Кіріспе
Американдық актриса (1889–1938)
үнсіз дәуірдегі театр органдары мен фортепианода ойнаушы
the silent era theatre organist and piano player
Перл Фэй Уайт (4 наурыз 1889 – 4 тамыз 1938) – американдық сахна және кино актрисасы. Ол 6 жасында сахнада өнер көркемдігімен айналыса бастады, кейіннен бірнеше танымал сериалдарда түскен үнсіз фильмдерге көшті. "Сериалдар патшайымы" атанған Уайт көптеген трюктерін өзі орындағанымен белгілі, әсіресе "Паулинаның қауіп-қатері" фильмінде. Көбінесе экрандағы қайсар кейіпкер ретінде ойнаған Уайттың рөлдері, танымал архетиптік наивтікке түбегейлі қарсы келді.
Ерте өмір
Уайт Миссури штатының Грин-Ридж қаласында фермер Эдгар Уайт пен Лиззи Г. Хаус отбасында дүниеге келді. Оның төрт бауырласы болған. Кейін отбасы Миссури штатының Спрингфилд қаласына көшті. 6 жасында ол "Том ағаның қабылдауында" ("Uncle Tom's Cabin") "Кішкентай Ева" рөлінде сахнада алғаш рет өнер көрсетті. 13 жасында Уайт циркте арқанмен атқа мінуші болып жұмыс істеді.
Мансап
Ол Димер театрымен орта мектептің екінші курсында өнер көрсете бастады. Әкесінің қалауына қарсы, Уайт мектепті тастап кетті, ал 1907 жылы Pathé режиссері Луи Ж. Гаснье оған драматург Чарльз В. Годдардтың әңгімесі негізінде "Паулинаның қауіптері" фильмінің басты рөлін ұсынды. Фильмде Паулиннің басты кейіпкері бар, ол көптеген оқиғаларға толы, ал мұндай рөлге спортшы Пёрл Уайт өте сай болды. "The Perils of Pauline" фильмі 20 екі рулондық эпизодтан тұрады, олар апта сайын шығарылды. Сериал көрермендердің ықыласына бөенді және Уайтты кең танымал есімге айналдырды; ол көп ұзамай аптасына 1750 доллар таба бастады. Ол осы сериалды одан да табысты "Элейннің табыстары" (1914–1915) фильмімен жалғастырды. Келесі бес жылда Уайт танымал сериалдарда ойнады: "Элейннің жаңа табыстары" (1915), "Элейннің романсы" (1915), "Темір тырнақ" (1916), "Армия маржаны" (1916–1917), "Қасіретті сақина" (1917), "Жек көру үйі" (1918), "Шаңғыр жаулаушы" (1919) және "Қара құпия" (1919–1920). Уайттың кейінгі фильмдеріндегі қауіпті трюктердің көп бөлігін шаш киген ер адам орындады. "Плаундер" фильмінің түсірілімі аяқталғаннан кейін Уайт Еуропаға тағы бір демалысқа кетті. 1919 жылы Уайт киносериалдардан жалықты және Fox Film Corporation компаниясымен драмалық рөлдерде ойнау ниетімен келісім шарт жасады. Келесі екі жылда Уайт Fox үшін 10 драмалық фильмде ойнады, бірақ оның танымалдылығы төмендеді. Pathé-дегі француз достарының ықпалымен Уайт Париждің Монпарнас ауданына тартылды. Ол онда тұрып, өзінің досы, бельгиялық режиссер Эдвард Хосе үшін соңғы фильмін түсірді, ол оны бірнеше сериалда режиссерлік еткен еді. Немді фильмдерді кез келген елде түсіруге болады, ал Уайт бүкіл әлемде танымал болғандықтан, оған Францияда көптеген рөлдер ұсынылды. Ол өзінің соңғы фильмін "Террёр" (АҚШ-та "Париж қауіптері" деп жарық көрді) 1924 жылы Францияда түсірді. Уайт Монмартрдағы қойылымда сахнаға оралды. 1925 жылы ол Лондонның Лицеум театрында Max Wall комедиялық актёрымен бірге "Лондон шолуында" ойнауға ұсыныс қабылдады, онда ол аптасына 3000 доллар табады. Содан кейін ол өнерден қол үзді. 1924 жылы ол кинодан зейнеткерлікке шыққан кезде Уайт 2 миллион долларлық байлық жинады. Ұшқыр бизнесмен, ол Париждің сәнді түнгі клубына, Биарриц курортындағы қонақ үйге/казиноға және 10 жарыс жылқысына инвестиция жасады. Уайт уақытын Пассидегі үйі мен Рамбуйеге жақын 54 акрлық жер телімі арасында бөлісті. Ол Грек бизнесмені Теодор Коссикамен танысты, ол оның саяхаттауға деген құштарлығын бөлісті. Олар Қайырға жақын жерде үй сатып алды. Оның қайтыс болғаннан кейін жарияланған хабарларға сәйкес, Уайттың достары ол дыбысты фильмдерге қайта оралуға ниеттенгенін мәлімдеді. Уайт кейінірек достарына 1929 жылы дыбысты фильмдерге сынақтан өткеннен кейін, оның дауысы жарамсыз деп айтылғанын айтты. Уайт 1924, 1927 және 1937 жылдары Америка Құрама Штаттарына ара-тұра сапармен келді. Соңғы сапарында Уайт журналистерге ол қайта оралуға қызығушылық танытпағанын және үнсіз фильмдерде актерлік өнер дыбысты фильмдердегі актерлік өнерден әлдеқайда қиын екенін айтты. Осы уақытқа дейін Уайт едәуір салмақ жинады. Ол журналистерге суретке түсіп қалуды ұнатпайтынын, себебі суреттер оның бетін толық көрсететінін айтты, сондай-ақ: "Мен суретке түсіп, ақы ала аламын, неге суретке түсемін?" деп қосты.
Pathé director Louis J. Gasnier offered her the starring role in film serial The Perils of Pauline, based on a story by playwright Charles W. Goddard. The film features the central character Pauline in a story involving considerable action, for which the athletic Pearl White proved ideally suited. The Perils of Pauline consisted of 20 two reel episodes that were released weekly. The serial proved to be a hit with audiences and made White a major celebrity; she soon was earning $1,750 per week. She followed this serial with an even bigger box office hit: The Exploits of Elaine (1914–1915). Over the next five years, White appeared in the popular serials The New Exploits of Elaine (1915), The Romance of Elaine (1915), The Iron Claw (1916), Pearl of the Army (1916–1917), The Fatal Ring (1917), The House of Hate (1918), The Lightning Raider (1919) and The Black Secret (1919–1920). A male stunt double wearing a wig performed the majority of the more dangerous stunts in White's later films. After the filming of Plunder was complete, White traveled to Europe for another vacation. By 1919, White had grown tired of film serials and signed with Fox Film Corporation with the ambition to appear in dramatic roles. Over the next two years, White appeared in 10 drama films for Fox but her popularity had begun to wane. Influenced by her French friends from Pathé, White was drawn to the Montparnasse Quarter of Paris. While living there, she made her last film for her friend, Belgian born director Edward José, who had directed her in several serials. Silent films could be made in any country, and as White was a recognizable star worldwide, she was offered many roles in France. She made Terreur (released as The Perils of Paris in the United States), her final film, in France in 1924. White returned to the stage in a Montmartre production Tu Perds la Boule. In 1925, she accepted an offer to star with comedian Max Wall in the "London Review" at the Lyceum Theatre in London, where she earned $3,000 per week. She then retired from performing. By the time she retired from films in 1924, White had amassed a fortune of $2 million ($2.0 in 1924 is equivalent to about <calculated amount> in recent years million in ). A shrewd businesswoman, she invested in a successful Parisian nightclub, a Biarritz resort hotel/casino, and a stable of 10 race horses. White divided her time between her townhouse in Passy and a 54 acre estate near Rambouillet. She became involved with Theodore Cossika, a Greek businessman, who shared her love of travel. Together, they purchased a home near Cairo. According to published reports after her death, White's friends claimed that she intended to make a comeback in sound films. White later told friends that after she made a test for sound films in 1929, she was told that her voice was unsuitable. White made occasional visits to the United States in 1924, 1927, and 1937. On her last visit, White told reporters she was not interested in making a comeback and mused that acting in silent films was more difficult than acting in sound films. By this time, White had gained a substantial amount of weight. She told reporters she did not like to be photographed as she felt that photos made her face look fat, adding "Why should I have my picture taken when I can get paid for it?"