сақтап қалды. Ол кезде ол әлемде 44-орында тұрды, ал «классикалық» әлем чемпионы Гарри Каспаров бірінші орында болды. Халифман турнирден кейін: «Рейтинг жүйелері тек дөңгелек жүйесімен өтетін жабық турнирлерде ойнайтын ойыншылар үшін жақсы жұмыс істейді. Менің ойымша, олардың көпшілігі жоғары бағаланған. Ұйымдастырушылар бірдей рейтингі бар ойыншыларды қайта-қайта шақырады, соның арқасында олардың рейтингісі жоғары болып қалады». Халифман келесі жылы Линарес шахмат турниріне қатысып, жақсы өнер көрсетті (бірақ ортақ жеңімпаз Каспаровтан төмен орын алды).