Кіріспе
АҚШ-тың энергетикалық өндірісін және ядролық материалдарды қолдануды реттейтін мемлекеттік департамент – АҚШ Энергетика департаменті (DOE). DOE – АҚШ федералды үкіметінің атқарушы департаменті, ол АҚШ-тың ұлттық энергетикалық саясатын және энергия өндірісін, ядролық энергияны зерттеу мен дамытуды, әскери ядролық қарулар бағдарламасын, АҚШ Әскери-теңіз күштері үшін ядролық реакторлар өндірісін, энергиямен байланысты зерттеулерді және энергияны үнемдеуді қадағалайды. DOE 1977 жылы 1973 жылғы мұнай дағдарысынан кейін құрылды. Ол АҚШ-тың басқа федералды агенттіктерге қарағанда физикалық ғылымдарды зерттеуге көбірек қаржы бөледі, оның көп бөлігі Ұлттық зертханалар жүйесі арқылы жүзеге асырылады. DOE геномдық зерттеулерді де басқарады, ал Адам геномдық жобасы DOE бастамасымен жүзеге асты. Департаментті энергетика министрі басқарады, ол тікелей АҚШ Президентіне есеп береді және Министрлер кабинетінің мүшесі болып табылады. Қазіргі энергетика министрі – Дженнифер Гранхолм, ол 2021 жылдың ақпан айынан бері осы лауазымда қызмет етеді. Департаменттің бас кеңсесі Вашингтон қаласының оңтүстік-батысында, Джеймс В. Форресталь ғимаратында орналасқан, ал қосымша кеңселер Мерлиленд штатының Германтаун қаласында бар.
The United States Department of Energy (DOE) is an executive department of the U. S. federal government that oversees U. S. national energy policy and energy production, the research and development of nuclear power, the military's nuclear weapons program, nuclear reactor production for the United States Navy, energy related research, and energy conservation. The DOE was created in 1977 in the aftermath of the 1973 oil crisis. It sponsors more physical science research than any other U. S. federal agency, the majority of which is conducted through its system of National Laboratories. The DOE also directs research in genomics, with the Human Genome Project originating from a DOE initiative. The department is headed by the secretary of energy, who reports directly to the president of the United States and is a member of the Cabinet. The current secretary of energy is Jennifer Granholm, who has served in the position since February 2021. The department's headquarters are in southwestern Washington, D. C., in the James V. Forrestal Building, with additional offices in Germantown, Maryland.
Құрылыс және шоғырландыру
1942 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Әскери инженерлік корпусының бақылауымен атом бомбасын әзірлеу жобасы – Манхэттен жобасы басталды. Соғыстан кейін, 1946 жылы, Атом энергиясы жөніндегі комиссия (АЭК) жобаның болашағын басқару үшін құрылды. 1946 жылғы Атом энергиясы туралы заң сондай-ақ алғашқы Ұлттық зертханалардың құрылуына негіз салды. Басқа ядролық жобалармен қатар, АЭК Огайо штатының Цинциннати қаласындағы Фернальд жемшөптік материалдар өндіру орталығы сияқты жерлерде уран отын ядроларын өндірді. 1974 жылғы Энергияны қайта ұйымдастыру туралы заң АЭК-тің жауапкершіліктерін екіге бөлді: ядролық энергетика саласын реттеуге жауапты Жаңа Ядролық реттеу комиссиясы және ядролық қару, теңіз реакторлары және энергияны дамыту бағдарламаларын басқаруға бекітілген Энергияны зерттеу және дамыту басқармасы. 1973 жылғы мұнай дағдарысы энергетикалық саясатты біріктіру қажеттігіне назар аударды. 1977 жылдың 4 тамызында президент Джимми Картер 1977 жылғы Энергетика департаментін ұйымдастыру туралы заңға қол қойды, осы арқылы Энергетика департаменті құрылды. 1977 жылдың 1 қазанында жұмысын бастаған жаңа агенттік Федералдық энергия басқармасын, Энергияны зерттеу және дамыту басқармасын, Федералдық электр энергиясы комиссиясын және басқа да әртүрлі агенттіктердің бағдарламаларын біріктірді. Виетнам соғысы кезінде президенттер Никсон мен Фордтың басшылығымен қызмет еткен бұрынғы қорғаныс министрі Джеймс Шлезингер алғашқы хатшы болып тағайындалды. Президент Картер энергияны үнемдеуді және баламалы энергия көздерін дамытуды ілгерілету мақсатымен Энергетика департаментін құрды. Ол шетелдік мұнайға тәуелділіктен құтылуды және табиғи отынды пайдалануды азайтуды көздеді. Америка үшін халықаралық энергетиканың болашағы белгісіз болғандықтан, Картер президенттік өкілеттігінің алғашқы жылында департаменттің жұмысын жеделдетті. Бұл сол кездегі өте маңызды мәселе болды, өйткені мұнай дағдарысы тапшылық пен инфляцияға әкеп соқты. Үш Майлы аралдағы апатқа байланысты Картер департаменттің көмегімен араласа алды. Картер осы жағдайда Ядролық реттеу комиссиясының басқару және процедураларын жақсарту үшін өзгерістер енгізді. Бұл мүмкін болды, өйткені ядролық энергия және қару-жарақ Энергетика департаментінің құзырында болды.
Қару-жарақ жоспарлары ұрланған
1999 жылдың желтоқсан айында ФБР Қытайдың нақты бір ядролық құрылғының жобаларын қалай қолға түскенін тергеді. Вен Хо Ли Лос-Аламос Ұлттық зертханасынан Қытай Халық Республикасы үшін ядролық құпияларды ұрлады деген айып тағылды. Федералдық шенеуніктер, соның ішінде сол кездегі Энергетика министрі Билл Ричардсон, Лиге қарсы қылмыстық іс қозғалғанға дейін оны күдікті деп жариялады. АҚШ Конгресі Энергетика министрлігінің осы істі дұрыс басқармағанын тергеу үшін тыңдаулар өткізді. Республикалық сенаторлар ядролық қару және қауіпсіздік мәселелеріне Энергетика министрлігі емес, тәуелсіз агенттік жауап беруі керек деп сақты. Лиге тағылған 59 айыптаудың біреуін қоспағанда, қалғандарының бәрі кейіннен алынып тасталды, себебі тергеу нәтижесінде қытайлықтар алған жоспарлар Лиден келмегені анықталды. Ли сотқа шағымданып, федералдық үкіметтен және жаңалықтар агенттіктерінен 1,6 миллион долларлық өтемақы жеңіп алды. Осы оқиға нәтижесінде департамент құрамындағы жартылай тәуелсіз агенттік – Ұлттық ядролық қауіпсіздік басқармасы құрылды.
2005 жылғы несие кепілдік беру бағдарламасы
2001 жылы Американың күн энергиясы сынағын Америка Құрама Штаттарының Энергетика министрлігі және Ұлттық жаңартылатын энергия зертханасы демеушілік етті. 2005 жылғы жарыстан кейін АҚШ Энергетика министрлігі демеушілігін тоқтатты. 2005 жылғы Энергия саясаты заңының XVII тарауы DOE-ге "ауа ластағыштарын немесе парниктік газдардың адамзаттан туындаған шығарындыларын болдырмайтын, азайтатын немесе тоқтататын" және "кепілдік берілген кезде Америка Құрама Штаттарында қолданыста болған технологиялармен салыстырғанда жаңа немесе айтарлықтай жақсартылған технологияларды пайдаланатын" жобаларға несие кепілдіктерін беруге уәкілдік береді. Несие кепілдіктеріндегі шартты міндеттеме, несие кепілдігі аяқталғанша, үлестік міндеттемелерді және басқа да шарттарды орындауды талап етеді. АҚШ Энергетика министрлігі, Ядролық қауіпсіздік бастамасы (NTI), Ядролық материалдарды басқару институты (INMM) және Халықаралық атом энергиясы агенттігі (IAEA) 2008 жылдың қыркүйегінде Дүниежүзілік ядролық қауіпсіздік институтын (WINS) әзірлеу және іске қосу үшін бірлесіп жұмыс істеді. WINS – ядролық және радиоактивті материалдар мен нысандардың қауіпсіздігін арттырудағы ең жақсы тәжірибелерді бөлісу үшін платформа ұсынатын халықаралық үкіметтік емес ұйым.
Жақында
2017 жылдың 28 наурызында Халықаралық климат және таза энергия басқармасының басшысы қызметкерлерге жазбаша хабарламаларда, брифингтерде немесе басқа да жазбаша коммуникацияларда "климаттың өзгеруі", "шығарындыларды азайту" немесе "Париж келісімі" деген тіркестерді қолданбауды сұрады. DOE өкілі бұл тіркестерге тыйым салынғанын жоққа шығарды. 2019 жылдың мамыр айында Техас штатындағы бір нысаннан табиғи газ экспорты туралы баспасөз хабарламасында DOE табиғи газды "еркіндік газы" деп атады. Бұл тіркес министр Рик Перридің сол айдың басында Брюссельде жасаған сөйлеуінен туындаған. Вашингтон штатының губернаторы Джей Инсли бұл терминді "қалжың" деп бағалады.
Бюджет
2009 жылдың 7 мамырында президент Барак Обама 2010 қаржы жылына (FY) DOE үшін 26,4 миллиард долларлық бюджеттік сұранысты жариялады, оның ішінде DOE Энергия тиімділігі және жаңартылатын энергия (EERE) кеңсесіне 2,3 миллиард доллар бөлінді. Бұл бюджет жаңартылатын энергия көздерін пайдалануды едәуір кеңейтуді және энергия беру инфрақұрылымын жақсартуды мақсат етті. Сондай-ақ, гибридтік және плагин-гибридтік көліктерге, смарт-желі технологияларына, ғылыми зерттеулер мен инновацияларға маңызды инвестициялар жасау ұсынылды. 2009 жылғы Американың экономикасын жаңғырту және қайта инвестициялау туралы заң аясындағы 789 миллиард долларлық экономикалық ынталандыру пакетінің бөлігі ретінде Конгресс 2009 және 2010 қаржы жылдары үшін Энергия министрлігіне қосымша 38,3 миллиард доллар бөлді, бұл Энергия министрлігінің жылдық бюджетін шамамен 75 пайызға арттырды. Ынталандыру пакетінен бөлген қаражаттың көп бөлігі гранттар мен келісімшарттар түрінде берілді. 2013 қаржы жылында Энергетика министрлігінің барлық операциялық бөлімдері келесі бюджеттермен жұмыс істеді:
DivisionFundingNuclear Security$11.5Energy and Environment$9.5Science$4.9Management$0.25Other$0.85Total$28
In March 2018, Energy Secretary Rick Perry testified to a Senate panel about the Trump administration's DOE budget request for fiscal year 2019. The budget request prioritizes nuclear security while making large cuts to energy efficiency and renewable energy programs. The proposal is a $500 million increase in funds over fiscal year 2017. It "promotes innovations like a new Office of Cybersecurity, Energy Security, and Emergency Response (CESER) and gains for the Office of Fossil Energy. Investments would be made to strengthen the National Nuclear Security Administration and modernize the nuclear force, as well as in weapons activities and advanced computing." However, the budget for the Office of Energy Efficiency and Renewable Energy would be lowered to $696 million under the plan, down from $1.3 billion in fiscal year 2017. Overall, the department's energy and related programs would be cut by $1.9 billion.
БөлімҚаржыландыруЯдролық қауіпсіздік$11.5Энергетика және қоршаған орта$9.5Ғылым$4.9Басқару$0.25Басқа$0.85Барлығы$28
DivisionFundingNuclear Security$11.5Energy and Environment$9.5Science$4.9Management$0.25Other$0.85Total$28
In March 2018, Energy Secretary Rick Perry testified to a Senate panel about the Trump administration's DOE budget request for fiscal year 2019. The budget request prioritizes nuclear security while making large cuts to energy efficiency and renewable energy programs. The proposal is a $500 million increase in funds over fiscal year 2017. It "promotes innovations like a new Office of Cybersecurity, Energy Security, and Emergency Response (CESER) and gains for the Office of Fossil Energy. Investments would be made to strengthen the National Nuclear Security Administration and modernize the nuclear force, as well as in weapons activities and advanced computing." However, the budget for the Office of Energy Efficiency and Renewable Energy would be lowered to $696 million under the plan, down from $1.3 billion in fiscal year 2017. Overall, the department's energy and related programs would be cut by $1.9 billion.
2018 жылдың наурыз айында Энергетика министрі Рик Перри Сенат комиссиясы алдында Трамп әкімшілігінің 2019 қаржы жылына арналған DOE бюджеттік сұранысы туралы куәлік берді. Бюджеттік сұраныста ядролық қауіпсіздікке басымдық берілді, сонымен қатар энергия тиімділігі және жаңартылатын энергия бағдарламаларын қысқарту көзделді. Бұл 2017 қаржы жылымен салыстырғанда 500 миллион долларға қосымша қаржыландыруды білдіреді. Ол "жаңа Киберқауіпсіздік, энергия қауіпсіздігі және төтенше жағдайларға жауап беру (CESER) кеңсесі және Фоссильді отын кеңсесінің жетістіктері сияқты инновацияларды ілгерілетеді. Ұлттық ядролық қауіпсіздік басқармасын күшейтуге, ядролық күштерді жаңғыртуға, сондай-ақ қару-жарақ саласындағы жұмыстарға және озық есептеу технологияларына инвестициялар жасалады". Дегенмен, жоспар бойынша Энергия тиімділігі және жаңартылатын энергия кеңсесінің бюджеті 2017 қаржы жылындағы 1,3 миллиард доллардан 696 миллион долларға дейін төмендетіледі. Жалпы алғанда, министрліктің энергетикалық және оған байланысты бағдарламалары 1,9 миллиард долларға қысқартылады.
DivisionFundingNuclear Security$11.5Energy and Environment$9.5Science$4.9Management$0.25Other$0.85Total$28
In March 2018, Energy Secretary Rick Perry testified to a Senate panel about the Trump administration's DOE budget request for fiscal year 2019. The budget request prioritizes nuclear security while making large cuts to energy efficiency and renewable energy programs. The proposal is a $500 million increase in funds over fiscal year 2017. It "promotes innovations like a new Office of Cybersecurity, Energy Security, and Emergency Response (CESER) and gains for the Office of Fossil Energy. Investments would be made to strengthen the National Nuclear Security Administration and modernize the nuclear force, as well as in weapons activities and advanced computing." However, the budget for the Office of Energy Efficiency and Renewable Energy would be lowered to $696 million under the plan, down from $1.3 billion in fiscal year 2017. Overall, the department's energy and related programs would be cut by $1.9 billion.
Энергия үнемдеу бойынша келісімшарт
Энергия үнемдеу жөніндегі келісімшарттар (ЭЖК) – бұл келісімшарттар бойынша мердігер энергия үнемдеу жобасын жобалайды, құрылысын жүргізеді және қажетті қаржыландыруды қамтамасыз етеді, ал федералдық агенттік өз коммуналдық төлемдерінен үнемделген қаражат есебінен мердігерге белгілі бір уақыт аралығында төлемдер жүзеге асырады. Мердігер энергияны жақсарту нәтижесінде үнемдеуге қол жеткізілетініне кепілдік береді, ал келісімшарт аяқталғаннан кейін барлық келесі үнемделген қаражат федералдық агенттікке тиесілі болады.
Энергия инновациялық хабтары
Энергиялық инновациялық орталықтар – көп салалы және энергия ғылымы мен технологиясының жоғары перспективалы салаларын зерттеудің бастапқы кезеңдерінен бастап, өнеркәсіп технологияларды коммерцияландыру үшін жеткілікті төмен тәуекел деңгейіне жеткізуге бағытталған. 2009 жылғы DOE бюджетіне сегіз Энергиялық инновациялық орталықты қаржыландыру үшін 280 миллион доллар қарастырылған, олардың әрқайсысы нақты бір энергиялық қиындыққа шоғырланған. Сегіз орталықтың екеуі EERE бюджетіне кіреді және энергияны тиімдірек сақтау үшін ғимараттарға интеллектуалды материалдарды, жобалауды және жүйелерді енгізуге, сондай-ақ күн энергиясын электр энергиясына түрлендіруге қажетті жаңа идеялар мен материалдарды әзірлеуге және табуға бағытталған. DOE Ғылым басқармасының бюджетіне кіретін тағы екі орталық энергияны сақтаудың жетілдірілген әдістерін жасау және өсімдіктер мен микроорганизмдерді пайдаланбастан күн сәулесінен тікелей отын өндіру мәселелерін шешу үшін құрылды. Ал, тағы бір орталық электр желісінің өзгеретін жағдайларға бейімделуіне және оларға жауап беруіне мүмкіндік беретін «интеллектуалды» материалдарды әзірлеу үшін құрылды.
Жоғары ғылыми-зерттеу жобалары агенттігі-Энергетика
ARPA E Американың COMPETES заңымен, Конгрессмен Барт Гордонның авторлығымен 2007 жылы АҚШ Энергетика министрлігі (DOE) құрамында ресми түрде құрылды, бірақ бюджеті болмады. Алғашқы шамамен 400 миллион долларлық бюджет 2009 жылдың ақпан айында қабылданған экономикалық ынталандыру шараларының бір бөлігі ретінде бөлінді.
Энергетика министрлерінің тізімі
# Аты Мерзім Президент қызмет еткен Басталуы Аяқталуы 1 Джеймс Р. Шлезингер 6 тамыз 1977 23 тамыз 1979 Джимми Картер 2 Чарльз В. Дункан, Jr. 5 тамыз 1979 20 қаңтар 1981 3 Джеймс Б. Эдвардс 23 қаңтар 1981 5 қараша 1982 Рональд Рейган 4 Дональд Пол Ходель 5 қараша 1982 7 ақпан 1985 5 Джон С. Эррингтон 7 ақпан 1985 20 қаңтар 1989 6 Джеймс Д. Уоткинс 1 наурыз 1989 20 қаңтар 1993 Джордж Х. В. Буш 7 Хейзел Р. О'Лири 22 қаңтар 1993 20 қаңтар 1997 Билл Клинтон 8 Федерико Ф. Пена 12 наурыз 1997 30 маусым 1998 9 Билл Ричардсон 18 тамыз 1998 20 қаңтар 2001 10 Спенсер Абрахам 22 қаңтар 2001 31 қаңтар 2005 Джордж В. Буш 11 Самуил В. Бодман 1 ақпан 2005 20 қаңтар 2009 12 Стивен Чу 21 қаңтар 2009 22 сәуір 2013 Барак Обама 13 Эрнест Мониз 16 мамыр 2013 20 қаңтар 2017 14 Рик Перри 2 наурыз 2017 1 желтоқсан 2019 Дональд Трамп 15 Дэн Бруйетт 4 желтоқсан 2019 20 қаңтар 2021 16 Дженнифер Гранхолм 25 ақпан 2021 Қазіргі қызметкер Джо Байден