Кіріспе

Неміс зоологы және жазушысы (1829–1884)

Альфред Эдмунд Брехм (2 ақпан 1829 – 11 қараша 1884) – неміс зоологы, жазушы, зоологиялық бақтардың директоры және танымал пастор және орнитолог Кристиан Людвиг Брехмнің ұлы. Ол Эдуард Печуэль-Лоешке, Вильгельм Хаакке және Рихард Шмидтлайнмен бірлесіп жазған көп томдық «Брехмнің жануарлар өмірі» кітабы зоологиялық әдебиеттердің көпшілікке танымал еңбегіне айналды.

Ерте өмір

Альфред Брехм Тюрингияның Антеррентендорф деген кішкентай ауылында, министр Кристиан Людвиг Брехм мен оның екінші әйелі Бертаның ұлы ретінде өсті. Кристиан Людвиг Брехм жарияланымдары мен құстардың кең жинағы арқылы орнитолог ретінде танымал болды. Бұл жинақ, 9 мыңнан астам өлген құстардан тұратын және пасторлықта сақталған, Еуропа құстарының әлеміне үңілуге мүмкіндік берді. Әкесінің зерттеулері жас Брехмге зоологияға қызығушылық тудырды, бірақ бастапқыда ол сәулетші болғысы келді. 1844 жылдың көктемінде ол Альтенбургте бір құрылысшымен оқуын бастады. Ол 1846 жылдың қыркүйегіне дейін оқуын жалғастырды, содан кейін Дрезденге сәулет өнерін зерттеу үшін кетті; алайда, екі семестрден кейін тоқтатты, себебі танымал орнитолог Иоганн Вильгельм фон Мюллер Африка экспедициясына серіктес іздеп жатқан еді. Брехм 1847 жылдың 31 мамырында фон Мюллердің хатшысы және көмекшісі ретінде экспедицияға қосылды. Экспедиция оны Мысырға, Суданға және Синай түбегіне жеткізді; жасалған жаңалықтар соншалықты маңызды болды, сол себепті 20 жасында Брехм Германияның Леопольдина табиғат ғалымдары академиясының мүшесі болып сайланды.

Мансап

Қайтып оралғаннан кейін 1853 жылы Йена университетінде табиғаттану ғылымдарын оқуға кірісті. Ағасы Рейнхольд сияқты, ол да Саксония-Йена студенттік корпусының белсенді мүшесі болды; Солтүстік Африкаға жасаған экспедициясы үшін корпустағы достарынан Фараон деген лақап алды. 1855 жылы төрт семестр оқыған соң бітіріп, 1856 жылы ағасы Рейнхольдпен бірге екі жылдық Испания сапарына шықты. Кейін Лейпцигте бос кезбе жазушы ретінде қоныстанды және «Die Gartenlaube» және басқа журналдар үшін ғылымды насихаттау мақсатында көптеген мақалалар жазды. Ұзақ өтпей Брем Германиядағы ең танымал табиғат зерттеушісі мен ғылыми жазушылардың біріне айналды, негізгі назары зоологиялық тақырыптарға аударды. Бұдан бөлек, 1860 жылы Норвегия мен Лапландияға экспедиция жасады. 1861 жылдың мамыр айында Брем туған апасы Матильда Рейцке үйленді, олардың бес баласы болды. Саяхаттауға құштар болғандықтан, 1862 жылы Саксен-Кобург-Гота герцогы Эрнст II-нің шақыруын қабылдап, онымен бірге Абиссинияға сапарға шықты. Содан кейін Брем Африкаға, Скандинавияға және Сібірге саяхаттар жасады. Оның жануарлар әлемінен жазған мақалалары мен экспедициялық есептері білімді буржуазия тарапынан жақсы қабылдады; осы себепті Библиографиялық институттың редакторы Германн Юлиус Майер оған жануарлар әлемі туралы көп томдық зор еңбек жазуды тапсырды. Бұл кітап бүкіл әлемде «Бремнің жануарлар өмірі» (нем. Brehms Tierleben) деген атпен танылды. Бремнің этиологиясының барлық егжей-тегжейлі дұрыс емес екені қазірде анық болса да, оның еңбегінің атауы әлі де кеңінен қолданылады. Бремнің өмірі жазу, ғылыми экспедициялар мен лекциялық сапарларға толы болды. Осыған қарамастан, 1862 жылы Гамбург зоологиялық бағының алғашқы директоры болып тағайындалды және 1867 жылға дейін осы қызметте болды. Кейін Берлинге кетіп, аквариум ашты. Ол 1874 жылға дейін аквариумда жұмыс істеді. 1883-1884 жылдардың қысында Брем АҚШ-қа лекциялық тур жасауды жоспарлады. Кетуге аздай қалғанда төрт баласы дифтерияға шалдықты. 1878 жылдан бері жесір қалған Брем келісімшартты бұза алмағандықтан, саяхатына шықты. Қаңтар айының соңында ол кіші ұлының қайтыс болғаны туралы хабар алды. Осы қайғылы жаңалықтан кейін Бремде Африкадағы экспедициялары кезінде жұқтырған безгек ауруы қайтадан күшейді. 1884 жылдың 11 мамырында ол Берлинге оралды. Тыныштық табу үшін шілдеде туған қаласы Рентхендорфқа қайтып келді, онда 1884 жылдың 11 қарашасында дүние салды. Бүгінде сол жерде Бремнің естелік мұражайы орналасқан.