Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс полярлық зерттеуші және ғалым (1826–1909)
German polar explorer and scientist (1826–1909)
Георг Балтазар фон Ноймайер (21 маусым 1826 – 24 мамыр 1909) – метеорология және ғылыми бақылау саласындағы халықаралық ынтымақтастық идеясын қолдаған неміс полярлық зерттеушісі және ғалымы.
Georg Balthazar von Neumayer (21 June 1826 – 24 May 1909), was a German polar explorer and scientist who was a proponent of the idea of international cooperation for meteorology and scientific observation.
Алғашқы жылдар
Кирхеймболанден қаласында туған Неймайер 1849 жылы Баварияның Мюнхен қаласында геофизика және гидрография саласындағы білімін аяқтады. Полярлық аймақтарды зерттеуге қызығушылық танытып, жердің магниттік өрісі, океанография, навигация және теңіз астрономиясы бойынша оқуын жалғастырды. Практикалық тәжірибе жинау үшін Оңтүстік Америкаға сапар жасады, ал қайтып келген соң Гамбургте Моридің мұхиттар туралы теориялары мен навигациядағы соңғы жаңалықтар туралы бірнеше дәріс оқыды. Содан кейін ол Австралияға баруға шешім қабылдап, қара жұмысшы ретінде кемеге мінгізіліп, 1852 жылы Сиднейге жетті.
Born in Kirchheimbolanden, Palatinate, Neumayer finished his education in geophysics and hydrography in Munich, Bavaria in 1849; and becoming much interested in polar exploration, continued his studies in terrestrial magnetism, oceanography, navigation, and nautical astronomy. To obtain practical experience he made a voyage to South America, and after his return gave a series of lectures at Hamburg on Maury's theories of the ocean, and recent improvements in navigation. He then decided to go to Australia, shipped as a sailor before the mast, and arrived at Sydney in 1852.
Австралия
Неймайер Людвиг Беккер, Герман Беклер, Уильям Бландовски, Амали Дитрих, Вильгельм Хаакке, Дидрих Хенне, Герард Крэфт, Иоганн Люхман, Иоганн Менге, Карл Мюке (сондай-ақ Muecke), Людвиг Прейс, Карл Людвиг Кристиан Рюмкер (сондай-ақ Ruemker), Мориц Ричард Шомбургк, Ричард Вольфганг Семон, Карл Теодор Стайгер, Джордж Ульрих, Евгений фон Герард, Роберт фон Ленденфельд, Фердинанд фон Мюллер және Карл Вильгельми сияқты көптеген ықпалды неміс тілдес тұрғындардың бірі болды. Олар өздерінің "эпистемиялық дәстүрлерін" Австралияға әкелді және "австралиялық отарлау жобасымен тығыз байланысты" болды, сонымен қатар "отарлаушылық Австралияны қалыптастыру, білу және елестетуге қатысты" (Барретт және басқалар, 2018, 2-бет). Алтын іздеуде сәуіктерін сынағаннан кейін, Неймайер теңізшілерге навигация бойынша лекция оқыды және Тасманиядағы Хобарт обсерваториясында біраз уақыт өткізді. 1854 жылы Германияға оралған ол Австралияның ғылыми зерттеулер үшін зор мүмкіндіктер ұсынатынына көз жеткізіп, Бавария королінің қолдауын және жетекші британ ғалымдарының ынтасын алды. 1857 жылдың қаңтарында ол тағы да Австралияға аттанды және Мельбурнге келді. Ол Виктория үкіметінен обсерватория үшін жер, ғимарат үшін шамамен 700 фунт стерлинг және шығындар үшін жылына 600 фунт стерлинг сұрады. Ол өзімен бірге Бавария королі ұсынған 2000 фунт стерлингке бағаланған магниттік, теңіз және метеорологиялық құралдар жинағын әкелді. Неймайер обсерваторияның қазіргі орнына жақын жерді қолайлы деп ұсынды, бірақ бұл ұсыныс қабылданбады. Дегенмен, оған Флагстафф төбесіндегі сигнал станциясының ғимараттарын пайдалануға рұқсат берілді, нәтижесінде Австралияның Мельбурн қаласындағы қазіргі Флагстафф бақшасында Геофизика, Магнетизм және Теңіз ғылымдары бойынша Флагстафф обсерваториясы құрылды. 1858 жылдың 1 наурызынан бастап ол метеорологиялық және теңіз деректерін жүйелі түрде тіркеуге кірісті. Бірнеше аптадан кейін ол атмосфералық электр және магниттік элементтердегі өзгерістерді тұрақты түрде бақылауға қосты. 1858 мен 1863 жылдар аралығында ол және көмекшілер тобы Еуропа мен Австралия арасында жүретін желкенді кемелер үшін ең жылдам және қауіпсіз бағытты анықтау үшін жүздеген кемелік журналдардан деректерді жинады және талдады. Кемелік журналдарды алу үшін ол Виктория үкіметінің газетінде жарнама жариялады және Мельбурн кеден үйіне хабарламалар іліп, кемелері келгенде кеме капитандарынан журналдарын Флагстафф обсерваториясындағы кеңсесіне тапсыруды сұрады, оларды төрт күн ішінде қайтарып беруге уәде берді. 600-дан астам журнал тексерілді, алынған ақпарат талданды және қорытындылары 1864 жылы жарық көрген кітаптың екінші бөлімінде жарияланды. Неймайер 1859 жылы Виктория Корольдік қоғамының кеңесшісі, 1860 жылы вице-президенті және 1864 жылы өмірлік мүшесі болып сайланды.
von Neumayer was one of a number of influential German speaking residents such as Ludwig Becker, Hermann Beckler, William Blandowski, Amalie Dietrich, Wilhelm Haacke, Diedrich Henne, Gerard Krefft, Johann Luehmann, Johann Menge, Carl Mücke (a. k. a. Muecke), Ludwig Preiss, Carl Ludwig Christian Rümker (a. k. a. Ruemker), Moritz Richard Schomburgk, Richard Wolfgang Semon, Karl Theodor Staiger, George Ulrich, Eugene von Guérard, Robert von Lendenfeld, Ferdinand von Mueller, and Carl Wilhelmi who brought their "epistemic traditions" to Australia, and not only became "deeply entangled with the Australian colonial project", but also were "intricately involved in imagining, knowing and shaping colonial Australia" (Barrett, et al., 2018, p.2). After trying his fortune on the goldfields, Neumayer gave lectures on navigation to seamen, and spent some time in Tasmania at the observatory in Hobart. He returned to Germany in 1854 convinced that Australia offered a great field for scientific exploration, obtained the support of the King of Bavaria and encouragement from leading British scientists. He sailed again for Australia and arrived in Melbourne in January 1857. He asked the government of Victoria to provide him with a site for an observatory, about £700 for a building, and about £600 a year for expenses. He had brought with him a collection of magnetical, nautical and meteorological instruments valued at £2000, which had been provided by the King of Bavaria. Neumayer suggested as a suitable site a block of land not far from the present position of the observatory, but this was not granted. He was, however, allowed the use of the buildings of the signal station on Flagstaff Hill creating the Flagstaff Observatory for Geophysics, Magnetism and Nautical Science at what is now Flagstaff Gardens in Melbourne, Australia. From 1 March 1858 he carried on the systematic registration of meteorological and nautical data. A few weeks later he added regular observations on atmospheric electricity and changes in the magnetic elements. Between 1858 and 1863, he, and a team of assistants, extracted data from hundreds of ship logbooks that was then analysed to find the best route of maximum speed and safety for sailing ships travelling between Europe and Australia. To obtain the logbooks he placed advertisements in the Victorian Government Gazette, and posted signs at the Melbourne Customs House, requesting the masters of arriving vessels to deposit their logbooks at his offices in the Flagstaff Observatory with a promise they would be returned within four days. More than 600 logs were examined and the information extracted was analysed and the conclusions published in the second half of a book published in 1864. Neumayer was elected a councillor of the Royal Society of Victoria in 1859, a vice president in 1860 and a life member in 1864.
Берк пен Уилл экспедициясы
Уильям Джон Уиллс, Берк және Уиллс экспедициясының екінші командирі, Флагстафф обсерваториясында Дж. У. Осборнның орнына Ньюмайердің көмекшісі болды, экспедиция 1860 жылғы 20 тамызда Мельбурннен аттанғанға дейін. Ньюмайер Виктория Корольдік қоғамының экспедицияны ұйымдастырған Барлау комитетінің мүшесі болды. Ньюмайер магниттік бақылауларын жүргізу үшін Свон-Хиллде экспедицияға қосылды. Ол Берк пен Уиллмен бірге Билбаркадағы Дарлинг өзеніне дейін болды, содан кейін Викторияның қоныстанған аймақтарына қайтып келді.
William John Wills, second in command of the Burke and Wills expedition succeeded J. W. Osborne as Neumayer's assistant at the Flagstaff Observatory until the expedition departed from Melbourne on 20 August 1860. Neumayer was a member of the Exploration Committee of the Royal Society of Victoria which organised the Expedition. Neumayer joined the Expedition at Swan Hill in order to conduct his magnetic observations. He remained with Burke and Wills as far as the Darling River at Bilbarka, before returning to the settled districts of Victoria.
Мұра
Ол 1860 жылы 1858 жылдың наурызынан 1859 жылдың ақпанына дейінгі магниттік, теңіздік және метеорологиялық байқаулардың нәтижелерін жариялады және колонияның магниттік зерттеуіне байланысты Викторияда көп саяхат жасады. Ол 1864 жылы "Метеорологиялық байқаулар 1859-1862 жж." және "Теңіздік байқаулар 1858-1862 жж." атты еңбектерін жариялады, сол жылы Германияға оралды. 1867 жылы ол Флагстафф обсерваториясында жасалған метеорологиялық және магниттік байқаулар жөніндегі талқылауын шығарды, ал 1869 жылы Виктория колониясының магниттік зерттеуінің аса құнды нәтижелері жарық көрді. Кейіннен ол "Газель экспедициясын" ұйымдастырды (1874-1876) және "Deutsche Seewarte" (1876-1903) гидрографиялық ұйымының директоры болды. Ол 1879 жылы Карл Вейпрехтпен бірге Халықаралық полярлық комиссияның төрағасы болды, соның нәтижесінде алғашқы Халықаралық полярлық жыл 1882/83 және Антарктика жылы 1901 ұйымдастырылды. 1895 жылы фон Ноймайер Оңтүстік полярды зерттеу жөніндегі неміс комиссиясын құрды, бұл 1901 жылы Гаусс экспедициясы деп аталатын Бірінші неміс Антарктида экспедициясына әкелді. 1890 жылы ол бірінші бұлт атласын жасады. Полярлық зерттеуші Роалд Амундсен 1900 жылы Ноймайердің басшылығымен оқуға келді. Сол жылы Ноймайер Баварияның Еңбегі үшін орденінің командирі болып тағайындалды, соның ішінде оның тегі алдында «Ritter von» («Knight of») атағын қою құқығы берілді. Ноймайер 1909 жылы Нойштадт-ан-дер-Вайнштрассе қаласында қайтыс болды. Ол Антарктидадағы неміс полярлық зерттеу станциясына, қазір тастап кетілген «Ноймайер станциясы» деген ат берді. Бұл жыл бойында жұмыс істейтін станция толығымен мұз бен қармен жабылып, жер бетінен 10 метр тереңдікте орналасқан және Ведделл теңізі аймағында (08°15’B, 70°35’O) орналасқан. Оның ізбасары – Ноймайер станциясы II, ол да кейін тасталды. Қазіргі таңда жұмыс істеп тұрған жалғыз станция – III Ноймайер станциясы. Зерттеу тақырыптары: Жердің магнит өрісін тұрақты бақылау, сейсмологиялық тіркеу, инфрадыбыс, метеорологиялық және ауа химиясы бойынша зерттеулер.
He published in 1860, Results of the Magnetical, Nautical and Meteorological Observations from March 1858 to February 1859, and did a large amount of travelling in Victoria in connection with his magnetic survey of the colony. He published his Results of the Meteorological Observations 1859 1862 and Nautical Observations 1858 1862 in 1864, and in the same year returned to Germany. In 1867 he brought out his Discussion of the Meteorological and Magnetical Observations made at the Flagstaff Observatory, and in 1869 appeared his extremely valuable Results of the Magnetic Survey of the Colony of Victoria—1858 1864. Later, he organized the "Gazelle Expedition." (1874 1876) and was director of the hydrographic organisation "Deutsche Seewarte" (1876 1903). He chaired the International Polar Commission in 1879 together with Karl Weyprecht, founding the first International Polar Year 1882/83 and the Antarctic Year 1901. In 1895, von Neumayer had established the German Commission for South Polar Exploration, which culminated in the First German Antarctica Expedition in 1901, the so called Gauss expedition. In 1890 he co authored the first cloud atlas. Polar explorer Roald Amundsen came to study under Neumayer in 1900. In the same year, Neumayer was designated a Commander of the Order of Merit of the Bavarian Crown, including the right to furthermore have his surname preceded by 'Ritter von' ('Knight of'). Neumayer died in 1909 in Neustadt an der Weinstraße. He gave his name to the German Polar Research Station in Antarctica, the now abandoned "Neumayer Station". This year round manned station is totally covered with ice and snow (buried 10 meters under the surface) and is situated in the Weddell Sea area (08 15W, 70 35S). The successor was the Neumayer Station II which was then abandoned itself. The only station in use now is the Neumayer Station III. Research topics are permanent observations of the Earth's magnetic field, seismological registrations, infrasonic, meteorological and air chemistry investigations.