Оңтүстік славян комитеті және Югославия құрылысы

Кіріспе

Оңтүстік славян бірлігінің арнайы органы – Югослав комитеті (Югославски одбор, Yugoslav Committee) – Бірінші дүниежүзілік соғыс кезеңінде құрылған, сайланбаған, арнайы құрылған комитет. Оның құрамына негізінен эмигрант хорват, словен және босниялық серб саясаткерлері мен саяси белсенділері кірді. Комитеттің мақсаты – оңтүстік славяндары тұратын Австро-Венгрия жерлерін бөліп алып, оларды Сербия Корольдігімен біріктіру еді. Топ 1915 жылы ресми түрде құрылды және 1919 жылы, Австро-Венгрияның ыдырауынан және Сербтер, хорваттар және словендер Корольдігінің (кейін Югославия деп аталды) құрылуынан кейін соңғы рет отырыс өткізді. Югослав комитетіне хорват заңгері Анте Трумбич президент ретінде, ал 1916 жылға дейін хорват саясаткері Франо Супило вице-президент ретінде басшылық етті. Югослав комитетінің мүшелері бірігу әдісі, қалаған үкімет түрі және ұсынылып отырған одақтың конституциясы сияқты мәселелерде әртүрлі пікірде болды. Комитет мүшелерінің көпшілігі Югославияның әртүрлі формаларын жақтады – орталықтандырылған мемлекетті немесе жаңа мемлекет құрайтын жерлердің белгілі бір дәрежеде автономияны сақтайтын федерациясын. Комитет хорват диаспорасынан және Никола Пашич басқаратын Сербия Корольдігі үкіметінен қаржылық қолдау алды. Сербия Югослав комитетін өзінің саясатын іске асыру үшін, соның ішінде аумақтық кеңею немесе Үлкен Сербия құру үшін пропаганда құралы ретінде пайдалануға тырысты. 1917 жылы Югослав комитеті мен Сербия үкіметінің өкілдері Грекиядағы Корфу аралында кездесті. Олар оңтүстік славяндарды біріктіру туралы ұсынысты талқылады және болашақ одақтың конституциясының кейбір элементтерін баяндайтын Корфу декларациясын қабылдады. Соғыс аяқталғаннан кейін 1918 жылы Женевада тағы да кездесулер өтті. Бұл талқылаулар одақтың конфедеративтік конституциясын белгілеген Женева декларациясына әкелді. Сербия үкіметі бұл декларацияны көп ұзамай мойынға алмады. Австро-Венгрияның ыдырауы кезінде құрылған Словендер, хорваттар және сербтер мемлекеті Югослав комитетін халықаралық істердегі өкілі деп санады. Бірақ комитет көп ұзамай Сербиямен бірігуге қысымға ұшырады және бұрынғы декларацияларды ескермей, осы бірігуге кірісті. Осыдан кейін комитет өмір сүруін тоқтатты.

South Slavic unification ad hoc body

The Yugoslav Committee (, , ) was a World War I era, unelected, ad hoc committee that largely consisting of émigré Croat, Slovene, and Bosnian Serb politicians and political activists, whose aim was the detachment of Austro Hungarian lands inhabited by South Slavs and unification of those lands with the Kingdom of Serbia. The group was formally established in 1915 and it last met in 1919, shortly after the breakup of Austria Hungary and the establishment of the Kingdom of Serbs, Croats and Slovenes, which was later renamed Yugoslavia. The Yugoslav Committee was led by it president the Croat lawyer Ante Trumbić and, until 1916, by Croat politician Frano Supilo as its vice president. The members of the Yugoslav Committee had different positions on topics such as the method of unification, the desired system of government, and the constitution of the proposed union state. The bulk of the committee members espoused various forms of Yugoslavism – advocating for either a centralised state or a federation in which lands constituting the new state would preserve a degree of autonomy. The committee was financially supported by donations from the Croatian diaspora and by the government of the Kingdom of Serbia led by Nikola Pašić. Serbia attempted to use the Yugoslav Committee as a propaganda tool in pursuit of its own policies, including territorial expansion or the creation of a Greater Serbia. Representatives of the Yugoslav Committee and the Serbian government met on the Greek island of Corfu in 1917; they discussed the proposed unification of South Slavs and produced the Corfu Declaration, outlining some elements of the future union's constitution. Further meetings took place at the end of the war in Geneva in 1918. Those discussions resulted in the Geneva Declaration that determined a confederal constitution of the union. The Government of Serbia repudiated the declaration shortly afterwards. The State of Slovenes, Croats and Serbs, which was formed as Austria Hungary was breaking up, treated the Yugoslav Committee as its representative in international affairs. The committee soon came under pressure to unify with Serbia and proceeded to do so in a manner that ignored the earlier declarations, and the committee ceased to exist shortly afterwards.

Өмірбаян

Оңтүстік славян саяси бірлігі идеясы Югославия құрылғанға дейін шамамен бір ғасыр бұрын пайда болды. Бұл тұжырымды 19 ғасырда Хабсбург Хорватиясында Ильри қозғалысын құрған хорват зиялылары тобы алғаш рет қалыптастырды және оны көптеген формалар мен ұсыныстар арқылы дамытты. Олар хорват тарихының Оңтүстік славян тарихының бір бөлігі екенін, ал хорваттар, сербтер және, мүмкін, словендер мен болгарлар бір «иллириялық» ұлттың құрамына кіретінін, ал бұл атау бейтарап термин ретінде таңдалғанын айтты. Қозғалыс бастапқыда мәдени сипатта болды, хорват ұлттық ерекшелігін және Австрия империясындағы барлық хорват провинцияларының интеграциясын насихаттады, көбінесе Хабсбургтердің Хорватия, Славония және Далмация патшалықтарына, сондай-ақ Османдық Босния мен Герцеговинаның бір бөлігіне немесе толығымен қатысты. Басты мақсат – барлық оңтүстік славяндарды немесе қысқаша Югославендерді империяның ішінде немесе засында одаққа біріктіру болды. Қозғалыстың екі бағыты сәйкесінше хорватизм және югославизм деп аталды, олар германизация мен мадьяризацияға қарсы тұруға бағытталған. «Шығысқа қарай бет бұрудан» (Drang nach Osten) қорқып, иллириялықтар германизация мен мадьяризацияға тек басқа славяндармен, әсіресе сербтермен біріккен күшпен ғана қарсы тұруға болатынына сенді. Олар Хорватия, Славония және Далмацияны Біртұтас Патшалық ретінде біріктіруді жақтады, ол 1867 жылғы келісімнен кейін Австрия немесе Австрия-Мажарстандағы басқа оңтүстік славяндарды қосу үшін кеңейтілді, содан кейін олар федерация немесе конфедерацияда басқа оңтүстік славян мемлекеттерімен бірігуге ұмтылды. Әр түрлі анықталған хорват немесе оңтүстік славян жерлерін консолидациялау туралы ұсыныстар Австрия-Мажарстанда триализмге әкелді, онда Оңтүстік славян мемлекеті Венгрия Корольдігімен тең дәрежедегі мәртебеге ие болды. Көршілес Сербия Корольдігі 1878 жылғы Берлин шарты бойынша тәуелсіздік алғаннан кейін, Югославия идеясы бұл елде маңызсыз болды. 1912 жылғы Бірінші Балқан соғысына дейін Сербия моноэтникалық болды және серб ұлтшылдары өздерін сербтер деп санайтындарды мемлекет құрамына қосуға тырысты. Олар епископ Йосип Юрай Штроссмайер мен Франьо Рачкинің жұмысын Ұлы Хорватия құрудың қастандық жоспары ретінде көрсетті. «Қара қол» деп белгілі Корольдік серб армиясының офицерлері Сербияны кеңейту үшін қысым көрсетті; олар 1903 жылғы мамыр айындағы төңкеріс жасап, Карагеоргиевичтер әулетін билікке келтірді, содан кейін Босния, Герцеговина, Черногория, Ескі Сербия – яғни Косово – Македония, Орталық Хорватия, Славония, Сирмия, Воеводина және Далмация деп аталатын «құтқарылмаған серб провинцияларында» ұлтшыл әрекеттер ұйымдастырды. Бұл Гарашаниннің 1844 жылғы «Начертание» трактатында Осман империясының ыдырауын болжап, барлық сербтерді бір мемлекетке біріктіру арқылы Балқанға Ресей немесе Австрияның экспансиясының алдын алу үшін Ұлы Сербия құруға шақырған. 20 ғасырдың басында хорват, серб және словен ұлттық бағдарламалары югославизмді әртүрлі, қарама-қайшы немесе өзара ерекшеленетін формаларда қабылдады. Югославизм Оңтүстік славян саяси одағын құру үшін маңызды идеяға айналды. Көптеген сербтер бұл идеяны Ұлы Сербиямен немесе барлық сербтерді бір мемлекетке біріктіру құралымен теңестірді. Көптеген хорваттар мен словендер үшін югославизм оларды Австрия мен Венгрияның өздерінің ұлттық ерекшеліктерін және саяси автономиясын сақтаудағы қауіп-қатерлерінен қорғады.

The idea of South Slavic political unity predates the creation of Yugoslavia by nearly a century. The concept was first developed in Habsburg Croatia by a group of Croat intellectuals who formed the Illyrian movement in the 19th century and developed through many forms and proposals. They argued Croatian history is a part of a wider history of the South Slavs, and that Croats, Serbs, and potentially Slovenes and Bulgarians were parts of a single "Illyrian" nation, choosing the name as a neutral term. The movement began as a cultural one, promoting Croatian national identity and integration of all Croatian provinces within the Austrian Empire, usually in reference to the Habsburg kingdoms of Croatia, Slavonia, and Dalmatia, and a part or all of Ottoman Bosnia and Herzegovina. A wider aim was to gather all South Slavs or Jugo Slaveni for short, in a commonwealth within or outside the Empire. The movement's two directions became known as Croatianism and Yugoslavism respectively, meant to counter Germanisation and Magyarisation. Fearing the Drang nach Osten (drive to the east), the Illyrians believed Germanisation and Magyarisation could only be resisted through unity with other Slavs, especially the Serbs. They advocated for the unification of Croatia, Slavonia, and Dalmatia as the Triune Kingdom, which was expanded to include other South Slavs in Austria or Austria Hungary after the Compromise of 1867 before joining other South Slavic polities in a federation or confederation. The proposed consolidation of variously defined Croatian or South Slavic lands led to proposals for trialism in Austria Hungary, accommodating a South Slavic polity with a rank equal to the Kingdom of Hungary. After the neighbouring Kingdom of Serbia achieved independence through the 1878 Treaty of Berlin, the Yugoslav idea became irrelevant in that country. Before the 1912 First Balkan War, Serbia was mono ethnic and Serbian nationalists sought to include those they considered to be Serbs into the state. It portrayed the work of bishops Josip Juraj Strossmayer and Franjo Rački as a scheme to establish a Greater Croatia. A group of Royal Serbian Army officers known as the Black Hand exerted pressure to expand Serbia; they carried out a May 1903 coup that brought the Karađorđević dynasty to power and then organised nationalist actions in the "unredeemed Serbian provinces", specified as Bosnia, Herzegovina, Montenegro, an Old Serbia – meaning Kosovo – Macedonia, Central Croatia, Slavonia, Syrmia, Vojvodina, and Dalmatia. This echoed Garašanin's 1844 Načertanije, a treatise that anticipated the dissolution of the Ottoman Empire, and which called for the establishment of Greater Serbia to pre empt Russian or Austrian expansion into the Balkans by unifying all Serbs into a single state. In the first two decades of the 20th century, Croat, Serb, and Slovene national programmes adopted Yugoslavism in different, conflicting, or mutually exclusive forms. Yugoslavism became a pivotal idea for the establishment of a South Slavic political union. Most Serbs equated the idea with Greater Serbia or a vehicle to bring all Serbs into a single state. For many Croats and Slovenes, Yugoslavism protected them against Austrian and Hungarian challenges to the preservation of their own national identities and political autonomy.

Флоренциядағы кездесу

1914 жылдың қазан айында Сербия премьер-министрі Никола Пашич Ұлыбритания үкіметі сол кезде Германия империясы мен Австрия-Мажарстаннан тұратын Орталық державаларға қарсы одақты кеңейтуді қарастырып жатқанын білді. Ұлыбритания Венгрияны Австрия-Мажарстаннан бөлініп шығуға және Италия Корольдігін бейтараптығынан бас тартуға көндіруді жоспарлап отырды, осылайша екі ел де Ұлыбритания, Франция және Ресейдің Антанта державалары деп аталатын одағына қосыла алатын болар еді. Пашич Ұлыбританияның Риека порты арқылы Адриатика теңізіне Венгрияның кіруіне кепілдік беруді және Хорватия жері арқылы Риекаға құрлық жолымен кіруді қамтамасыз етуді, сондай-ақ Адриатика мәселесін Италия үшін қанағаттанарлық деңгейде шешуді қарастырып жатқанын анықтады. Пашич бұл оқиғалардың, сондай-ақ Ұлыбритания мен Румынияның мүмкін болатын одағының Сербияға қауіп төндіретінін және Сербияның Адриатикаға қол жеткізу мақсатына нұқсан келтіретінін ойлады. Оған жауап ретінде Пашич Австрия-Мажарстанның Босния диетасының серб мүшелері Никола Стоянович пен Душан Васильевичті эмигранттағы хорват саясатшылары мен заңгерлері Анте Трумбич пен Юлие Газзаримен байланысқа түсіруге бағыттап, олардың Венгрияны қолдайтын британдық ұсыныстарға қарсы тұруын және славян баламасын құруын қамтамасыз етуді тапсырды. Пашич Сербияның кеңеюі арқылы құрылатын мемлекетте Оңтүстік славяндарды біріктіру жөніндегі Сербия үкіметімен ынтымақтасатын орган құруды ұсынды. Кеңейту саясатын Сербия толыққанды анықтап, бақылайтын болар еді, ал аталған орган оның атынан үгіт-насихат жұмыстарын жүргізер еді. Бұл төрт адам 1914 жылдың 22 қарашасында Флоренцияда (Италия) кездесті. 1915 жылдың қаңтар айында Хорватия-Славонияның австро-венгерлік тәжірибиенің биліктегі саяси партиясы – Хорват-серб коалициясының бұрынғы жетекші тұлғасы Франо Супило британдық сыртқы істер министрі сэр Эдвард Греймен және премьер-министр Х.Х. Асквитпен кездесіп, оларға құрылымы жаңа Югослав комитетінің манифестін ұсынып, Оңтүстік славян бірігуінің артықшылықтарын талқылады. Манифестті Супило мен британдық саяси белсенді және тарихшы Роберт Сетон Уотсон бірлесіп жазды.

In October 1914, Serbian Prime Minister Nikola Pašić learnt the Government of the United Kingdom was considering expanding the alliance against the Central Powers, which at that time consisted of the German Empire and Austria Hungary. The UK intended to persuade Hungary to secede from Austria Hungary and to persuade the Kingdom of Italy to abandon its neutrality so both countries could join the alliance of the UK, France, and Russia that was known as the Entente Powers. Pašić discovered the UK was considering guaranteeing Hungarian access to the Adriatic Sea through the Port of Rijeka and overland access to Rijeka over Croatian soil, and resolving the Adriatic Question satisfactorily for Italy. Pašić thought these developments, coupled with a potential UK–Romanian alliance, would threated Serbia and jeopardise the Serbian objective of gaining access to the Adriatic. In response, Pašić directed Bosnian Serb members of the Austro Hungarian Diet of Bosnia lt=Nikola Stojanović and Dušan Vasiljević to contact the émigré Croatian politicians and lawyers Ante Trumbić and Julije Gazzari to resist the pro Hungarian British proposals and to create a Slavic alternative. Pašić proposed the establishment of a body that would cooperate with the Government of Serbia on the unification of South Slavs in a state that would be created through the expansion of Serbia. The policy of expansion was to be set and controlled entirely by Serbia, and the proposed body would carry out propaganda activities on its behalf. The four men met in Florence, Italy, on 22 November 1914. In January 1915, Frano Supilo, who was once a leading figure in the Croat Serb Coalition, the ruling political party of the Austro Hungarian realm of Croatia Slavonia, met with British foreign secretary Sir Edward Grey and Prime Minister H. H. Asquith, providing them with the manifesto of the nascent Yugoslav Committee and discussing benefits of South Slavic unification. The manifesto was co written by Supilo and British political activist and historian Robert Seton Watson.

Ниш декларациясы

Сербия басшылығы Бірінші дүниежүзілік соғысты Балқандағы сербтер қоныстанған аймақтардан тыс жерлерді кеңейту мүмкіндігі ретінде қарастырды. Елдің соғыс мақсаттарын анықтауға міндеттелген комитет Хорватия Славония, Словения, Воеводина, Босния және Герцеговина, және Далмацияны қосу арқылы біртұтас Оңтүстік славян мемлекетін құру бағдарламасын жасады. Пашич бұл процесті Сербияға жаңа территорияларды қосу арқылы іске асыру қажет деп ойлады. 7 желтоқсанда Сербия Ниш декларациясындағы соғыс мақсаттарын жариялады. Декларация Оңтүстік славяндарды «әлі бостандыққа шықпаған туыстарды» азат ету және біріктіру үшін күресуге шақырды, бұл «бір халықтың үш тармағы» – сербтер, хорваттар және словендерді білдіреді. Бұл формулировка Аустрия-Мажарстанде тұратын Оңтүстік славяндардың қолдауын қамтамасыз ету мақсатымен, аумақтық кеңеюдің тікелей мақсатын айтпау арқылы қабылданды. Сербия үкіметі Оңтүстік славяндарға үндеу жасағысы келді, себебі Антанта державаларынан көп көмек күтпеді, соғыс ұзаққа соғылатыны анық болды. Сербия болашақ Оңтүстік славян мемлекетін құрудағы маңызды рөлді Антанта державаларының қолдауымен атқарды. Супило бастапқыда Ниш декларациясы Сербияның бірігу әдісі бойынша оның идеяларын толық қолдайтынын білдіреді деп ойлады. Бірақ Ресейдің сыртқы істер министрі Сергей Сазонов оны керісінше сендірді, Ресей тек Ұлы Сербия құруды қолдайтынын мәлімдеді. Осыдан кейін Супило мен Трумбич Пашичке сенімсіздікпен қарады және оны серб гегемониясын жақтаушы деп санады. Сенімсіздікке қарамастан, Супило мен Трумбич Оңтүстік славян бірігуіне қол жеткізу үшін Пашичпен бірлесіп жұмыс істеуге ниеттенді. Пашич серб-хорват мемлекетін құруға жұмыс істеуді ұсынды, онда хорваттарға белгілі бір жеңілдіктер беріледі, бірақ олар бұл ұсыныстан бас тартты. Трумбич серб басшылығының бірігуді сербтердің пайдасы үшін көршілес территорияларды жаулап алу құралы ретінде қарастырғанына сенімді болды. Пашич Сазоновтың Рим-католик Оңтүстік славяндарды ұсынылып отырған Оңтүстік славян одағына қосуға қарсылығын жою үшін елшілерді жібергенде Трумбич пен Супило Пашичке сенбеуге тағы бір себеп тапты. Елшілер хорваттардың тек Орталық Хорватияның солтүстігінде ғана қоныстанғанын, ал Славония, Крбава, Лика, Бачка және Банат аймақтарының, сондай-ақ бұрыннан талап етілген Далмация мен Босния және Герцеговинаның Сербияға қосылуы керек екенін жазған меморандумды дайындады. Сербия үкіметінің экспансионистік саясатының нәтижесінде Трумбич пен Супило ұсынылып отырған бірігудің Хорватияның Аустрия-Мажарстан құрамындағы хорваттар қоныстанған аймақтарында азат ету ретінде емес, сербтердің жаулауы ретінде қабылдалуы мүмкін екеніне көз жеткізді. Олар сақтықпен әрекет етуді, шетелден саяси қолдау жинауды және Италияның соғысқа кіруі анықталғанға дейін Югославия комитетін құрудан бас тартуды шешті.

The Serbian leadership considered World War I to be an opportunity for territorial expansion beyond the Serb inhabited areas of the Balkans. A committee that was tasked with determining the country's war aims produced a program to establish a single South Slavic state through the addition of Croatia Slavonia, the Slovene Lands, Vojvodina, Bosnia and Herzegovina, and Dalmatia. Pašić thought the process should be implemented through the addition of new territories to Serbia. On 7 December, Serbia announced its war aims in the Niš Declaration. The declaration called on South Slavs to struggle to liberate and unify "unliberated brothers", "three tribes of one people" – referring to Serbs, Croats, and Slovenes. This formulation was adopted instead of an explicit goal of territorial expansion as a way to attract support from South Slavs living in Austria Hungary. The Serbian government wanted to appeal to fellow South Slavs because it feared little material support would be delivered from its Entente Powers allies because it became clear the war would not be short. Serbia assumed a central role in the state building of the future South Slavic polity with support from major Entente Powers. Supilo initially assumed the Niš Declaration meant Serbia was fully supportive of his ideas on the method of unification. He was convinced otherwise by Russian foreign minister Sergey Sazonov, who informed Supilo Russia only supported the creation of Greater Serbia. As a result, Supilo and Trumbić did not trust Pašić, and considered him a proponent of Serbian hegemony. Despite the mistrust, Supilo and Trumbić wanted to work with Pašić to further the aim of South Slavic unification. Pašić offered to work with them towards the establishment of a Serbo Croat state in which Croats would be given some concessions, an offer they declined. Trumbić was convinced the Serbian leadership thought of unification as a means to conquer neighbouring territories for Serbian gain. Trumbić and Supilo found another reason to distrust Pašić when Pašić dispatched envoys to address Sazonov's opposition to the addition of Roman Catholic South Slavs to the proposed South Slavic union. The envoys wrote a memorandum claiming Croats only inhabit the north of Central Croatia, and that the regions of Slavonia, Krbava, Lika, Bačka, and Banat should be added to Serbia, as well as the previously claimed Dalmatia, and Bosnia and Herzegovina. Trumbić and Supilo became convinced because of the Government of Serbia's expansionist policy, the proposed unification would be perceived within Croatian inhabited areas of Austria Hungary as a Serbian conquest rather than as a liberation. They decided to proceed with caution, gather political support abroad, and to refrain from the establishment of a Yugoslav Committee until Italy's entry into the war became certain.

Лондон келісім-шарты

Антанта державалары ақырында Италиямен одақтасып, оған Адриатика теңізінің шығыс жағалауында Оңтүстік славяндар, негізінен хорваттар мен словендер қоныстанған Австрия-Мажарстанның ірі аумақтарын ұсынды. Бұл ұсыныс 1915 жылғы Лондон шарты ретінде ресмилендірілді және Трумбич пен Супилоның серб саясатын сынауына себеп болды. Олар Сербияның Австрия-Мажарстанға қарсы соғыста жеміс беруі Италияның словендер мен хорваттар мекендейтін жерлерге кеңеюіне қарсы жалғыз ғана шынайы кепілдік деп есептеді. Супило Лондон шарты орындалған жағдайда Хорватия Италия, Сербия және Венгрия арасында бөлінетініне сенімді болды. Бұл мәселе Сербияға қарсы аумақтық пайда табу үшін Болгариямен одақ құруға немесе кем дегенде оның бейтараптығын қамтамасыз етуге жасалған бірдей күш-жігермен тығыз байланысты болды. Құн төлемі ретінде Сербияға сол кезде Австрия-Мажарстан құрамында болған Босния мен Герцеговина және Далмацияда Адриатика теңізіне шығу мүмкіндігі уәде етілді. Уәделенген құн төлеміне қарамастан, Пашич болгарлардың барлық аумақтық талаптарына, әсіресе Сербия жаңа аумақтарды алғанша, келісуге құлықсыз болды. Супило Босния мен Герцеговина және Далмацияда халықтың өз тағдырын өзі шешуі үшін плебисциттер өткізуге британдықтардың қолдауын алды, Сербияға батысқа қарай аумақтық кеңеюге кепілдік берудің орнына. Ең бастысы, Сербия жер ауыстыру туралы ұсынысты қабылдамауына Ресейдің қолдауы болды.

Құру

Югослав комитеті ресми түрде Париждің «Мэдисон» қонақ үйінде 1915 жылғы 30 сәуірде құрылды, бұл Италияның Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысуын қамтамасыз еткен Лондон келісіміне қол қойылғаннан кейін бірнеше күн өткен соң болды. Комитет өз орталығын Лондон қаласына орналастырды. Комитет – бұл Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Австрия-Мажарстаннан қашқан, Габсбургтерге қарсы болған сайланбаған, арнайы құрылған саясатшылар мен белсенділердің тобы еді. Комитеттің жұмысын негізінен хорват диаспорасының мүшелері қаржыландырды, оның ішінде Газаридің ағасы және хорват-чилилік өнеркәсіпші Ремиджио. Қаржының бір бөлігін Сербия үкіметі төледі. Трумбич Югослав комитетінің президенті, ал Супило – вице-президенті болды. Комитет құрамына хорват саборының мүшелері – мүсінші Иван Мештрович, Хинко Хинкович, Йован Банянин және Франко Поточник; Истрия диетасының мүшесі Динко Тринайстич; Босния диетасының мүшелері Стоянович және Васильевич; Императорлық кеңестің мүшесі sl; жазушы hr; әдебиет тарихшысы Павле Попович; этнолог Нико Жупанич; заңгер Богумил Вошняк; Миће Мичич; және Газари кірді. Кейіннен комитет құрамына Милан Сршкич, hr, Михайло Пупин, Луйо Бакотич, Иван Де Джулли, Нико Гршкович, Йосип Едловский және Йосип Мандич та кірді. Белгілі мүше емес қолдаушылардың арасында hr және Йосип Мароник болды, соңғысы Солтүстік Америкалық Хорват ағайындық одағының президенті болып, Югослав комитетіне ақша жинады. Комитеттің Лондон орталық кеңсесін Хинкович және Едловский басқарды. Кейбір деректерге сәйкес, Едловский комитет хатшысы лауазымын атқарған, бірақ бұл лауазым ешқандай арнайы өкілеттік бермейтін әкімшілік қызмет болды. Югослав комитетінің мүшелері хорват мәселесін Австрия-Мажарстанды тарату және Хорватияны Сербиямен біріктіру арқылы ғана шешуге болатынына сенді. Трумбич пен Супило оңтүстік славяндарды Югославия идеяларын іске асыру арқылы бір ұлттық мемлекетке біріктіруді жақтады. Олар оңтүстік славяндардың өзін-өзі анықтау құқығы арқылы ұлттық отанына ие болуға құқылы бір халық екеніне сенді және теңдік негізінде бірігуді қолдады. Олар Словения жерлерін, соғысқа дейінгі Хорватия, Славония және Далмациядан тұратын Хорватияны, Босния мен Герцеговинаны, Воеводинаны қамтитын Сербияны және Черногорияны құрамдас бес бөлік ретінде федеративтік мемлекет құруды жақтады. Югослав комитетінің хорват мүшелері, Хинковичтен басқа, федеративтік бірліктер жаңа мемлекеттің әр бөлігінің тарихи, құқықтық және мәдени дәстүрлерін сақтауды қамтамасыз етеді деп ойлады. Супило жаңа елдің атын Югославия деп атауды ұсынды, бұл соғысқа дейінгі Сербия шекарасынан тыс жерлердегі жаңа елдің аумақтарына Сербияның атын таңудан аулақ болу үшін жасалды. Ол сондай-ақ Хорватияға болашақта сербтердің үстемдігіне қарсы қорғаныс беруді және Загребті жаңа елдің астанасы болуға ең қолайлы қала деп санады. Югослав комитеті бірігудің өзі мен Сербия үкіметі арасындағы келісім нәтижесі болуы керек деп санайтын. Югослав комитеті Ұлыбританияда, әсіресе Сетон Уотсон, журналист және тарихшы Уикхэм Стид және археолог Артур Эванстың қолдауын алды. Антанта державалары бастапқыда Австрия-Мажарстанды таратуды соғыс мақсаты ретінде қарастырмады және комитеттің жұмысына қолдау көрсетпеді, өйткені комитеттің қызметі Австрия-Мажарстанның аумақтық тұтастығына нұқсан келтіруі мүмкін еді. Югослав комитеті Антанта державалары тарапынан Австрия-Мажарстанда тұратын оңтүстік славяндардың заңды өкілі ретінде танылуға тырысты, бірақ Пашич кез келген ресми тануға үнемі кедергі келтірді. Супило мен Трумбич пен Пашич арасындағы тағы бір дау – Сербияның Ұлыбританиядағы елшісінің Югослав комитетінен Далмацияның Хорватияның бір бөлігі екенін еске салған кез келген мәлімдеме жасауын сұрауы болды, өйткені бұл сербтердің аумақтық талаптарына қауіп төндіруі мүмкін еді. Супило мен Трумбич таңқалды, бірақ олар Хорватия Италияның аумақтық талаптарынан қорғанышсыз қалуы мүмкін деп ойлап, оған келісті.

The Yugoslav Committee was formally founded in the Hôtel Madison, Paris, on 30 April 1915, a few days after signing of the London Agreement ensuring Italy's entry into the World War I. The committee designated London as its seat. The committee was an unelected, ad hoc group of anti Habsburg politicians and activists who had fled Austria Hungary when World War I broke out. The committee's work was largely funded by members of the Croatian diaspora, including Gazzari's brother and the Croatian Chilean industrialist Remigio. A portion of the costs were covered by the Government of Serbia. Trumbić became the Yugoslav Committee president and Supilo its vice president. The committee also included Croatian Sabor members sculptor Ivan Meštrović, Hinko Hinković, Jovan Banjanin, and Franko Potočnjak; Diet of Istria member Dinko Trinajstić; Diet of Bosnia members Stojanović and Vasiljević; Imperial Council member sl; writer hr; literary historian Pavle Popović; ethnologist Niko Županič; jurist Bogumil Vošnjak; Miće Mičić; and Gazzari. Later, the membership also included Milan Srškić, hr, Mihajlo Pupin, Lujo Bakotić, Ivan De Giulli, Niko Gršković, Josip Jedlowski, and Josip Mandić. Prominent non member supporters included hr and Josip Marohnić, the latter being the president of the North American Croatian Fraternal Union, which collected money for the Yugoslav Committee. The committee's central London office was led by Hinković and Jedlowski. According to some sources, Jedlowski used the title of secretary of the committee, although it appears the position was an administrative one that conferred no special authority. Members of the Yugoslav Committee believed the Croatian question could only be resolved through the abolition of Austria Hungary and Croatia's unification with Serbia. Trumbić and Supilo were proponents of a political unification of South Slavs within a single nation state through the realisation of Yugoslavist ideas. They believed the South Slavs were one people who were entitled to a national homeland through the principle of self determination and advocated for unification based on equality. He advocated for the establishment of a federal state within which Slovene Lands, Croatia – consisting of pre war Croatia Slavonia and Dalmatia – Bosnia and Herzegovina, Serbia expanded to include Vojvodina, and Montenegro would become the five constituent elements. Croat members of the Yugoslav Committee, except Hinković, thought the federal units would ensure preservation of the historical, legal, and cultural traditions of the individual parts of the new state. Supilo proposed the new country would be named Yugoslavia to avoid imposing the name of Serbia onto areas of the new country outside of the pre war Serbian boundaries. He also suggested Croatia should be given some protection against future Serbian dominance and that Zagreb might be the city most suited to becoming the new country's capital. The Yugoslav Committee believed unification should be the result of an agreement between itself and the Government of Serbia. The Yugoslav Committee attracted support in the UK, especially that of Seton Watson, journalist and historian Wickham Steed, and archaeologist Arthur Evans. The Entente Powers did not initially consider a breakup of Austria Hungary as a war aim and did not support the work of the committee, whose activities could undermine the territorial integrity of Austria Hungary. The Yugoslav Committee worked to be recognised by the Entente Powers as the legal representative of South Slavs living in Austria Hungary but Pašić consistently prevented any formal recognition. A further point of friction between Supilo and Trumbić on one side and Pašić on the other was the Serbian ambassador's demand to the UK to ask the Yugoslav Committee to omit any mention of Dalmatia as a part of Croatia since time immemorial because it might jeopardise Serbian territorial claims. Supilo and Trumbić were surprised but they complied, believing Croatia would be otherwise left defenceless against Italian territorial claims.

Супилоның отставкасы

Супило Югослав комитетінің оңтүстік славяндар қоныстанған жерлерге итальяндық және венгрлік ықпал ету әрекеттеріне, сондай-ақ Пашичтің үлкен серб экспансиялық жоспарларына қарсы тұруы керек деп ойлады. Комитет мүшелерінің көпшілігі Супиломен келіссе де, оңтүстік славян жерлері итальяндық және венгрлік қауіп-қатерлерден қауіпсіз болғанға дейін Сербиямен ашық қақтығысқа түсуге құштар емес еді. 1915 жылғы сербтік науқанында серб әскерінің жеңілісінен кейін Супило, Газзари және Тринайштич Югослав комитетінің серб мүшелерінің ұсынылып отырған бірігудің негізінен орталықтандырылған мемлекетте этникалық сербтерді қамтуға бағытталғанына көз жеткізді. Олар федеративтік жүйеге мұқтаждық сезінбеді, себебі сербтер, хорваттар және словендер арасындағы айырмашылықтардың Австрия үстемдігінің нәтижесі екенін санады. Супило наразылық білдіріп, Югослав комитетіне Сербия хорваттар мен словендерді сербтермен теңестіруге келіспесе, тәуелсіз хорват мемлекетін құру туралы Грейге жолдаған хатын мәлімдеді. Оның басты шағымы Антанта державаларының Хорватияны және басқа австро-венгрлік аумақтарды Македонияны жоғалтқаны үшін Сербияға берілген өтемақы ретінде қарастырғаны, ал осы аймақтардың халқын тең серіктес деп санамағаны еді. Серб және словен комитет мүшелері Супилоны және оның жақтастарын сепаратизмге және хорват мүдделерін словендерден жоғары қоюға айыптады. Трумбич Австрия-Венгрия жойылған жағдайда бірігуді кез келген құнмен ілгерілету керек деп сенді. 1916 жылдың наурыз айында Трумбич Супилоның хорват комитетін құру идеясын қабылдамады, себебі ол Сербия үкіметімен қақтығысқа және хорваттардың Италияға қарсы позициясын әлсіретуге алып келеді деп қорқыды. 1916 жылдың мамыр айының басында Пашич Адриатикадағы итальяндық үстемдікті Сербияның мойындайтынын жариялады, бұл Газзари, Тринайштич және Местровичтің комитет отырысын шақыруына себеп болды. Отырыста Васильевич және Стоянович Сербия үкіметінің саясатына қарсы шыққандығы үшін Супилоны тағы да сынады. Супило 1916 жылдың 5 маусымында Югослав комитетінен кетіп қалды. Бөліп-жару жолының дұрыс емес екеніне сенген Супило мәселелерді дереу ашық түрде шешу қажеттігін айтты және интегралды югославизмнен бас тартып, Югослав комитетінің хорват мүшелерін отставкаға кететін және тәуелсіз Хорватияны құруға оған қосылатын етіп шақырды, себебі Сербия этникалық сербтерді біріктіруге басымдық берген. Италияның бұл идеяны қолдайтынына үміттенді, себебі Италияның шекарасына жақын оңтүстік славяндардың бірігуіне наразылығы бар еді, осылайша Пашич пен сербтерді оның талаптарына мойын бұйдыруға тырысты. Супило кеткеннен кейін Югослав комитеті мен Сербия арасындағы қарым-қатынас жақсармады. Жаңа даулы мәселе Одессада құрылған оңтүстік славян еріктілер бөлімшелерінің атауы болды. Бұл бөлімшелер Австрия-Венгриядан тұтқындалған және енді славян тәуелсіздігі үшін олармен күресуге ниеттенген әскери тұтқындардан құралған. Югослав комитеті бөлімшені Югослав деп атауды қаласа, Пашич Ресейдегі сербтік дипломатиялық миссиясы арқылы бөлімшенің атын Бірінші сербтік еріктілер дивизиясы деп өзгертуге қол жеткізді, оған Ресейге тапсырмамен жіберілген Корольдік серб армиясының офицерлері басшылық етті. Комитет бөлімшенің ортақ югославтық ұлттық сезімін қалыптастыруға көмектеседі деп үміттенсе де, Пашичтің нұсқауымен офицерлер югославизмді белсенді түрде басады. Нәтижесінде, 33 000 еріктінің 12 735-і бөлімшенің сербтік екеніне наразылық білдіріп, одан кетіп қалды, ал еріктілерді қабылдау айтарлықтай баяулады.

Supilo thought the Yugoslav Committee had to confront Italian and Hungarian attempts to encroach on lands inhabited by South Slavs and the Greater Serbian expansionist designs pursued by Pašić. While most of the committee agreed with Supilo, they did not want to openly confront Serbia until the South Slavic lands were safe from Italian and Hungarian threats. Following the Serbian military defeat in the 1915 Serbian campaign, Supilo, Gazzari, and Trinajstić concluded the Serb members of the Yugoslav Committee believed the proposed unification should primarily encompass ethnic Serbs in a centralised state. They saw no need for a federal system because they deemed differences between Serbs, Croats, and Slovenes to be the artificial result of Austrian rule. Supilo protested by informing the Yugoslav Committee he had sent a memo to Grey proposing an independent Croatian state should be established unless Serbia agreed to treat Croats and Slovenes as equal to Serbs. His principal complaint was that the Entente Powers thought of Croatia and other Austro Hungarian territories as compensation to Serbia for the loss of Macedonia and concessions in Banat instead of treating the populations of these areas as equal partners. Serb and Slovene members of the committee accused Supilo and his allies of separatism and favouring Croatian interests over Slovene ones. Trumbić believed unification should be pursued at all costs providing Austria Hungary was destroyed. In March 1916, Trumbić dismissed Supilo's idea of establishing a Croatian Committee, fearing it would lead to conflict with the Serbian government and weaken the Croatians' position against Italy. In early May 1916, Pašić declared Serbian recognition of Italian dominance in the Adriatic, causing Gazzari, Trinajstić, and Meštrović to ask for a meeting of the committee. In the meeting, Vasiljević and Stojanović again attacked Supilo for his opposition to the policy of the Serbian government. Supilo left the Yugoslav Committee on 5 June 1916. Believing the piecemeal approach being taken was wrong, and that problems must be immediately dealt with in the open, Supilo abandoned integral Yugoslavism and unsuccessfully urged Croat members of the Yugoslav Committee to resign and join him in pursuit of an independent Croatia because Serbia had prioritised uniting ethnic Serbs. He hoped to obtain Italian support for the idea because Italy was displeased with the prospect of the unification of South Slavs close to its borders, and thereby pressure Pašić and the Serbs into giving into his demands. Relations between the Yugoslav Committee and Serbia did not improve after Supilo's departure. A new contentious issue was the designation of the South Slavic volunteer units established in Odesa. These consisted of prisoners of war who had been captured from Austria Hungary and now wanted to fight against them on the side of Slavic independence. While the Yugoslav Committee wanted the force to be called Yugoslav, Pašić successfully arranged through Serbian diplomatic mission in Russia to have the unit named the First Serbian Volunteer Division, which was commanded by officers of the Royal Serbian Army who were sent to Russia for the task. While the committee hoped the force would help promote a common Yugoslav identity, Yugoslavism was actively suppressed by the officers on instructions given by Pašić. As a result, 12,735 of 33,000 volunteers left the force in protest at its specifically Serbian identification, and recruitment of volunteers significantly slowed.

Корфу декларациясы

Сербияның позициясы ақпан революциясынан кейін Ресейдің қолдауынан айырылғаннан және АҚШ президенті Вудро Вильсонның аумақтық сыйлықтар уәде еткен құпия келісімдерді орындаудан бас тартқаннан кейін әлсіреді. Сонымен қатар, Антанта державалары Австрия-Мажарстанмен жеке бейбітшілік орнату және Германия империясын соғыста оқшаулау жолдарын іздестіруде болды. Венадағы Австро-Венгрия императорлық кеңесінде оңтүстік славян депутаттары мамыр айындағы декларацияны ұсынды, ол Австрия-Мажарстанда триализмді енгізуді ұсынды, бұл оңтүстік славяндарға монархия шегінде біртұтас мемлекет құруға мүмкіндік беретін еді. Франция мен Ұлыбритания жаңа австро-венгер императоры Карлдың империяны қайта құру және бейбітшілікке жету әрекеттерін қолдаған сияқты көрінді. Бұл Сербия үкіметі үшін қиындық тудырды, ол әскери жеңіліске ұшырағаннан кейін Грекияның Корфу аралына күшпен жер аударылды. Егер жеке бейбітшілік келісімі жасалса, Габсбургтың оңтүстік славяндары үшін үштік шешімнің қаупі күшейді, бұл сербтердің экспансиялық соғыс мақсаттарына қол жеткізуге кедергі келтіретін еді. Пашич Антанта державаларымен серб позициясын нығайту және Балқандағы итальяндық мүдделерге қарсы тұру үшін Югослав комитетімен келісімге келу қажеттігін сезінді. Трумбич пен Пашич Корфуда кездесті. Конференцияда Югослав комитетін Трумбич, Хинкович, Вошняк, Васильевич, Тринайстич және Поточняк өкілдік етті. Трумбич конференцияның күн тәртібі туралы ешқандай ақпарат алмады, сондықтан комитет мүшелері дайын болмады және Пашичпен жеке келіссөздер жүргізуге мәжбүр болды. Трумбич Хорватияның Австрия-Мажарстан құрамында қалмайтыны және Италияның Далмацияны басып алмайтыны туралы кепілдіктерді басымдыққа қойды. Ол сондай-ақ ұсынылып отырған біріккен мемлекеттің толық орталықтандырылуына қарсы болды. Кездесу нәтижесінде Корфу декларациясы жарияланды, онда әртүрлі топтар оңтүстік славяндарды конституциялық, демократиялық және парламенттік монархияда біріктірудің ортақ мақсатын жариялады, оның басында сербтердің билеуші Караджорджевич әулеті тұратын еді. Югославия, Югослав комитетінің біріккен ел үшін таңдаған атауы қабылданбады, ал конституциялық мәселелердің көп бөлігі кейінірек шешілуге тиіс болды, өйткені Трумбич итальяндық экспансия қаупін басу үшін қандай да бір келісімге қол жеткізу қажет деп ойлады.

The Serbian position was weakened following the loss of Russian support after the February Revolution and President of the United States Woodrow Wilson's refusal to honour secret agreements that had promised territorial rewards. At the same time, the Entente Powers were still looking for ways to achieve a separate peace with Austria Hungary and isolate the German Empire in the war. South Slavic deputies on the Austro Hungarian Imperial Council in Vienna presented the May Declaration, proposing the introduction of trialism in Austria Hungary, allowing the South Slavs to unite in a single polity within the monarchy. France and the UK appeared to support the efforts of new Austro Hungarian emperor Charles to restructure the empire and seek peace. This presented a problem for the Serbian government, which was exiled on the Greek island of Corfu since their military defeat and increased the risk of a trialist solution for the Habsburg South Slavs if the separate peace treaty materialised, preventing the fulfilment of expansionist Serbian war objectives. Pašić felt he had to come to an agreement with the Yugoslav Committee to strengthen the Serbian position with the Entente Powers while countering Italian interests in the Balkans. Trumbić and Pašić met on Corfu. At the conference, the Yugoslav Committee was represented by Trumbić, Hinković, Vošnjak, Vasiljević, Trinajstić, and Potočnjak. Trumbić received no information on the conference agenda so the committee members were unprepared and had to individually negotiate with Pašić. Trumbić prioritised assurances Croatia would not be left within Austria Hungary and that no Italy would not occupy Dalmatia. He also opposed complete centralisation of the proposed union state. The meeting resulted in the Corfu Declaration, a manifesto in which the disparate groups declared the common objective of the unification of South Slavs in a constitutional, democratic, and parliamentary monarchy that would be headed by the Serbian ruling Karađorđević dynasty. Yugoslavia, the Yugoslav Committee's preferred name for the unified country, was rejected and the bulk of the constitutional matters were left to be decided later because Trumbić felt some agreement was necessary to curb threats of Italian expansion.

Пашич-Трумбич қақтығысы

Пашич пен Трумбич арасындағы қарым-қатынас 1918 жылы нашарлады, себебі олар Трумбичтің бірнеше маңызды талаптарымен келіспеді, соның ішінде Австрия-Мажарстанда тұратын сербтерді, хорваттарды және словендерді одақтас халықтар ретінде мойындау; Югослав комитетінің осы халықтардың өкілі ретінде мойындалуы; және Сербтер, хорваттар және словендердің ерікті корпусын (бұрынғы Бірінші серб еріктілер дивизиясы деп аталған) Австрия-Мажарстанда тұратын сербтерден, хорваттар мен словендерден құралған одақтас күш ретінде мойындау. Пашич осы ұстанымдарды қолдаудан бас тартқаннан кейін Югослав комитеті Трумбичке Пашичті айналып өтіп, тікелей Антанта державаларына өз талаптарын ұсынуға рұқсат берді. Сербия үкіметі Югослав комитетінің заңдылығын жоққа шығарып, оның жалғыз өзі барлық оңтүстік славяндарды, соның ішінде Австрия-Мажарстанда тұратындарды білдіретінін мәлімдеді. Пашич Антанта державаларынан Сербияның аумақтарды азат етуге және Сербиямен біріктіруге құқығы бар деп мәлімдеме жасауды өтінді, бірақ бұл сәтсіз аяқталды. Пашич Югославия Сербияға сіңірілетінін, керісінше емес екенін, Сербияның негізінен сербтерді азат ету үшін соғыс жүргізіп жатқанын және Пашич Югослав комитетін құрғанын айтты. Ол Трумбичтің болашақ одақтың халқының үштен бірі ғана Сербияда тұратыны және Корфу декларациясы екі серіктес талап ететіні туралы пікірін жоққа шығарды, декларация тек сыртқы тұтыну үшін ғана екенін және енді күшін жойғанын мәлімдеді. Француз және британ үкіметтері оңтүстік славяндық австро-венгерлік жерлерді аннексиялауға қатысты Сербияның екі өтінішін қабылдамады, ал британдық сыртқы істер министрі Артур Балфур Корфу декларациясын серіктестердің келісімі ретінде сақтап, Пашичтің өз көзқарасын Югослав комитетінің көзқарасына бейімдеуін талап етті. Сербияның тілегіне сәйкес Антанта державалары Югослав комитетін одақтас орган ретінде мойындаудан бас тартты және комитетке Пашичпен келісімге келу керектігін хабарлады. Австрия-Мажарстанның сақталу мүмкіндігі де Трумбич пен Пашич арасында шиеленіс тудырды. Антанта державалары Корфу декларациясына қарамастан, 1918 жылдың басына дейін Австрия-Мажарстанмен жеке бейбітшілік келісіміне қол жеткізуге тырысты. 1918 жылдың қаңтарында Ұлыбританияның премьер-министрі Дэвид Ллойд Джордж Австрия-Мажарстанның сақталуын қолдайтынын растады. Өзінің он төрт тармақтық баяндамасында Уилсон Австрия-Мажарстан халықтарының автономиясын қолдады. Қазан айында Ллойд Джордж Пашичпен реформаланған Австрия-Мажарстанның сақталу мүмкіндігін талқылады, Сербияның қарулы күштері басып алған аумақтарды келісімге дейін аннексиялауға болатынын айтты. Ал Трумбич Уилсоннан Хорватия Славониясына АҚШ әскерлерін орналастыруды сұрады, ол жақтағы жағдайды бақылауға алу үшін, «жасыл кадрлармен» байланысты тәртіпсіздікті басуға, большевизмді тоқтатуға және итальяндық немесе серб әскерлерінің аумаққа кірмеуіне кепілдік беруге. Бірақ ол сәттілікке жете алмады.

Relations between Pašić and Trumbić deteriorated throughout 1918 because they openly disagreed on several key demands made by Trumbić, including the recognition of the Serbs, Croats, and Slovenes living in Austria Hungary as allied peoples; the recognition of the Yugoslav Committee as the representative of those peoples; and the recognition of the Serbs, Croats, and Slovenes Volunteer Corps (formerly called the First Serbian Volunteer Division) as an allied force drawn from Serbs, Croats, and Slovenes living in Austria Hungary. After Pašić refused to support these positions, the Yugoslav Committee authorised Trumbić to bypass Pašić and directly present the Entente Powers with their demands. The Serbian government denied the Yugoslav Committee had any legitimacy, saying it alone represented all South Slavs, including those living in Austria Hungary. Pašić requested the Entente Powers to issue a declaration recognising Serbia had the right to liberate and unify territories with Serbia but this was unsuccessful. Pašić stated Yugoslavia would be absorbed by Serbia and not the other way around, that Serbia was primarily waging war to liberate Serbs, and that Pašić had created the Yugoslav Committee. He refuted Trumbić's claim only one third of population of the future union lived in Serbia and that the Corfu Declaration called for two partners, stating the declaration was only for foreign consumption and was no longer valid. The French and British governments declined two Serbian requests for the authority to annex South Slavic Austro Hungarian lands, and the British foreign secretary Arthur Balfour upheld the Corfu Declaration as an agreement of partners, demanding Pašić align his views with those of the Yugoslav Committee. In line with Serbia's wishes, the Entente Powers decided against recognition of the Yugoslav Committee as an allied body, informing the committee it would have to come to an agreement with Pašić. The potential preservation of Austria Hungary also caused friction between Trumbić and Pašić. The Entente Powers continued to pursue a separate peace with Austria Hungary until early 1918, regardless of the Corfu Declaration. In January 1918, the Prime Minister of the United Kingdom David Lloyd George confirmed his support for the survival of Austria Hungary. In his Fourteen Points speech, Wilson agreed, advocating for the autonomy of the peoples of Austria Hungary. In October, Lloyd George discussed the potential preservation of a reformed Austria Hungary with Pašić, saying Serbia could annex any areas occupied by the Royal Serbian Army before an armistice. In return, Trumbić asked Wilson to deploy US troops to Croatia Slavonia to quell the disorder associated with the Green Cadres that had arisen, suppress Bolshevism, and not to allow Italian or Serbian troops into the territory. He was not successful.

Женева декларациясы

Австрия-Мажарстанның таралу процесінде, 1918 жылы монархияның әскери жеңілісінен кейін, бұрынғы империяның оңтүстік славян халқы қоныстанған жерлерінде словендер, хорваттар және сербтер мемлекеті жарияланды. Жаңа мемлекетті Хорват-серб коалициясы басып отырған Ұлттық кеңес басқарды, ол Югослав комитетіне халықаралық қатынастарда Кеңес атынан сөйлеуге уәкілеттік берді. 1918 жылдың қазан айының соңында Хорватия Саборы Австрия-Мажарстанмен байланысты тоқтатып, Ұлттық кеңестің төрағасы, словен саясаткері Антон Корошекті Словендер, хорваттар және сербтер мемлекетінің президенті лауазымына сайлады. Трумбич пен Пашич қараша айында Женевада қайтадан кездесті, оларға серб оппозициялық партияларының өкілдері қосылып, бірігу мәселесін талқылады. Конференцияда Пашич оқшауланып, ақырында Ұлттық кеңесті Сербия үкіметімен теңдес серік ретінде мойындауға мәжбүр болды. Трумбич конференцияға қатысушылардың келісімін алып, ортақ үкімет құру туралы келісімге келді, онда Ұлттық кеңес пен Сербия үкіметі ортақ конфедеративтік мемлекетті басқару үшін бірдей санда министрлерді тағайындайтын болды. Пашич Франция президенті Раймонд Пуанкаредан, оның Пашичтің Ұлттық кеңес өкілдерімен келісімге келуін қалайтыны туралы хабарлама алғаннан кейін келісім берді. Ал Ұлттық кеңес пен Югослав комитеті жедел бірігуге келісіп, Женева декларациясына қол қойды. Бір аптадан соң, Пашичтің ықпалымен серб үкіметі декларациядан бас тартып, Сербияның егемендігін соғысқа дейінгі шекараларымен шектеу керектігін мәлімдеді. Ұлттық кеңестің вице-президенті, хорват-серб саясаткері Светозар Прибичевич Женева келісімін жоққа шығаруды қолдады және Ұлттық кеңесті Трумбич келіскен ұстанымға қарсы бұрды. Прибичевич Кеңес мүшелерін бірігуді жалғастыруға және жаңа тәртіптің егжей-тегжейін кейіннен шешуге көндірді.

In the process of the dissolution of Austria Hungary, following the monarchy's military defeat in 1918, the State of Slovenes, Croats and Serbs was proclaimed in the South Slavic inhabited lands of the former empire. The new state was governed by the Croat Serb Coalition dominated National Council, which authorised the Yugoslav Committee to speak on behalf of the Council in international relations. In late October 1918, the Croatian Sabor declared the end of ties with Austria Hungary and elected the president of the National Council, Slovene politician Anton Korošec, to the new position of President of the State of Slovenes, Croats and Serbs. Trumbić and Pašić met again in November in Geneva, where they were joined by Korošec and representatives of Serbian opposition parties, to discuss unification. At the conference, Pašić was isolated and ultimately compelled to recognise the National Council as an equal partner to the Serbian government. Trumbić obtained agreement from the other conference participants on the establishment of a common government, in which the National Council and the Government of Serbia would appoint an equal number of ministers to govern a common confederal state. Pašić consented after receiving a message from the President of France Raymond Poincaré stating he wished Pašić to come to an agreement with the representatives of the National Council. In return, the National Council and the Yugoslav Committee agreed to a speedy unification, and signed the Geneva Declaration. A week later, prompted by Pašić, the Serbian government renounced the declaration, saying it limited Serbian sovereignty to its pre war borders. The Vice President of the National Council Croatian Serb politician Svetozar Pribičević supported the repudiation of the Geneva Agreement and swayed the National Council against the position negotiated by Trumbić. Pribičević persuaded the Council members to proceed with unification and accept the details of the new arrangements would be decided afterwards.

Салдары

Ұлттық кеңес азаматтық наразылықтармен және, олардың пікірінше, төңкеріс қастандығымен бетпе-бет келді және зорлық-зомбылықты басу үшін Сербия армиясынан көмек сұрады. Сонымен қатар, кеңес сербтердің қолдауы Италия армиясының Риеканы басып алып, Люблянаға жақындаған батыстан шабуылын тоқтатады деп үміттенді. Италияның шабуылын тоқтатудың заңды жолы болмағандықтан, Антанта мемлекеттері оған рұқсат бергендіктен, оны тоқтатуға жеткілікті қарулы күштері болмағандықтан, Ұлттық кеңес Адриатика теңізінің шығыс жағалауында Италияның мәңгілік болуынан қорқыды. Ұлттық кеңес Сербиямен федерация құру үшін шұғыл бірігуді ұйымдастыру үшін Александр ханға делегация жіберді. Делегация ханға жүгінген кезде берілген нұсқауларын елемеді, бірігу келісімінің нақты шарттарын қамтамасыз етуді ұмытып кетті. Хан Сербияның Петр I атынан ұсынысты қабылдады, және Сербтер, хорваттар және словендер Корольдігі құрылды, кейіннен Югославия деп аталды, жаңа саяси одақтың сипаты туралы еш келісім болмады. Делегация мүшесі Мате Дринкович Трумбичке хат арқылы бірігу жарияланғанын, осы шарттарды қабылдағанын және басқа келісімге қол жеткізудің мүмкін емес екенін хабарлады. 1919 жылдың басында Трумбич Югослав комитетінің төрағасы лауазымына Тринайштичті тағайындады. Сербтер, хорваттар және словендер Корольдігінің жаңа тағайындалған премьер-министрі Стоян Протич Югослав комитетіне тарауға бұйрық берді. 12 ақпанда Тринайштич отырыс өткізді, Трумбич қатысты; комитет мүшелерінің көпшілігі Протичтің нұсқауларына қарамастан ұйымды таратудан бас тартуға шешім қабылдады. Югослав комитеті 1919 жылдың наурызында жұмысын тоқтатты. Чех тарихшысы Милада Паулова Югослав комитеті мен серб үкіметі арасындағы қарым-қатынасты зерттейтін кітап жазды, оның аудармасы 1925 жылы жарық көрді. Паулованың сөзіне сүйенсек, комитет теңдік үшін күресуге мәжбүр болды, ал Пашичтің әрекеттері серб ұлтшылдығымен басқарылды. Паулованың еңбегі югославиялық тарихнамаға, әсіресе словен және хорват тарихнамасына әсер етті және Югославия комитеті мен Пашич үкіметі ұстанған югославиялық идеялар деңгейі туралы соғыс аралық кезеңдегі пікірталасқа үлес қосты. Коммунистік Югославияда Югослав комитетінің жұмысы 1950 жылдардың соңында қайта қарастырылды, нәтижелері хорват және серб тарихнамалары арасындағы соғыстан кейінгі алғашқы келіспеушіліктерді көрсетті. 1961 жылы Люблянадағы тарихшылар одағының съезінде Франьо Туджман серб үкіметі гегемонияға ұмтылғанын айтты және басқа тарихшы Йован Марьяновичті сынға алды, ол керісінше мәлімдеген. 1965 жылы Загребте орналасқан Югославия ғылымдар және өнер академиясы Югослав комитетінің Югославия құруға қосқан үлесін бағалайтын кітап жариялады.

The National Council was confronted by civil unrest and, they believed, a coup d'état plot, and requested help from the Serbian Army to quell the violence. At the same time, the council hoped Serbian support would halt the Italian Army's advance from the west, where it had seized Rijeka and was approaching Ljubljana. Having no legal means to stop the Italian advance because the Entente Powers hand authorised it, nor having sufficient armed forces to stop it, the National Council feared the Italian presence on the eastern shores of the Adriatic would become permanent. The National Council dispatched a delegation to Prince Regent Alexander to arrange an urgent unification with Serbia in a federation. The delegation ignored the instructions it had been given when it addressed the Prince Regent, omitting to secure specific terms for the unification agreement. The Prince Regent accepted the offer on behalf of Peter I of Serbia and the Kingdom of Serbs, Croats and Slovenes, which was subsequently renamed Yugoslavia, was established with no agreement on the nature of the new political union. Mate Drinković, a member of the delegation, informed Trumbić in a letter unification had been proclaimed, accepting these terms and saying any other agreement would had been impossible to obtain. In early 1919, Trumbić appointed Trinajstić as his replacement at the head of the Yugoslav Committee. The newly appointed Prime Minister of the Kingdom of Serbs, Croats and Slovenes Stojan Protić instructed the Yugoslav Committee to dissolve. On 12 February, Trinajstić convened a meeting, with Trumbić attending; the majority of the committee members decided not to dissolve the body despite Protić's instructions. The Yugoslav Committee ceased to exist in March 1919. Czech historian Milada Paulová wrote a book examining the relationship between the Yugoslav Committee and the Serbian government, and its translation was published in 1925. According to Paulová, the committee had to fight for an equal position while Pašić's actions were guided by Serbian nationalism. Paulová's work had an impact on Yugoslav historiography, especially Slovene and Croatian, and contributed to the interwar period debate on the levels of Yugoslavism espoused by the Yugoslav Committee and the Pašić government. In Communist Yugoslavia, the work of the Yugoslav Committee was re examined from late 1950s, and the results exhibited the first post war disagreements between Croatian and Serbian historiographies. At the 1961 congress of the union of historians in Ljubljana, Franjo Tuđman argued the Serbian government had aspired to hegemony and criticised fellow historian Jovan Marjanović, who had claimed otherwise. In 1965, the Zagreb based Yugoslav Academy of Sciences and Arts published a book emphasising the Yugoslav Committee's contribution to the creation of Yugoslavia.