Кіріспе
Америкалық сәулетші Бертрам Гросвенор Гудхью (Bertram Grosvenor Goodhue) (1869 жылғы 28 сәуір – 1924 жылғы 23 сәуір) – готикалық жаңғыру және испандық отаршылдық стиліндегі дизайнмен танымал американдық сәулетші. Ол сонымен қатар "Merrymount Press" баспасы үшін "Cheltenham" және "Merrymount" сияқты белгілі қаріптерді де жасаған. Өмірінің соңында Гудхью Калифорния штатының Монтесито қаласындағы "El Fureidis" сияқты туындыларымен сәулет стилін жаңаша көрініс берді.
Bertram Grosvenor Goodhue (April 28, 1869 – April 23, 1924) was an American architect celebrated for his work in Gothic Revival and Spanish Colonial Revival design. He also designed notable typefaces, including Cheltenham and Merrymount for the Merrymount Press. Later in life, Goodhue freed his architectural style with works like El Fureidis in Montecito, California, one of three estates he designed.
Ерте мансап
Гудхью Коннектикут штатының Помфрет қаласында Чарльз Уэллс Гудхью мен оның екінші әйелі Хелен Гровенор (Элдредж) Гудхью отбасында дүниеге келді. Қаржылық шектеулерге байланысты, 11 жасқа толғанға дейін анасы оны үйде оқытты, содан кейін Расселдің колледждік және коммерциялық институтына жіберді. Қаржылық мүмкіндік болмағандықтан университетте оқуға бара алмады. Формальды білім алмағандықтан, 1884 жылы Нью-Йорк қаласындағы Манхэттенге көшіп, Ренвик, Аспинволл және Рассел архитектура фирмасында шәкірттікке түсті (оның басшыларының бірі, Джеймс Ренвик кіші, Нью-Йорктегі Грейс шіркеуі мен Сент-Патрик соборының архитекторы болды). Гудхьюдің шәкірттігі 1891 жылы Далластағы Сент-Мэтью шіркеуінің эскиздер конкурсында жеңіске жеткен кезде аяқталды.
Крам және Гудхью
Өзінің шәкірттік курсын аяқтағаннан кейін Гудхью Бостон, Массачусетс қаласына көшіп барды, онда ол 1897 жылы Бостондағы Өнер және қолөнер қоғамын құруға қатысқан жас, көркемдік зиялылар тобымен танысып, достық қарым-қатынас орнатты. Бұл топқа Гарвард университетінің профессоры Чарльз Элиот Нортон және Бостон көркемсурет мұражайының профессоры Эрнест Феноллоса кірді. Гудхью осы топ арқылы Ральф Адамс Краммен де танысты, ол оның шамамен 25 жылдық серіктесі болды. Крам мен Гудхью бірнеше қоғамның мүшелері болды, оның ішінде "Пьютер Мэгс" және "Визионистер" қоғамдары. 1892–1893 жылдары олар "The Knight Errant" атты тоқсандық өнер журналын жариялады. Көп дағдылы Гудхью кітап дизайнымен және шрифт дизайнымен де айналысты. 1896 жылы ол Нью-Йорк баспасы үшін "Cheltenham" шрифтін жасады. Бұл шрифт "The New York Times" газетінің тақырыптарында қолданылды. 1891 жылы Крам мен Гудхью "Cram, Wentworth, and Goodhue" архитектуралық фирмасын құрды, ол 1898 жылы "Cram, Goodhue and Ferguson" деп аталды. Фирма неоготикалық архитектурада жетекші болды және шіркеулер, академиялық және мемлекеттік мекемелерден маңызды тапсырыстар алды. Олар готикалық стильде қайта жаңғыртылған Сент-Томас шіркеуін жобалап, 1914 жылы Нью-Йорк қаласындағы Манхэттеннің Бесінші авенюінде салды. 1904 жылы Гудхью 106 шығыс 74-ші көшеде үй салып, оның алдыңғы бөлігін ғимараттың сызығына жылжытып, готика және Тюдор стильдерінің қосындысында қайта жобалады. 1915 жылы Гудхью қазіргі Америка өнер және әдебиет академиясына қабылданды. 1917 жылы Гудхью Ұлттық дизайн академиясына қауымдасқан мүше ретінде сайланды және 1923 жылы толық академик атанды.
Алғашқы жобалар
1914 жылы Гудхью жеке тәжірибесін бастау үшін кеткен кезде, Крам Нью-Йорктегі Әулие Иоанн соборында армандаған Готикалық жаңғыру жобасын жүзеге асырған және мансабының соңына дейін Готикалық стильде жұмыс істеуді жалғастырды. Гудхью жеке мансабында түбегейлі түрленетін стильдік тәжірибелерге кірісті. Оның алғашқысы – Нью-Йорк қаласының Парк-авенюдегі Сент-Бартоломей епископальдық шіркеуі үшін Византиялық жаңғыру стилі болды, ол Grand Central Terminal теміржол станциясының үстіне салынған жаңа платформада орналасқан.
Испан отаршылдық жаңғыру жобалары
Калифорнияда 1915 жылы Бертрам Гудхью испан бароккосы мен испан отаршылдық архитектурасын, соңғысының дәстүрлі Churrigueresque элементтерімен толықтырып, испан отаршылдық қайта жаңғыру стилі деп аталатын сәулет стиліне жаңаша түсіндірді. Бұл 1915 жылы Сан-Диегодағы Балбоа паркінде өткен маңызды Панама-Калифорния көрмесінде Эль-Прадо төртбұрышының жоспары мен ғимараттарын жасау бойынша маңызды тапсырыс болды. Ол Ирвинг Гиллден кейін бас сәулетші болып тағайындалды, ал Карлтон Уинслоу аға мен Ллойд Райт көмектесті. Панама-Калифорния көрмесінің стилі көптеген адамдарға көрсетілді және кеңінен жарияланды, Калифорнияда және Оңтүстік және Оңтүстік-Батыс АҚШ-та зор ықпалға ие болды. Бұл Калифорнияның испан отаршылдық қайта жаңғыру стилін өзінің басты тарихи аймақтық стилі ретінде қабылдауына әкелді, ол бүгінге дейін сақталып келеді. 1925 жылы болған күшті жер сілкінісінен қирағаннан кейін Санта-Барбараны қайта құру үшін таңдалған ерекше стиль, жергілікті Миссиялық қайта жаңғыру және Гудхьюдың Панама-Калифорния көрмесіндегі испан отаршылдық қайта жаңғыру стилінің тенденцияларынан шабыт алды. Қазіргі таңда тіркелген мәдени ескерткіштер болып табылатын, Гудхьюдың ықпалды жеке тапсырыстарының мысалдары – 1906 жылғы J. Waldron Gillespie Estate El Fureidis және 1915 жылғы Dater – Wright Ludington Estate Dias Felices — Val Verde Монтеситода. Гудхью мен Гиллеспи бірге Мысыр, Персия және Арабия түбегіне алты айлық зерттеу және сатып алу сапары жасады, содан кейін El Fureidis-тегі классикалық парсы бақтарының жоспарын және испан отаршылдық қайта жаңғыру стиліндегі резиденцияны жасастырды. Гудхьюдың испан отаршылдық қайта жаңғыру стиліндегі жұмыстары 1920-жылдардағы Гавайи территориясындағы құрылыс шарықталу кезінде қоғамдық ғимараттар мен жеке резиденциялар архитектурасына үстемдік етті. Ол сонымен қатар 1920-жылдардағы Гавайидің маңызды мемлекеттік және жеке архитектурасында испан отаршылдық қайта жаңғыру стилінің үстемдігіне тікелей әсер етті.