Кіріспе

Ресейлік ботаник (1803–1890) Александр Георг фон Бунге (Алекса́ндр Андре́евич Бу́нге; 6 қазан 1803 [е.с. 24 қыркүйек 1803] – 18 шілде 1890 [е.с. 6 шілде 1890]) – орыс ботанигі. Ол Азияға, әсіресе Сібірге жасаған ғылыми сапарларымен танымал.

Ерте өмір және білім

Бунге 1803 жылғы 6 қазанда (ескі стиль бойынша 24 қыркүйекте) Киевте, патшалық Ресейдегі неміс азшылығына жататын отбасының екінші ұлы ретінде дүниеге келді, оның толық аты – Александр Андреевич фон Бунге. Оның әкесі Андреас Теодор 18 ғасырда атасымен бірге Шығыс Пруссиядан Ресейге эмиграциялаған фармацевт болды, ал анасы – Элизабет фон Бунге. 1814 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін 1815 жылы олар Дорпатқа көшіп келді, ол 1818 жылдан 1821 жылға дейін орта мектепке қатысты. Ол Дорпатта білім алып, 1821 жылдан 1825 жылға дейін гимназияда оқыды. Содан кейін медицинаны оқып, 1825 жылы Тарту университетінде медицина докторы ғылымын қорғады. Ол сондай-ақ Карл Фридрих фон Ледебурдың басшылығымен ботаниканы зерттеді және «De relatione methodi plantarum naturalis in vires vegetabilium medicalis» тақырыбында диссертациясын аяқтады.

Сібірге экспедиция

Қаңтардың басында ол П. К. Фроловқа қарасты "Колыван Воскресенск" зауытында металлургия бөлімінің бастығы және Оңтүстік Сібірдегі Барнаул (Томск губерниясы) аудандық дәрігері болып жұмыс істеді. Экспедициядан кейін Бунге Колыванда тұрып, 1830 жылға дейін Змейногорскке көшті. 1829 жылы Гумбольдт Алтайға келген кезде Бунге онымен танысып, Александр фон Гумбольдттың ұсынысымен Санкт-Петербург академиясы оған Пекинге ғылыми миссия тапсырды. Гумбольдт патша Николай қаржылаған экспедицияға қатысты. Оған полковник Ладиженский комендант ретінде, ал доктор П. Кирилов дәрігер ретінде ілесіп жүрді. Одан басқа, Георг Альберт фон Фусс астроном және метеоролог, ал Кованко минералог ретінде зерттеушілер де болды. Олардың барлығы жүйелі түрде өткізілетін он бірінші шіркеулік миссия құрамына кірді және оныншы шіркеулік миссияның елшісін де қарсы алуға міндетті болды. Олар 1830 жылдың тамыз айының соңында Кяхта шекаралық қаласынан, қыркүйек айында Урга арқылы Пекинге аттанды және 1830 жылдың 17 қарашасында Гоби шөлінен өтіп Пекинге жетті, қысын Пекинде өткізді. Бунге 1831 жылдың наурыз айында Халган (Жанцзякоу) қаласындағы Цаган Балгасун атты қираған орындарға барып зерттеулерін жалғастырды. Оның зерттеулері 1821 жылдың мамыр айында тоқтатылды, себебі ол буддалық монастырда тұрып, Пекиннен шығуға рұқсат алмағандықтан қытай билігінің наразылығына ұшырады. Олар 1831 жылдың 6 шілдесінде Калган мен Урганы айналып өтетін батыс жолымен оныншы шіркеулік миссияның елшісімен бірге Ресейге оралды. Профессорлық қызметінде Бунге 1857-58 жылдары Хорасан мен Ауғанстанға ғылыми экспедиция ұйымдастырды. Оның үлкен ағасы Фридрих Георг фон Бунге (1802-1897) заң тарихшысы болған.