Кіріспе
АҚШ-тың мемлекеттік агенттігі 1975 жылы ядролық қаруды әзірлеу және бақылауға жауапты Энергияны зерттеу және дамыту басқармасы (ERDA) болып қайта құрылды. Радиоактивті материалдарды бейбіт мақсатта қолдануды зерттеу және ілгерілету, мысалы, ядролық бұйымдарды сынау, ядролық медицина және ядролық энергетика салаларындағы қолданылуы, сол заңмен ERDA құрамындағы Ядролық энергия, ғылым және технология кеңсесіне бөлінді. 1977 жылы ERDA Америка Құрама Штаттарының Энергетика департаментіне (DOE) айналды. 2000 жылы DOE құрамында ядролық қаруға жауапты Ұлттық ядролық қауіпсіздік басқармасы құрылды. NRC реттеу процестері мен саясатының қалыптасуы мен дамуы Калифорния университетінің баспасында жарық көрген бес томдық тарихында баяндалған. Олар: NRC тарихшысы, бұрынғы ғылыми қызметкер Томас Веллок. NRC-ге келгенге дейін Веллок «Critical Masses: Opposition to Nuclear Power in California, 1958–1978» атты ядролық энергияға қарсылық туралы еңбегін жазған.
The U. S. AEC became the Energy Research and Development Administration (ERDA) in 1975, responsible for development and oversight of nuclear weapons. Research and promotion of civil uses of radioactive materials, such as for nuclear non destructive testing, nuclear medicine, and nuclear power, was split into the Office of Nuclear Energy, Science & Technology within ERDA by the same act. In 1977, ERDA became the United States Department of Energy (DOE). In 2000, the National Nuclear Security Administration was created as a subcomponent of DOE, responsible for nuclear weapons. The origins and development of NRC regulatory processes and policies are explained in five volumes of history published by the University of California Press. These are: Thomas Wellock, a former academic, is the NRC historian. Before joining the NRC, Wellock wrote Critical Masses: Opposition to Nuclear Power in California, 1958–1978.
Комиссия мүшелерінің тізімі
ПортретКоммисарҚызметке кірген күніҚызметтен кеткен күніМаркус А. Роуден19 қаңтар 1975 ж.20 сәуір 1977 ж.Эдвард А. Мейсон19 қаңтар 1975 ж.15 қаңтар 1977 ж.Виктор Гилинский19 қаңтар 1975 ж.30 маусым 1984 ж.Ричард Т. Кеннеди19 қаңтар 1975 ж.30 маусым 1980 ж.Жозеф Хендри9 тамыз 1977 ж.30 маусым 1981 ж.Петер А. Брэдфорд15 тамыз 1977 ж.12 наурыз 1982 ж.Джон Ф. Ахеарн31 шілде 1978 ж.30 маусым 1983 ж.Нунзио Ж. Палладионо1 шілде 1981 ж.30 маусым 1986 ж.Томас М. Робертс3 тамыз 1981 ж.30 маусым 1990 ж.Джеймс К. Асселстин17 мамыр 1982 ж.30 маусым 1987 ж.Фредерик М. Бернтал4 шілде 1983 ж.30 маусым 1988 ж.Ландо В. Зек кіші3 шілде 1984 ж.30 маусым 1989 ж.Кеннет Монро Карр14 тамыз 1986 ж.30 маусым 1991 ж.Кеннет С. Роджерс7 тамыз 1987 ж.30 маусым 1997 ж.Джеймс Р. Кертисс20 қазан 1988 ж.30 маусым 1993 ж.Форрест Дж. Ремик1 желтоқсан 1989 ж.30 маусым 1994 ж.Иван Селин1 шілде 1991 ж.30 маусым 1995 ж.Э. Гейл де Планке16 желтоқсан 1991 ж.30 маусым 1995 ж.Ширли Энн Джексон2 мамыр 1995 ж.30 маусым 1999 ж.Грета Дж. Дикус15 ақпан 1996 ж.30 маусым 2003 ж.Нилс Дж. Диаз23 тамыз 1996 ж.30 маусым 2006 ж.Эдвард МакГаффиган кіші28 тамыз 1996 ж.2 қыркүйек 2007 ж.Джеффри С. Меррифилд23 қазан 1998 ж.30 маусым 2007 ж.Ричард Месерве29 қазан 1999 ж.31 наурыз 2003 ж.Грегори Джацко21 қаңтар 2005 ж.9 шілде 2012 ж.Петер Б. Лайонс25 қаңтар 2005 ж.30 маусым 2009 ж.Дейл Э. Клейн1 шілде 2006 ж.29 наурыз 2010 ж.Кристина Свиницки28 наурыз 2008 ж.20 қаңтар 2021 ж.Джордж Апостолакис29 наурыз 2010 ж.30 маусым 2014 ж.Уильям Д. Магвуд IV29 наурыз 2010 ж.31 тамыз 2014 ж.Уильям К. Остендорф29 наурыз 2010 ж.30 маусым 2016 ж.Эллисон Макфарлейн9 шілде 2012 ж.31 желтоқсан 2014 ж.Джефф Баран14 қазан 2014 ж.30 маусым 2023 ж.Стивен Г. Бернс4 қараша 2014 ж.30 сәуір 2019 ж.Энни Капуто29 мамыр 2018 ж.30 маусым 2021 ж.Дэвид А. Райт30 мамыр 2018 ж.Қазіргі уақытқа дейінКристофер Т. Хансон8 маусым 2020 ж.Қазіргі уақытқа дейінЭнни Капуто9 тамыз 2022 ж.Қазіргі уақытқа дейінБрэдли Крауэлл26 тамыз 2022 ж.Қазіргі уақытқа дейін
Ұйым
ҰҚК бір жағынан комиссиядан, екінші жағынан Операциялар жөніндегі атқарушы директордың кеңсесінен тұрады. Комиссия екі комитетке (реакторларды қорғау жөніндегі консультативтік комитет және изотоптарды медициналық қолдану жөніндегі консультативтік комитет) және бір кеңеске – атомдық қауіпсіздік және лицензиялау кеңесіне, сондай-ақ сегіз комиссия қызметкерлерінің кеңсесіне (комиссияның апелляциялық сот кеңсесі, Конгресс істері жөніндегі кеңсе, Бас кеңесшінің кеңсесі, Халықаралық бағдарламалар кеңсесі, Қоғамдық істер жөніндегі кеңсе, Хатшы кеңсесі, Бас қаржы директорының кеңсесі, Операциялар жөніндегі атқарушы директордың кеңсесі) бөлінген. Кристофер Т. Хансон – NRC төрағасы. Операциялар жөніндегі атқарушы директордың 14 кеңсесі бар: Ядролық материалдардың қауіпсіздігі және күзету кеңсесі, Ядролық реакторларды реттеу кеңсесі, Ядролық реттеу зерттеулері кеңсесі, Құқық бұзушылықтарды тексеру кеңсесі, ядролық энергия саласындағы сыртқы хабарламалар бойынша хабарламаларды, атап айтқанда, айыптамалар бағдарламасын тергейді, Тергеулер кеңсесі, Ядролық қауіпсіздік және төтенше жағдайларға жауап беру кеңсесі, I, II, III, IV аймақтары, Бас ақпараттық офицердің кеңсесі, Әкімшілік кеңсесі, Бас адам капиталы жөніндегі офицердің кеңсесі және Шағын бизнес және азаматтық құқықтар кеңсесі. Осы операциялық кеңселердің ішінде NRC-нің негізгі бағдарламалық құрамдас бөліктері жоғарыда аталған алғашқы екі кеңсе болып табылады. NRC-нің 2015 жылғы жоспарланған бюджеті 1,059.5 миллион долларды құрайды, онда 3,895.9 толық жұмыс күнінің саны (FTE) бар, оның 90 пайызы алымдар есебінен қаржыландырылады. Бұл 2014 жылғы қаржы жылымен салыстырғанда 3.6 миллион долларға, соның ішінде 65.1 FTE-ге артық. NRC бас кеңселері Мэриленд штатының Солтүстік Бетезда қаласының қалалық емес ауданында орналасқан (кешендегі үш негізгі ғимараттың екеуінің пошталық мекенжайы Роквилл, MD қаласын көрсетсе де), және төрт аймақтық кеңсе бар.
Office of Nuclear Material Safety and Safeguards, Office of Nuclear Reactor Regulation, Office of Nuclear Regulatory Research, Office of Enforcement, which investigates reports by nuclear power whistleblowers, specifically the Allegations Program, Office of Investigations, Office of Nuclear Security and Incident Response, Region I, Region II, Region III, Region IV, Office of the Chief Information Officer, Office of Administration, Office of the Chief Human Capital Officer, and Office of Small Business and Civil Rights. Of these operations offices, NRC's major program components are the first two offices mentioned above. NRC's proposed FY 2015 budget is $1,059.5 million, with 3,895.9 full time equivalents (FTE), 90 percent of which is recovered by fees. This is an increase of $3.6 million, including 65.1 FTE, compared to FY 2014. NRC headquarters offices are located in unincorporated North Bethesda, Maryland (although the mailing address for two of the three main buildings in the complex list the city as Rockville, MD), and there are four regional offices.
Өңірлер
NRC аумағы төрт географиялық аймаққа бөлінген; 1990 жылдардың соңына дейін Калифорния штатындағы Уолнат-Крик қаласында V аймақ кеңсесі болды, ол IV аймаққа біріктірілді, ал V аймақ таратылды. I аймақ, Пенсильвания штатындағы Кинг-оф-Пруссия қаласында орналасқан, солтүстік-шығыс штаттарын қадағалайды. II аймақ, Джорджия штатындағы Атланта қаласында орналасқан, оңтүстік-шығыс штаттарының көп бөлігін қадағалайды. III аймақ, Иллинойс штатындағы Лисл қаласында орналасқан, Орта Батысты қадағалайды. IV аймақ, Техас штатындағы Арлингтон қаласында орналасқан, батыс және оңтүстік-орталық штаттарды қадағалайды. Осы төрт аймақта NRC АҚШ-тың ядролық реакторларының жұмысын қадағалайды, атап айтқанда 94 электр энергиясын өндіретін реактор және 31 электр энергиясын өндірмейтін, яғни зерттеу және сынақ реакторлары. Қадағалау бірнеше деңгейде жүзеге асырылады. Мысалы:
Әрбір электр энергиясын өндіретін реактор орнында күнделікті жұмысты бақылайтын резиденттік инспекторлар бар. Көптеген арнайы инспекциялық топтар, түрлі мамандықтарға ие, әрбір орнында жүйелі түрде тексерулер жүргізеді.
Тіркелімдерді жүргізу жүйесі
ҰҚК-да кітапхана бар, онда онлайн құжаттар жинағы да бар. 1984 жылы NRC Агенттікке арналған құжаттарға қолжеткізу және басқару жүйесі – ADAMS деп аталатын электрондық қойманы іске қосты. Бұл қойма NRC қызметкерлері, мердігерлер және лицензия иелері жазған қоғамдық инспекциялық есептер, хат алмасулар және басқа техникалық құжаттарды қамтиды. 2010 жылдың қазан айында жаңартылып, қазір веб-базалық жүйеге айналды. 1980-1999 жылдар аралығындағы құжаттардың тек бір бөлігінде ғана тұжырымдамасы және/немесе толық мәтіні бар, ал көпшілігі – сілтемелер ғана. 1980 жылға дейінгі құжаттар қағаз түрінде немесе микрофишеде сақталады. Осы ескі құжаттардың немесе құпия құжаттардың көшірмелерін алу үшін FOIA сұранысын беруге болады.
Оқыту және аккредиттеу
NRC аудиттер мен оқу-жаттығу инспекцияларын жүргізеді, Ұлттық ядролық аккредиттеу кеңесінің мәжілістерін қадағалайды және кейбір мүшелерін тағайындайды. 1980 жылғы Кемени комиссиясының Три Майл аралындағы апаттан кейінгі есебінде ядролық энергетика саласы «өздерінің өнімділік стандарттарын белгілеп, оларды бақыласын» деп ұсынылған. Ядролық индустрия 9 ай ішінде персоналды оқыту және біліктілігін арттыру мақсатында Ядролық электр станцияларын пайдалану институтын (INPO) құрды. Индустрия INPO арқылы 1980 жылы немесе Халықаралық атом энергиясы агенттігінің мәліметінше, 1985 жылдың қыркүйегінде «Ядролық оқыту бағдарламасы бойынша ұлттық академияны» құрды. INPO өз веб-сайтында NANT-ті «Біздің ұлттық ядролық оқыту академиямыз» деп атайды. NANT INPO және АҚШ-тың ядролық энергетика компанияларының оқу бағдарламаларын біріктіріп, стандарттаумен қатар оқу стипендияларын ұсынады және «Ұлттық ядролық аккредиттеу кеңесімен» өзара іс-қимыл жасайды. Бұл кеңес үкіметтік емес, Ұлттық ядролық оқыту академиясымен тығыз байланысты. INPO оны тәуелсіз деп мәлімдесе де, NRC олай емес, олардың барлығы кеңесте өкілдік етеді. 1982 жылғы Ядролық қалдықтар туралы заңның 306-бабы NRC-ге ядролық станция қызметкерлерін оқыту жөніндегі ережелерді немесе «басқа да тиісті нормативтік басшылықтарды» шығаруды тапсырды. Ядролық индустрия оқыту және аккредиттеуді дамытқандықтан, NRC 1985 жылы INPO бағдарламасын қолдап, саясат мәлімдемесін жариялады. NRC INPO-мен келісім шартына ие және «аккредиттеу топтарының сапарларын және ай сайынғы NNAB мәжілістерін қадағалау арқылы INPO қызметін бақылайды». 1993 жылы NRC «Оқу ережесі» арқылы индустрияның оқытуға қатысты тәсілін, ол шамамен он жыл бойы қолданылып келді, бекітті. 1994 жылдың ақпан айында NRC «Операторларды қайта аттестаттау ережесін» 59 FR 5938, 9 ақпан 1994 ж. қабылдады, бұл әрбір атом электр станциясы компаниясына оператордың лицензиясын жаңарту емтиханын алты жылда бір рет өткізуге мүмкіндік берді, NRC жүргізетін жазбаша қайта аттестаттау емтиханының қажеттілігін жойды. 1999 жылы NRC оператордың бастапқы лицензиялық емтиханы бойынша соңғы ережені шығарды, ол компанияларға оператордың бастапқы лицензиялық емтиханын дайындауға, қадағалауға және бағалауға мүмкіндік берді. Объектілер «жазбаша сұраныс бойынша» емтихандарды NRC қызметкерлері дайындап, өткізуін жалғастыра алады, бірақ егер компания емтиханды дайындауға ерікті болса, NRC оны мақұлдап, өткізе береді. 2000 жылдан бері NRC мен өтініш берушілер немесе лицензия иелері арасындағы мәжілістер жұртшылыққа ашық болып келеді.
Болашақтағы ядролық қондырғылар
2007-2009 жылдар аралығында 13 компания АҚШ-та 25 жаңа ядролық электр станциясы салу және оларды пайдалану лицензиясын алу үшін Ядролық реттеу комиссиясына өтініш білдірді. Дегенмен, табиғи газдың көптеп табылуына байланысты, ядролық электр станцияларын кең көлемде салу қажеттілігі азайды. Ұсынылған жаңа реакторларға қатысты көптеген лицензиялық өтініштер тоқтатылды немесе күшін жойды. Олар ең арзан энергия көзі бола алмайды, демек, инвестиция үшін тартымды емес. 2013 жылы төрт реактор жұмылдырылып, тоқтатылды: Калифорния штатындағы Сан-Онофре 2 және 3, Флорида штатындағы Кристал-Ривер 3 және Висконсин штатындағы Кеваунни. Вермонт Янки, Вернон қаласында 2014 жылдың 29 желтоқсанында жабылды. Нью-Йорк штаты 2021 жылдың 30 сәуірінде Нью-Йорк қаласынан 30 шақырым қашықтықтағы Букененде орналасқан Индиан Пойнт Энергия орталығын жапты.
Терроризм қауіптері мен қауіптері
2001 жылдың 11 қыркүйегінде Нью-Йорк және Вашингтон қалаларына, ал 2005 жылдың 7 шілдесінде Лондонға әл-Қаида жасаған террористік шабуылдар, экстремистік топтардың АҚШ және басқа елдерде радиоактивті "кір бомбаларды" пайдалануы мүмкін деген қорқынышқа әкелді. 2007 жылдың наурыз айында Үкіметтік есеп беру кеңсесінің (GAO) жасырын тергеушілері жалған компания құрып, Ядролық реттеу комиссиясынан (NRC) лицензия алды, ол оларға "кір бомбаға" қажетті радиоактивті материалдарды сатып алуға мүмкіндік беретін еді. GAO есебіне сәйкес, NRC қызметкерлері компанияға барып, оның басшыларымен жеке сұхбаттаспады. Оның орнына, 28 күн ішінде NRC лицензияны Батыс Вирджиния штатындағы пошта жәшігіне жіберді. Лицензияны алғаннан кейін GAO қызметкерлері оның шарттарын оңай өзгертіп, олар сатып ала алатын радиоактивті материалдың мөлшеріне қойылған шектеуді жойды. NRC өкілі радиоактивті құрылғыларды "аз қауіпті" деп санағанын айтты; осы материалдардан жасалған бомба қалалық кварталдың ұзындығындай аумақты ластауы мүмкін еді, бірақ денсаулыққа дереу қауіп төндірмес еді.
1987 жылғы Конгресс есебі
ҰҚК жұмыс істегеніне 12 жыл толғаннан кейін, 1987 жылы Конгресс "Өнеркәсіппен ҰҚК-ның жақын қарым-қатынасы" деген атпен баяндама жариялады. Бұл баяндамада ҰҚК "коммерциялық ядролық энергетика саласына қатысты тәуелсіз реттеуші ұстанымды сақтамаған және кейбір маңызды мәселелерде реттеуші рөлінен толығымен бас тартқан" деген қорытындыға келді. Сондай-ақ, ҰҚК басшылығы толыққанды ядролық балқу сияқты ауыр реактор апаттарының қаупі мен салдарына қатысты бағаны едәуір төмендеткені анықталды. Ғылыми дәлелдерсіз, ҰҚК басшылығы мұндай апаттардың ықтималдығы өте "аз" болғандықтан, олардың әсерін елеуге болмайды деп мәлімдеді, нәтижесінде адамдар мен қоршаған ортаға қатысты ешқандай талдау жүргізілмеді. Three Mile Island, Чернобыль және Фукусима апаттарының тәжірибесін ескеретін болсақ, мұндай тұжырым ғылыми тұрғыдан қорғауға келмейді. Тағы бір мәселе, ҰҚК жалпы халыққа қатысты қауіпті жасырды, өйткені EIS талаптарының ең маңыздысының бірін – жиынтық әсерлерді бағалау қажеттігін (Федералды ережелердің 40 кодексі §1508.7) елемеді. Осы талапты елемеу арқылы ҰҚК елге төнген қауіпті шамамен екі рет арттырып көрсетті (яғни, нақты қауіп ҰҚК көрсеткеннен шамамен 100 есе жоғары). Бұл қорытындылар Вашингтон штаты заң шығарушы органының ядролық энергия жөніндегі арнайы жұмыс тобы дайындаған "ҰҚК ЭЭС-тердегі ауыр апаттардың салдарына қайта лицензиялау кезінде мән береді ме?" атты соңғы баяндамасында да расталды.
Уақытша сақтау объектісін пайдалануға лицензия беру бойынша шектен шығу өкілеттіктері
2021 жылдың қыркүйек айында NRC Техас штатының Эндрюс округінде пайдаланылған ядролық отынды жекеменшікпен жұмыс істейтін уақытша біріктірілген аралық сақтау орны (CISF) үшін лицензия берді. Бірақ, 2022 жылы штат аумағында жоғары деңгейлі радиоактивті қалдықтарды сақтауға тыйым салатын заң қабылдаған Техас штаты бастаған бір топ лицензияны сотта қайта қарауға шағымданып өтініш берді. 2023 жылдың тамызында АҚШ-тың Бесінші апелляциялық округтік соты NRC-нің Атом энергиясы туралы заңға немесе Ядролық қалдықтар саясаты туралы заңға сәйкес Конгресс берген өкілеттік шегінде, ядролық электр станциясы немесе федералдық нысан емес, мұндай уақытша сақтау орнына лицензия беруге құқығы жоқ деп шешім шығарды, осылайша берілген лицензияны күштен шығарды. Нью-Мексикодағы тағы бір CISF да осыған ұқсас мәселе бойынша АҚШ-тың Он бірінші апелляциялық округтік сотында сотқа шағымдануда.