Кіріспе

À Hauteur d'homme – 2003 жылы Жан-Клод Лабрекк түсірген, Канаданың Квебек провинциясындағы 2003 жылғы жалпы сайлау мен Бернар Ландри туралы саяси деректі фильм. 2004 жылы ол «Ең үздік деректі фильм» номинациясында Ютра сыйлығын бөлісіп жеңіп алды. Фильмнің стилі Квебек киномектебінің «тікелей кино» бағытына жатады.

Шолу

"Аутур д'омм" – саяси деректі фильм, ол ең алдымен Квебек партиясының (PQ) басшысы Бернард Ландри және екінші рет оның партиясының 2003 жылғы сайлау науқанына арналған. Фильм сайлау науқанының жұмысын бұрын-соңды көрілмеген жақын тұрғысынан көрсетеді. Партияның жеңілісі – оқиғаның аяқталуы, бұл туындыға трагедиялық көңіл-күй сыйлайды, бірақ соңғы қабылдаумен бірге. Фильмде Ландридің әйелі Шантал Рено және баспасөз хатшысы Хьюберт Болдук та бейнеленген. Ландри, басты кейіпкер – тәуелсіздік күресуші, социал-демократ, Квебек премьер-министрі, Квебектің Канададан тәуелсіздігі туралы өмірлік арманына жету үшін Квебек партиясының қайта сайлануы үшін күреседі. Оның қарсыластары – сайлауда Квебек Либералдық партиясының (PLQ) Жан Шарест және Квебек Демократиялық әрекетінің (ADQ) Марио Дюмон, фильмде сирек көрінеді. Ол командасымен бірге екі кезеңнен тұратын қарқынды тәжірибеден өтеді. Науқанның бірінші жартысы сәтті өтеді: Ландри тыныш және сенімді. Өмірі үшін күрескеннен кейін партия қайтадан танымал болып, сауалнамаларда көш бастап тұр. Теледебаттар – бұрылыс нүктесі. Дебаттар барысында Шарест Ландриге бұрынғы PQ премьер-министрі Жак Паризоның 1995 жылғы референдум кешіндегі сөздеріне өкініш білдірмегендігі туралы хабарлаған жаңалықтарды ұсынады. Келесі күндері бұл «Паризо ісі» деп аталатын дауға ұласады. Содан кейін екінші кезең басталады. PQ күшінен айырылады. Шарест сауалнамаларда Ландриді бірте-бірте басып озады. Журналистердің талапкер, күшті сұрақтарына жиі тап болып, Ландри журналистердің өзін және партияның науқанын әділетсіз мазалап жатыр деген пікірін командамен бөліседі. Уайымға, ашуға, кейде көңілі тоңған күйде, ол алдағы сөзсіз жеңіліске сабырмен, бірақ үлкен эмоциямен, жақындары мен әріптестерінің қолдауымен келіседі. Деректі фильмде келесі саясаткерлер бейнеленген: Полин Маруа, Андре Буасклер және Франсуа Лего. Ландридің стратегиялық тобына: Ришар Надо, Брижит Пельтье, Хьюберт Болдук, Дени Харди, Фредерик Альберро, Мари-Жоанн Надо, Натали Верже, Пьер Ланглуа, Эрик Кот және Жак Уилкинс кіреді.

Контекст

2002 жылы Квебек партиясының (PQ) қолдауы күрт төмендеді. PQ үкіметі екі мерзім билікте болды және кейбіреулер оны тозығы жеткен деп есептеді. PQ қолдауының маңызды бөлігі «Квебек демократиялық әрекеті» (Action Démocratique du Québec) партиясына және оның жас көшбасшысы Марио Дюмонға, сондай-ақ Квебек Либералдық партиясына ауысты. Осындай қиын жағдайда Ландри партияның беделін қайта жаңғыртуға кірісті. PQ-ға «Квебек демократиялық әрекеті» партиясының консервативтік идеологиясының ашыққа шығуынан кейін олардың беделінің төмендеуі және PQ үкіметінің кедейлікке және әлеуметтік оқшаулануға қарсы күрес заңын қабылдауы сияқты әлеуметтік-демократиялық шаралары көмектесті. 2003 жылдың басында Квебек партиясы танымалдығын қайта арттырып, қоғамдық пікір сауалнамаларында жетекшілікке шықты. PQ үшінші мерзімге сайлауда жеңіп, қырық жылдан бері алғаш рет осы жетістікке қол жеткізе алатынына сенімді болды. 2002 жылғы құлдырау кезінде Лабрекке алдағы сайлау туралы фильм түсіруді шешті. Ол бұл сайлауда PQ жеңіске жетсе, көп нәрсені ұта алатынын, ал жеңіліске ұшыраса, көп нәрсені жоғалтатынын айтты: партияның қайта сайлануы Квебекті тәуелсіздікке жеткізе алады, ал жеңіліс тәуелсіздік қозғалысына зиян келтіріп, оны жылдар бойы тоқтатуы мүмкін. 2003 жылғы Квебек сайлауы Ирак соғысының фонында өтті. Соғыстың басты шайқастары науқанның бірінші жартысында болды, бұл бұқаралық ақпарат құралдары мен халықтың назарын бұрды. Ландри бейбітшілікті қолдаушы квебектер киетін ақ лентаны тағу арқасында танымал болды. Бұл лентаны киюді көп ұзамай басқа екі партия жетекшісі Шарест пен Дюмон да қабылдады.

Жалпы

Лэндри айлар бойы барған жерінің бәрінде, сайлау күніне дейін түсірілді. Саясаткердің мұндай жеке өмірге қарамастан түсірілуге келіскені көптеген адамдарды таң қалдырды және осылайша тарихи құбылыс деп есептелді: бұрынғы фильмдердің өте аз ғана саны саяси тұлғаға мұндай қол жеткізуге ие болған.

Аудио

Бұл екі бұрыннан бар (яғни, фильмнің саундтрегі үшін жазылмаған) музыкалық композиция саундтректің негізгі музыкалық тірегі болып табылады. Amazon.com сайтынан алынған аудио үзінділер. Филип Гластың "Facades" шығармасы фильмде лейтмотив ретінде қайталап пайда болады. Лабрек оны қайталанатын құрылымы үшін таңдады, ол бір жағынан 2003 жылғы саяси науқанды еске түсіреді. Арво Пәрттің "Für Alina" шығармасы және оның өте қайғылы атмосферасы Ландри жеңілісін қабылдаған және жақындарымен жұбанылған соңғы сахнада қолданылады.

Көрнекілік

Мұндай көркемдікке назар аудару, әсіресе саяси деректі фильмдерде сирек кездеседі. Бұл жұмыстың көптеген адамдардың құрметіне бөленуіне себеп болды. Лабрекк Ландриді жиі өте жақын, тығыз кадрлар арқылы адам ретінде көрсетуге тырысқан деуге болады, бұл саясатшыларды көбінесе жаңалықтар арналарында белдік тұсынан немесе сөйлейтін бастарынан көрсететін стандартты ережелерді бұзады.

Марапаттар

Фильм 2004 жылы 6-шы «Ютра» сыйлығының «Ең үздік деректі фильм» номинациясында Бенуа Пилонның «Роджер Тупин, эпициарлық сорт» фильмімен бірге жеңімпаз атанды.